ADB Warning : भारतासाठी धोक्याची घंटा! महागाईचा भडका उडणार, GDP वाढीला ‘ब्रेक’ लागणार ब्रेक?

कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्यय यामुळे, महागाईचे संकट पुन्हा एकदा भारतीय कुटुंबांचे बजेट कोलमडण्याच्या बेतात असल्याचे दिसून येत आहे. त्याचा मोठा परिणाम भारतावर होताना दिसणार आहे.

• भारतासाठी धोक्याची घंटा!
• महागाईचा भडका उडणार
• GDP वाढीला ‘ब्रेक’ लागणार ब्रेक?

ADB Warning : पश्चिम आशियातील संकट दीर्घकाळ चालण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. जर ही परिस्थिती उद्भवली, तर ती भारतासाठी सर्वच दृष्टीने हानिकारक ठरेल. आशियाई विकास बँकेचे ADB मुख्य अर्थतज्ज्ञ अल्बर्ट पार्क यांचे म्हणणे आहे की, या परिस्थितीचा परिणाम सामान्य माणसाच्या खिशावर आणि देशाच्या GDP वर अशा दोन्ही गोष्टींवर होणार आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि जागतिक पुरवठा साखळीतील व्यत्यय यामुळे, महागाईचे संकट पुन्हा एकदा भारतीय कुटुंबांचे बजेट कोलमडण्याच्या बेतात असल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळे त्याचा मोठा परिणाम भारतासारख्या देशांवर होणार आहे. नेमकी काय आहे परिस्थिती?

भारताच्या GDP मध्ये होणार घट

PTI ला दिलेल्या एका मुलाखतीत पार्क यांनी स्पष्ट केलंय की, पश्चिम आशियातील संकटामुळे भारताच्या GDP चा विकास दरात ०.६ टक्क्यांची घट होईल आणि तो दर ६.३ टक्क्यांपर्यंत खाली येईल. शिवाय, चालू आर्थिक वर्षात महागाईत लक्षणीय वाढ होण्याचीही अपेक्षा आहे. एप्रिल महिन्यात, ADB ने असा अंदाज वर्तवला होता की, चालू आर्थिक वर्षात भारताचा GDP विकास दर ६.९ टक्क्यांवर स्थिर राहील. त्यानंतरच्या आर्थिक वर्षात हा दर वाढून ७.३ टक्क्यांपर्यंत पोहोचेल, असाही अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. महागाईच्या संदर्भात,महागाईचा दर ६.९ टक्क्यांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे.

पार्क यांनी पुढे सांगितले की, “२०२६-२७ या वर्षात विकास दरात ०.६ टक्क्यांची घट होईल, असा आमचा अंदाज आहे. हा अंदाज आमच्या ‘मूलभूत परिस्थिती’वर आधारित असणार आहे. पण याचा पुढील वर्षातील विकासावर कोणताही प्रतिकूल परिणाम होणार नाही; भारत पुन्हा जोरदार मुसंडी मारण्यास सज्ज आहे.” त्यांनी पुढे नमूद केले की, या वर्षी महागाईत २.४ टक्क्यांनी वाढ होण्याची अपेक्षा असून, ती ६.९ टक्क्यांवर पोहोचण्याची शक्यता आहे.

कच्च्या तेलामुळे होणारा त्रास कायम

अल्बर्ट पार्क यांच्या मते, पश्चिम आशियातील संकट दीर्घकाळ टिकू शकते, या भीतीमुळे कच्च्या तेलाच्या बाजारपेठेत अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. पार्क यांचा अंदाज आहे की, २०२६ मध्ये कच्च्या तेलाचा सरासरी भाव ९६ डॉलर्स प्रति बॅरल या उच्च पातळीवर कायम राहू शकतो. जरी २०२७ मध्ये तेलाचे भाव ८० डॉलर्सपर्यंत खाली येण्याची शक्यता असली, तरी पुढील दोन वर्षे भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या राष्ट्रांसाठी अत्यंत आव्हानात्मक ठरण्याची अपेक्षा आहे.

खतांच्या संकटामुळे उत्पादनात घट

त्यांनी हे नमूद केलंय की, खतांच्या वाढत्या किमतींमुळे शेतकरी खतांचा वापर कमी करण्याची शक्यता आहे; परिणामी, पिकांच्या उत्पादनात घट होईल आणि वर्षाच्या अखेरीस शेतमालाची उपलब्धता कमी होईल. त्यांनी पुढे सांगितले की, याचा अन्नपदार्थांच्या किमतींवर परिणाम होईलच; परंतु या परिणामाची तीव्रता किती असेल, हे केवळ सध्या उद्भवत असलेल्या gas crisis च्या स्थितीवरच ठरवता येईल.

‘एल निनो’चा अन्न उत्पादनावर काय परिणाम होऊ शकतो, याबद्दल विचारले असता पार्क म्हणाले, “निःसंशयपणे, ही बाब अजूनही अत्यंत अनिश्चित आहे. साहजिकच, जेव्हा जेव्हा भारतात पिकांच्या उत्पादनाला फटका बसतो, तेव्हा आपल्यासमोर एक आव्हान उभे राहते विशेषतः वाढत्या किमतींच्या स्वरूपात. जागतिक तांदूळ व्यापारात भारताचा वाटा लक्षणीय आहे; परिणामी, भारतात घडणाऱ्या घडामोडींचा इतर राष्ट्रांवर अनेकदा दूरगामी आणि सखोल परिणाम होत असतो.” चालू आर्थिक वर्षात महागाईचा दर ४.५ टक्क्यांच्या आसपास राहील, असा अंदाज ADB ने वर्तवला होता.