रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
AI in Education: आजच्या काळात अभ्यासासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा वापर वेगाने वाढत आहे. चॅटजीपीटीसारख्या टूल्सच्या मदतीने विद्यार्थी काही सेकंदांमध्ये कठीण प्रश्नांची उत्तरे शोधून काढतात. यामुळे वेळ नक्कीच वाचतो, पण अनेक विद्यार्थी याचा चुकीच्या पद्धतीने वापर करत आहेत. ते प्रश्न न समजताच AI कडून संपूर्ण गृहपाठ आणि प्रोजेक्ट तयार करून घेतात आणि तो आपल्या वहीत उतरवतात. सुरुवातीला हा मार्ग सोपा वाटतो, पण हळूहळू याचा परिणाम त्यांच्या विचार करण्याच्या, लिहिण्याच्या आणि स्वतःहून प्रश्न सोडवण्याच्या क्षमतेवर होतो. त्यामुळे विद्यार्थ्यांनी AI चा वापर करताना काही चुका टाळल्या पाहिजेत.
अनेक विद्यार्थी गृहपाठ मिळताच प्रश्न थेट AI टूलमध्ये टाकतात. त्यानंतर जे उत्तर मिळते, ते न वाचता आणि न समजताच आपल्या वहीत लिहून काढतात. असे केल्याने त्यांना प्रश्न सोडवण्याची पद्धत समजत नाही. परीक्षेच्या वेळी जेव्हा असाच प्रश्न स्वतः सोडवावा लागतो, तेव्हा ते गोंधळून जातात. वारंवार असे केल्याने स्वतःहून लिहिण्याची आणि उत्तर तयार करण्याची सवयसुद्धा कमजोर होते. त्यामुळे कोणत्याही प्रश्नाचे उत्तर हुबेहूब कॉपी करण्यापेक्षा आधी तो प्रश्न समजून घेणे आणि आपल्या स्वतःच्या शब्दांत लिहीणे गरजेचे आहे.
एम्सने जाहीर केला INI CET चा निकाल; ३४ हजारांहून अधिक उमेदवार यशस्वी, असा करा चेक
काही विद्यार्थी छोट्या-छोट्या प्रश्नांसाठी आणि सामान्य माहितीसाठीसुद्धा AI ची मदत घेऊ लागतात. यामुळे स्वतः विचार करण्याची आणि उत्तरे शोधण्याची त्यांची सवय कमी होते. याशिवाय, AI नेहमीच बरोबर माहिती देईल असे नाही. अनेकदा ते चुकीच्या तारखा, आकडे, नावे किंवा गणिताचे चुकीचे फॉर्म्युलेही सांगून टाकते. जर विद्यार्थ्यांनी व्हेरीफाय न करता अशी माहिती पाठ केली, तर परीक्षेत चुकीचे उत्तर लिहिण्याची शक्यता वाढते. त्यामुळे AI कडून मिळालेली माहिती पुस्तके, नोट्स आणि विश्वासार्ह स्रोतांकडून नक्की तपासली पाहिजे.
AI चा योग्य वापर म्हणजे अभ्यास सोपा करणे. जर एखाद्या विषयाची संकल्पना समजली नाही, तर ती सोप्या भाषेत समजवून सांगण्यास AI ला सांगा. एखादा प्रश्न सोडवण्यासाठी सरळ संपूर्ण उत्तर मागण्याऐवजी स्टेप बाय स्टेप पद्धत विचारा. सर्वात आधी प्रश्न स्वतः सोडवण्याचा प्रयत्न करा आणि जिथे अडचण येईल, तिथेच AI ची मदत घ्या. त्यानंतर मिळालेल्या उत्तराची तुमच्या पुस्तकांशी आणि नोट्सशी खात्री करा. लक्षात ठेवा, AI तुमच्या अभ्यासात मदत करू शकतो, पण शिकण्याची आणि समजून घेण्याची जबाबदारी फक्त तुमचीच आहे.
Ans: विद्यार्थ्यांनी AI चा वापर केवळ उत्तर कॉपी करण्यासाठी न करता, कठीण संकल्पना सोप्या भाषेत समजून घेण्यासाठी किंवा एखाਦਾ प्रश्न सोडवण्याची 'स्टेप बाय स्टेप' पद्धत शिकण्यासाठी शिक्षकासारखा केला पाहिजे
Ans: थेट उत्तरे कॉपी केल्यामुळे प्रश्न सोडवण्याची पद्धत समजत नाही, स्वतःहून विचार करण्याची सवय कमजोर होते आणि परीक्षेच्या वेळी स्वतःहून उत्तर लिहिताना अडचण निर्माण होते.
Ans: नाही, AI नेहमीच बरोबर माहिती देईल असे नाही. अनेकदा त्यात चुकीच्या तारखा, आकडे किंवा नावे असू शकतात; त्यामुळे मिळालेली माहिती पुस्तके किंवा विश्वासाह्य स्रोतांकडून तपासून घेणे गरजेचे आहे.
