गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
रविवारीच सादर केला जाणार केंद्रीय अर्थसंकल्प
हे विधेयक मंजूर झाल्यानंतर, पान मसाला सारख्या वस्तू अधिक महाग होतील. या विधेयकावरील चर्चेदरम्यान संसदेत प्रदीर्घ चर्चा झाली. दोन दिवसांच्या चर्चेनंतर, लोकसभेत हे विधेयक मंजूर करण्यात आले. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी सांगितले की, कारगिल युद्ध तयारीअभावी घडले. लष्कराच्या जनरल्सनी सांगितले होते की १९९० च्या दशकाच्या सुरुवातीपासून, बजेटच्या अडचणींमुळे, लष्कराकडे त्यांच्या अधिकृत शस्त्रे, दारूगोळा आणि उपकरणे यांच्यापैकी फक्त ७०-८०% होती. “भारतात तो टप्पा पुन्हा त्या टप्प्यावर येऊ नये अशी आमची इच्छा आहे,” असे ते म्हणाले.
त्यांनी सांगितले की, हे विधेयक सार्वजनिक आरोग्य पायाभूत सुविधा मजबूत करण्याचा मार्ग मोकळा करते. मंत्रालयाचे लक्ष सार्वजनिक आरोग्य धोके कमी करण्यावर आहे. हा उपकर राष्ट्रीय सुरक्षा आघाड्यांवर देखील मदत करेल. अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी अनेक प्रमुख मुद्द्यांवर सरकारची भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी सांगितले की आजचे जग उच्च-तंत्रज्ञानाच्या युद्धाचे युग आहे. अचूक शस्त्रे, अंतराळ मालमत्ता आणि सायबर ऑपरेशन्स सारखे क्षेत्र खूप महाग आहेत. कारगिलमध्ये भारताचे नुकसान झाले कारण बजेटच्या अडचणींमुळे सैन्याकडे फक्त ७०-८०% शस्त्रे आणि दारूगोळा होता. त्यांनी सांगितले की देश पुन्हा त्या परिस्थितीत परत येऊ इच्छित नाही.
उपकर पूर्णपणे संसदेच्या अधिकाराखाली येतो. दर निश्चितीपासून ते वाटपापर्यंतची प्रत्येक प्रक्रिया सभागृहाच्या मंजुरीच्या अधीन असेल. कलम ७ मध्ये संपूर्ण चौकटीची स्पष्ट रूपरेषा स्पष्टपणे मांडली आहे. पान मसाल्यावरील वाढत्या करांबाबतच्या चर्चेबाबत त्यांनी सांगितले की, गैर-लाभकारी वस्तू स्वस्त होणार नाहीत. राष्ट्रीय सुरक्षा आणि सार्वजनिक आरोग्य दोन्ही सुनिश्चित करण्यासाठी महसूल वाढवणे आवश्यक आहे. विधेयक सादर करताना अर्थमंत्र्यांनी सांगितले की, कोणत्याही आवश्यक वस्तूंवर उपकर लावला जाणार नाही, तर आरोग्याला हानी पोहोचवणाऱ्या हानिकारक वस्तूंवर उपकर लावला जाईल. त्यांनी सांगितले की, या विधेयकाचा उद्देश सामान्य नागरिकांवर भार न टाकता आवश्यक राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी निधी उपलब्ध करून देणे आहे.
विधेयकावरील चर्चेदरम्यान, खासदार हनुमान बेनिवाल आणि इतर विरोधी खासदारांनी याला विरोध केला आणि तो मागे घेण्याची मागणी केली. बेनिवाल यांनी सरकारला विचारले, “तुम्ही पान मसाला महाग करणार आहात आणि सेलिब्रिटी गुटखा आणि पान मसाल्याची जाहिरात करत आहेत. सरकार याबद्दल काय करत आहे?” काँग्रेस खासदार शशिकांत सेंथिल म्हणाले की, हे समजणे कठीण आहे. पीएमएलएमध्ये असे कलम आढळले.
निर्मला सीतारमण म्हणाल्या की, ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान, तिन्ही सशस्त्र दलांनी उत्कृष्ट काम केले, तांत्रिक साधनांची आवश्यकता होती. हे आधुनिक युद्ध आहे आणि म्हणूनच आपल्याला उपकर लावण्याची आवश्यकता आहे. हा संपूर्ण निधी देशातील नागरिकांच्या संरक्षणासाठी खर्च केला जाईल. हा उपकर फक्त डिमेरिट वस्तूंवर लादत आहोत. ते म्हणाले की, अर्थमंत्री म्हणून त्यांची जबाबदारी निधी उभारण्याची आहे.
