(फोटो सौजन्य: Pinterest)
जर एखादा विद्यार्थी दहावी उत्तीर्ण झाला असेल आणि त्याला मर्चेंट नेव्हीमध्ये सामील व्हायचे असेल, तर त्याने गणित आणि विज्ञान या विषयांसह दहावी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. दहावीनंतर, विद्यार्थी सहसा जीपी रेटिंग (जनरल पर्पज रेटिंग) सारखे अभ्यासक्रम घेऊ शकतात, जे डेक आणि इंजिन ऑपरेशन्स दोन्हीमध्ये मूलभूत प्रशिक्षण देते. हा अभ्यासक्रम प्रवेश स्तरीय जहाजावरील नोकरीच दरवाजे उघडतो. अधिकारी बनू इच्छिणारे विद्यार्थी १२ वी इयत्तेत भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित (पीसीएम) करू शकतात आणि नंतर डिप्लोमा किंवा पदवी अभ्यासक्रम करू शकतात.
मर्चेंट नेव्हीमध्ये करिअर करण्यासाठी, उमेदवाराने १० वी किवा १२ वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे, ज्यामध्ये गणित आणि विज्ञान अनिवार्य आहे. या क्षेत्रात प्रवेशासाठी वयोमर्यादा साधारणपणे १७ ते २५ वर्षांच्या दरम्यान असते. शारीरिक तंदुरुस्ती देखील आवश्यक आहे, कारण जहाजावर काम करणे आव्हानात्मक असू शकते. उमेदवारांना ६/६ दृष्टी असणे आवश्यक आहे आणि रंगांधळेपणा नसणे आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त्त,मर्चेंट नेव्हीमध्ये सामील होण्यापूर्वी, व्यक्ती सागरी परिस्थितीत सुरक्षितपणे काम करू शकेल याची खात्री करण्यासाठी सरकार मान्यताप्राप्त डॉक्टरांकडून वैद्यकीय फिटनेस चाचणी उत्तीर्ण करणे अनिवार्य आहे. आव्हानांनी भरलेले साहसपूर्ण आयुष्य आणि त्याचबरोबर आकर्षक वेतन व उच्च राहणीमान देणारे असे हे ‘मर्चेंट नेव्ही’चे क्षेत्र आहे, जहाजावरील कामे प्रामुख्याने दोन विभागांत विभागलेली असतात. नौकानयन विभाग (नॉटिकल / डेक विभाग) आणि इंजिन विभाग, दोन्ही विभागांत जाण्यासाठी बारावीनंतर खालील अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. मर्चेंट नेव्हीतील अभ्यासक्रमांना प्रवेश घेण्यासाठी बारावी विज्ञान शाखेतूनभौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित विषयात सरासरी ६० टक्के गुण मिळवणे अनिवार्य आहे. तसेच इंग्रजीमध्ये ५० गुण आवश्यक आहेत.
बीटेक (मरीन इंजिनीअरिंग) वरील अभ्यासक्रमांना प्रवेश आयएमयू-सीईटीमार्फत दिला जातो. भारत सरकारने मर्चट नेव्हीमधील अभ्यासक्रमांचे संचालन करण्यासाठी इंडियन मेरिटाईम युनिव्हर्सिटीची (आयएमयू) स्थापना केली आहे. विद्यापीठाच्या व अभ्यासक्रमाच्या अधिक माहितीसाठी www.imu.edu.in ही वेबसाईट पाहावी.
(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)
