शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
ग्रामीण भागातील आरोग्य सेवांचा दर्जा सुधारण्यासाठी “डिप्लोमा इन रुरल हेल्थ केअर” हा १ वर्षाचा अभ्यासक्रम अत्यंत उपयुक्त मानला जातो. या कोर्सद्वारे विद्यार्थ्यांना प्राथमिक उपचार, स्वच्छता (सॅनिटायझेशन), रुग्णांची काळजी आणि आरोग्यविषयक मूलभूत ज्ञान दिले जाते. ग्रामीण भागात आरोग्य सेवा पोहोचवण्यासाठी प्रशिक्षित मध्यम-स्तरीय आरोग्य कर्मचारी तयार करणे हा या कोर्सचा मुख्य उद्देश आहे.
कोर्सचे स्वरूप
हा डिप्लोमा कोर्स विशेषतः ग्रामीण भागातील आरोग्य गरजा लक्षात घेऊन तयार करण्यात आला आहे. यात विद्यार्थ्यांना सामान्य आजारांचे प्राथमिक निदान, उपचारांची मूलभूत माहिती आणि आपत्कालीन परिस्थितीत मदत कशी करावी याचे प्रशिक्षण दिले जाते. त्यामुळे हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विद्यार्थी ग्रामीण आरोग्य सेवा कर्मचारी म्हणून काम करू शकतात.
पात्रता निकष
या कोर्ससाठी अर्ज करण्यासाठी उमेदवाराने भारतातील मान्यताप्राप्त शाळेतून किमान १० वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. दहावीमध्ये किमान ४५ टक्के गुण असणे गरजेचे आहे. पुरुष आणि महिला दोन्ही उमेदवार या कोर्ससाठी अर्ज करू शकतात.
प्रवेश प्रक्रिया
या अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश प्रामुख्याने दहावीच्या गुणांवर आधारित असतो. उमेदवारांच्या गुणांच्या आधारे गुणवत्ता यादी (Merit List) तयार केली जाते. त्या यादीतील कटऑफ पूर्ण करणाऱ्या उमेदवारांनाच प्रवेश दिला जातो. काही संस्थांमध्ये प्रवेश परीक्षेद्वारेही प्रवेश दिला जाऊ शकतो. अंतिम निवड समुपदेशन प्रक्रियेनंतर निश्चित केली जाते.
नोकरीच्या संधी
हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर विविध क्षेत्रांमध्ये रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतात. यामध्ये
प्रमुख संस्था
देशातील अनेक विद्यापीठे आणि वैद्यकीय संस्था हा कोर्स उपलब्ध करून देतात. त्यामध्ये इंदिरा गांधी तंत्रज्ञान व वैद्यकीय विज्ञान विद्यापीठ, पॅसिफिक मेडिकल युनिव्हर्सिटी, किंग जॉर्ज मेडिकल युनिव्हर्सिटी, तसेच छत्तीसगड आयुष व आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ यांसारख्या संस्थांचा समावेश होतो.
अर्ज प्रक्रिया
