शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
चक्क ५ वीच्या पुस्तकात छापलं ऐश्वर्या रायचं 'निंबुडा-निंबुडा' गाणं (Photo Credit- X)
लहान मुलांसाठीच्या पुस्तकांमध्ये कविता किंवा शैक्षणिक मजकुराऐवजी अशा प्रकारची चित्रपटसृष्टीतील गाणी का समाविष्ट केली जात आहेत, असा प्रश्न उपस्थित करत लोक आपली नाराजी व्यक्त करत आहेत. सोशल मीडियावर शिक्षण विभाग आणि हे पुस्तक प्रकाशित करणाऱ्यांवर जोरदार टीका होत आहे. त्याच वेळी, काहींचे असे मत आहे की शिक्षण पद्धतीत अशा प्रकारे ‘बॉलिवूडचा तडका’ देणे मुलांच्या मानसिक विकासासाठी आणि नैतिक मूल्यांसाठी हानिकारक आहे.
ओडिशामधील एका सरकारी शाळेत शिकणाऱ्या विद्यार्थ्याच्या पालकांच्या हे निदर्शनास आले. इयत्ता ५ वीच्या वर्कबुकची (सराव पुस्तिकेची) पाने चाळत असताना त्यांना त्यात ‘निंबूडा निंबूडा’ या गाण्याचे बोल छापलेले आढळले. लोकगीते किंवा कवितांऐवजी, या विशिष्ट प्रकरणात त्या व्यावसायिक बॉलिवूड गाण्याचे जसेच्या तसे शब्द दिले होते. आश्चर्यचकित आणि चिंतेत पडलेल्या त्या पालकाने त्या पानाचा फोटो काढला आणि सोशल मीडियावर शेअर केला. ही पोस्ट वेगाने व्हायरल झाली आणि त्यावर मोठ्या प्रमाणावर प्रतिक्रिया उमटल्या.
OBC Reservation : ओबीसी आरक्षणात मोठे बदल ; आरक्षण 17% वरून 7%? सुधारणा विधेयकांना विधानसभेची मंजुरी
हा मुद्दा चर्चेत आल्यानंतर ओडिशा शिक्षण विभागात खळबळ उडाली. प्राथमिक चौकशी आणि वाढत्या वादानंतर, शिक्षण विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी या प्रकरणापासून स्वतःला दूर ठेवले आणि सर्व दोष खाजगी प्रकाशकांवर ढकलला. विभागाने स्पष्ट केले की, हे पुस्तक राज्य सरकार किंवा अधिकृत मंडळाने (बोर्ड) निश्चित केलेल्या अभ्यासक्रमाचा भाग नाही; तर ते काही निवडक शाळांमध्ये वापरले जाणारे एक पूरक वर्कबुक आहे आणि ते एका खाजगी संस्थेने प्रकाशित केले आहे. प्रशासनाने संबंधित शाळा आणि प्रकाशकावर कठोर कारवाई करण्याचे आश्वासन दिले आहे.
या घटनेमुळे भारतीय शिक्षण व्यवस्थेतील पुस्तकांची फेरतपासणी आणि गुणवत्ता नियंत्रणाबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. प्राथमिक शाळेतील मुलांची मने अत्यंत कोवळी आणि सहजपणे प्रभाव पडणारी असतात. या वयात त्यांना नैतिक मूल्ये, थोर व्यक्तींची चरित्रे आणि लोकसंस्कृतीचे घटक शिकवले जावेत. पुस्तके अधिक आकर्षक बनवण्याच्या नावाखाली जर ‘निंबुडा निंबुडा’सारखी चित्रपटातील गाणी त्यात समाविष्ट केली गेली, तर त्याचा मुलांची भाषा आणि विचारप्रक्रियेवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
