बुधवार, 28 ऑक्टोबर 2026
HouthiAI : हुथी जोमात, AI कोमात! एआय वापरून पहिले बनवली मिसाइल आणि आता चक्क येमेनी लष्कर कमांडरच्या आवाजात... ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्यपूर्वेतील येमेन देशात सुरू असलेल्या संघर्षात कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या (Houthi AI ) वापराचा एक अत्यंत धोकादायक आणि चिंताजनक प्रकार समोर आला आहे. येमेनमधील इराण-समर्थित हुथी बंडखोरांवर (Houthi Fighters) असा आरोप करण्यात आला आहे की त्यांनी येमेनी लष्कराच्या नॅशनल रेझिस्टन्स फोर्सेसचे प्रमुख आणि वरिष्ठ लष्करी कमांडर लेफ्टनंट जनरल तारिक सालेह यांच्या आवाजाची नक्कल (Voice Cloning) करण्यासाठी प्रगत AI तंत्रज्ञानाचा वापर केला.
हा बनावट ऑडिओ मेसेज (Deepfake Audio) अशा वेळी पसरवण्यात आला जेव्हा हुथी बंडखोर आणि येमेनी लष्करादरम्यान लाल समुद्राच्या किनाऱ्यावर असलेल्या अत्यंत मोक्याच्या ‘मोचा’ (Mocha) शहरावर ताबा मिळवण्यासाठी भीषण लढाई सुरू होती. या AI द्वारे तयार करण्यात आलेल्या ऑडिओ क्लिपमध्ये सालेह यांच्यासारखा हुबेहूब आवाज सैनिकांना असा संदेश देत होता की, “युद्धात कधी मागे हटावे लागते तर कधी पुढे जावे लागते; सैन्य वाचवण्यासाठी सर्व तुकड्यांनी मोचा शहरातून त्वरित माघार घ्यावी”. या बनावट संदेशामुळे आघाडीवर लढणाऱ्या सैनिकांमध्ये मोठा गोंधळ निर्माण झाला आणि त्यांचे मनोधैर्य खच्ची करण्याचा प्रयत्न केला गेला.
हा ऑडिओ मेसेज सोशल मीडियावर आणि स्थानिक मेसेजिंग ॲप्सवर वेगाने व्हायरल झाल्यानंतर येमेनी लष्कराच्या मीडिया टीमने तातडीने यावर स्पष्टीकरण दिले. मोचा शहरातून प्रक्षेपित होणाऱ्या ‘अल-जुम्हूरिया टीव्ही’ (Aljoumhouriya TV) या सॅटेलाइट चॅनलने या घटनेचा पर्दाफाश करत सांगितले की, हुथींनी जनमताची दिशाभूल करण्यासाठी आणि सैन्याचे मनोबल तोडण्यासाठी AI चा वापर करून हा खोटा ऑडिओ तयार केला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Claude AI: एआय बनला शस्त्रांचा इंजिनिअर? हुथी बंडखोरांनी क्षेपणास्त्रे बनवण्यासाठी केला चक्क ‘असा’ वापर; Anthropic चा मोठा खुलासा
कमांडर तारिक सालेह यांच्या मीडिया विंगने स्पष्ट केले की, लष्कराशी संबंधित कोणतेही अधिकृत आदेश किंवा निवेदने केवळ अधिकृत लष्करी माध्यमांद्वारेच जारी केली जातात. सैनिकांनी आणि नागरिकांनी कोणत्याही अनधिकृत किंवा संशयास्पद ऑडिओ संदेशांवर विश्वास ठेवू नये, असे आवाहन लष्कराकडून करण्यात आले. या डीपफेक ऑडिओसोबतच हुथींनी मध्यरात्री सैनिकांना आत्मसमर्पणाचे मेसेज पाठवून शस्त्रे खाली ठेवल्यास माफी देण्याचे आमिषही दाखवले होते.
कमांडरच्या आवाजाची नक्कल करण्याव्यतिरिक्त, येमेनमध्ये AI च्या लष्करी वापराबद्दल एक अधिक गंभीर आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता वाढवणारा अहवाल समोर आला आहे. प्रसिद्ध अमेरिकन AI कंपनी ‘अँथ्रोपिक’ (Anthropic) ने नुकत्याच प्रसिद्ध केलेल्या आपल्या १४५ पानांच्या सुरक्षा अहवालात एक मोठा खुलासा केला आहे. उत्तर येमेनमधील एका शस्त्रास्त्र विकास गटाने अँथ्रोपिकच्या ‘क्लॉड’ (Claude Code) या AI मॉडेलचा वापर करून क्षेपणास्त्रे आणि रॉकेट गाइडन्स सिस्टीमचे सॉफ्टवेअर तयार करण्याचा प्रयत्न केला होता.
🇾🇪 #Yemen‘s Special Security Forces commander Maj. Gen. Tareq Saleh FLEES to Eritrea as #Houthis capture #Mocha — Al-Hudhud Saleh is also Deputy Chairman of Yemen’s Presidential Leadership Council and commander of the National Resistance Forces Footage shows #Houthis… pic.twitter.com/fn7mqyW3VE — Mahalaxmi Ramanathan (@MahalaxmiRaman) September 10, 2026
credit – social media and Twitter
या अहवालानुसार, हुथी-नियंत्रित भागातील शस्त्रास्त्र अभियंत्यांच्या एका गटाने मानवी सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्सऐवजी AI चा वापर करून ‘गायडेड रॉकेट्स’, २००० किमीपेक्षा जास्त पल्ल्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे आणि हायपरसॉनिक ग्लाइड व्हेईकलसाठी कोडिंग लिहिण्याचे काम दिले होते. AI चा वापर नेव्हिगेशन, पोझिशन एस्टिमेशन आणि फ्लाईट सिम्युलेशनसाठी केला जात होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Hamza Bin Laden: अल-कायदाने 9/11च्या स्मृतिदिनानिमित्त अमेरिकेला दिली नवी वॉर्निंग? लादेनच्या मुलाचा 50 मिनिटांचा VIDEO VIRAL
अँथ्रोपिकने स्पष्ट केले की त्यांच्या सुरक्षा यंत्रणांनी यातील अनेक मागण्या ब्लॉक केल्या होत्या, परंतु युझर्सने विविध सेशन्समध्ये काम विभाजित करून सुरक्षा यंत्रणांना चकवा देण्याचा प्रयत्न केला. एका चाचणी रॉकेटचे उड्डाण अपयशी ठरल्यानंतर, या हुथी अभियंत्यांनी अपयशाचे कारण शोधण्यासाठी अवघ्या काही तासांत पुन्हा AI कडे धाव घेतली होती. अँथ्रोपिकने ही बाब लक्षात येताच या उपक्रमाशी जोडलेली सर्व खाती ब्लॉक केली आणि धोक्याची माहिती जागतिक सुरक्षा यंत्रणांसोबत शेअर केली.
सायकोलॉजिकल वॉरफेअरसाठी (Psychological Warfare) डीपफेक आवाजाचा वापर करणे आणि क्षेपणास्त्र कोडिंगसाठी AI चा वापर करणे, या दोन घडामोडींवरून हे स्पष्ट होते की आधुनिक युद्धभूमीवर कृत्रिम बुद्धिमत्ता हे एक धोकादायक शस्त्र बनत चालले आहे. या घटनेमुळे जागतिक स्तरावर सायबर सुरक्षा आणि लष्करी तंत्रज्ञानावरील नियंत्रणाबाबत नव्याने चर्चा सुरू झाली आहे.
