Monsoon 2026 Prediction: यंदा पाऊस कमी पडणार? हवामान विभागाचा पहिला अंदाज जाहीर; ‘एल निनो’मुळे चिंतेचे ढग

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 2026 च्या मॉन्सून हंगामासाठीचा आपला पहिला 'दीर्घकालीन अंदाज' जाहीर केला. हवामान विभागाच्या मते, या वर्षी देशभरातील मॉन्सूनचा पाऊस "सामान्यपेक्षा कमी" असण्याची शक्यता आहे

 

• यंदा पाऊस कमी पडणार?
• हवामान विभागाचा पहिला अंदाज जाहीर
• ‘एल निनो’मुळे चिंतेचे ढग

Monsoon 2026 News: देशाची ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा घटक असलेल्या नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांविषयी (मॉन्सून) एक महत्त्वपूर्ण बातमी समोर आली आहे. सोमवारी, भारतीय हवामान विभागाने (IMD) 2026 च्या मॉन्सून हंगामासाठीचा आपला पहिला ‘दीर्घकालीन अंदाज’ (Long Range Forecast) जाहीर केला. हवामान विभागाच्या मते, या वर्षी देशभरातील मॉन्सूनचा पाऊस “सामान्यपेक्षा कमी” असण्याची शक्यता आहे.

किती आहे पावसाची अपेक्षा आहे?

IMD च्या महासंचालकांच्या मते, जून ते सप्टेंबर या कालावधीत देशभरात होणारा सरासरी पाऊस हा ‘दीर्घकालीन सरासरी’च्या (LPA) 92% राहण्याचा अंदाज आहे. या अंदाजामध्ये 5% इतकी ‘मॉडेल त्रुटीची मर्यादा’ अंतर्भूत आहे. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, 1971 ते 2020 या कालावधीतील आकडेवारीवर आधारित, संपूर्ण देशाची ‘दीर्घकालीन सरासरी’ (LPA) 87 सेंटीमीटर इतकी आहे.

See more

Sub: Long Range Forecast for Southwest Monsoon Seasonal Rainfall 2026 (1) India Meteorological Department predicts below normal southwest monsoon seasonal (June to September) rainfall over the country as a whole during 2026. (2) Quantitatively, the southwest monsoon seasonal… pic.twitter.com/c9dlF6bFAY — India Meteorological Department (@Indiametdept) April 13, 2026

हवामान विभागाने पावसाच्या संभाव्यतेचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे केले आहे:

सामान्यपेक्षा कमी पाऊस: 31% शक्यता
तुटवडा असलेला पाऊस (Deficient):35% शक्यता
सामान्य पाऊस: केवळ 27% शक्यता

Maharashtra Weather Update : राज्यात पुन्हा अवकाळीचे सावट, ‘या’ जिल्ह्यांना ऑरेंज आणि यलो अलर्ट

कोणत्या प्रदेशांवर होणार परिणाम?

IMD च्या ताज्या अंदाजानुसार, देशाच्या बहुतांश भागांमध्ये मॉन्सूनची प्रगती संथ राहण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे पाऊस सामान्यपेक्षा कमी पडण्याची शक्यता आहे. तथापि, काही विशिष्ट प्रदेशांसाठी काही चांगली बातमीही आहे. ईशान्य भारत, वायव्य भारत आणि दक्षिण भारतीय द्वीपकल्पाच्या काही भागांमध्ये पाऊस ‘सामान्य’ किंवा ‘सामान्यपेक्षा जास्त’ पडण्याची शक्यता आहे. याउलट, मध्य भारत आणि इतर काही प्रदेशांमध्ये मॉन्सूनच्या पावसात तुटवडा जाणवू शकतो.

‘एल निनो’ची सावली आणि ‘IOD’ची भूमिका

या वर्षीच्या मॉन्सून हंगामावर ‘एल निनो’चे सावट घोंगावत आहे. IMD च्या अहवालानुसार, पॅसिफिक महासागरात सध्या प्रचलित असलेल्या ‘ला निनो’ स्थितीची तीव्रता कमी होत असून, ती आता ‘तटस्थ अवस्थेकडे’ सरकत आहे. तथापि, मॉन्सून हंगामादरम्यान (जून ते सप्टेंबर) ‘एल निनो’ची स्थिती निर्माण होण्याची दाट शक्यता आहे. ही नैसर्गिक घटना सहसा भारतीय मॉन्सूनवर नकारात्मक प्रभाव पाडते. सध्या, हिंदी महासागर ‘तटस्थ अवस्थेत’ आहे; तथापि, मान्सून हंगामाच्या अखेरीस ‘सकारात्मक IOD’ (Positive IOD) विकसित होण्याची चिन्हे दिसत आहेत; ही स्थिती मान्सूनच्या कामगिरीसाठी काहीशी फायदेशीर ठरू शकते. जानेवारी ते मार्च 2026 या कालावधीत, उत्तर गोलार्धातील बर्फाचे आच्छादन सामान्य पातळीपेक्षा कमी राहिले. हे नमूद करणे महत्त्वाचे आहे की, मान्सूनसाठी हा एक सकारात्मक संकेत मानला जातो. भारतीय हवामान विभाग (IMD) मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात आपल्या मान्सून अंदाजाचा दुसरा टप्पा जाहीर करेल; यामध्ये मान्सूनच्या आगमनाची तारीख आणि त्याचे प्रादेशिक वितरण यांविषयी अधिक अचूक माहिती दिली जाईल.

IMD Weather Update: छत्र्या काढून ठेवा! देशातील ११ राज्यांमध्ये पावसाचा इशारा; तर उत्तर भारतात पुन्हा थंडीचा जोर वाढणार