शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
वैद्यकीय शिक्षणात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अभाव? अत्याधुनिक संकल्पनांचा समावेश अजूनही अपुरा (फोटो सौजन्य-Gemini)
आरोग्यसेवेचा चेहरा झपाट्याने बदलत असताना, डॉक्टरांना आता केवळ रोगनिदान आणि उपचारांपुरते मर्यादित राहता येणार नाही. तर जीन-आधारित उपचारपद्धती, प्रेसिजीन मेडिसिन म्हणजेच वैयक्तिकृत औषधोपचार आणि मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध होणारा आरोग्य डेटा यामुळे डॉक्टरांना नव्या कौशल्यांची गरज भासत आहे. रुग्णही अधिक माहितीपूर्ण होत असून उपचार प्रक्रियेत सक्रिय सहभागाची अपेक्षा वाढत आहे. दरम्यान, डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या वाढत्या वापरामुळे आरोग्यसेवा अधिक डेटा-आधारित आणि रुग्णकेंद्रित होत आहे. मात्र, यासाठी डॉक्टरांना तांत्रिक कौशल्यांसोबत नैतिक आणि गोपनीयतेसंबंधी बाबींचीही जाणीव असणे आवश्यक आहे. योग्य वेळी अभ्यासक्रमात बदल न झाल्यास, भविष्यातील आरोग्य व्यवस्थेला आवश्यक त्या कौशल्यांचा अभाव भासण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
अभ्यासानुसार, वैद्यकीय विद्यार्थ्यांना जीनोमिक डेटा समजून घेणे, त्याचे विश्लेषण करणे आणि त्यावर आधारित उपचार निर्णय घेणे या बाबतीत प्रशिक्षण देणे अत्यावश्यक आहे. तसेच, रुग्णांना जनुकीय चाचण्यांचे परिणाम समजावून सांगण्याचे कौशल्य विकसित करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. मात्र सध्याच्या अभ्यासक्रमात या बाबींना मर्यादित स्थान मिळत असल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे.
“प्रिसिजन मेडिसिन आणि जीनोमिक्स हे भविष्यातील आरोग्य व्यवस्थेचे केंद्रबिंदू ठरणार आहेत. त्यामुळे वैद्यकीय शिक्षणात त्यांचा सखोल समावेश करणे अपरिहार्य आहे. त्याच वेळी कोरोना सारख्या नव्या पँडेमिक यांची नव्या पिढीतील डॉक्टरांना जाणीव असणे महत्वाचे झाले आहे.’ अशी प्रतिक्रिया ज्येष्ठ वैद्यकीय अभ्यासक डॉ. अविनाश सुपे यांनी दिली.
