
मूल झोपेत का किंचाळते (फोटो सौजन्य - iStock)
काही मुले मध्यरात्री अचानक थरथर कापत आणि अनावर रडत जागी होतात. त्यांचे डोळे बंद राहू शकतात आणि पालकांनी त्यांना शांत करण्याचा प्रयत्न केला तरीही ते प्रतिसाद देत नाहीत. हे अगदी पाच वर्षांच्या लहान मुलांसोबतही होऊ शकते. आता ही परिस्थिती अनेक पालकांनी पाहिली असेल. जर तुमचे मूल किंचाळत जागे झाले, घाबरलेले दिसले आणि जागे असूनही तुम्हाला ओळखत नसेल, तर ते एक सामान्य दुःस्वप्न असण्याची शक्यता नाही. वैद्यकीय भाषेत, या स्थितीला ‘स्लीप टेरर’ (झोपेतील दहशत) म्हणतात. मज्जातंतू तज्ज्ञांच्या मते, पालकांनी घाबरण्यापूर्वी याचा नेमका अर्थ काय आहे हे समजून घेतले पाहिजे.
स्लीप टेरर म्हणजे काय?
स्लीप टेरर हा एक झोपेचा विकार आहे जो साधारणपणे ३ ते १२ वयोगटातील मुलांमध्ये आढळतो. या विकारात, मूल जागे असल्याचे दिसू शकते, परंतु प्रत्यक्षात ते गाढ झोपेत असते आणि पूर्णपणे बेशुद्ध असते. अलीकडील एका व्हायरल व्हिडिओमुळे अनेक पालकांमध्ये चिंता वाढली आहे. पालकांना हा अनुभव येत असतो. पण सध्या अनेक पद्धतीचे व्हिडिओ व्हायरल होतात आणि यामुळे पालकांची चिंताही अधिक वाढलेली दिसून येते.
नक्की काय घडते?
हे प्रसंग सहसा झोप लागल्यानंतरच्या पहिल्या काही तासांत, बहुतेकदा रात्री ११ ते १२ च्या दरम्यान घडतात. मुले अचानक उठून बसू शकतात, किंचाळू शकतात, मोठ्याने रडू शकतात किंवा अंथरुणातून बाहेर पडण्याचा प्रयत्न करू शकतात. या काळात ते सहसा त्यांच्या पालकांना प्रतिसाद देत नाहीत आणि याचा परिणाम म्हणजे पालकही अचानक घाबरून जातात.
काय आहेत कारणं?
तज्ज्ञांच्या मते, थकवा, अपुरी झोप, तणाव, आजारपण किंवा नवीन शाळा किंवा नवीन वातावरण यांसारखे दैनंदिन जीवनातील बदल ही सामान्य कारणे आहेत. कुटुंबात झोपेत घाबरण्याचा इतिहास असल्यासदेखील हा धोका वाढू शकतो. मात्र याकडे दुर्लक्ष अजिबात करू नका. तुम्ही वेळीच यावर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. असं सतत तुमच्या मुलांच्या बाबत होत असेल तर केवळ स्वप्नं पडत आहेत असं समजून त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.
तज्ज्ञ काय सांगतात?
पालकांना असा सल्ला दिला जातो की, झोपेत घाबरणाऱ्या मुलाला जबरदस्तीने जागे करू नये. मूल अजूनही झोपलेले असल्यामुळे, त्याला अचानक जागे करण्याचा प्रयत्न केल्यास ते अधिक गोंधळून जाऊ शकते किंवा घाबरू शकते. त्याऐवजी, ते सुरक्षित असल्याची हळुवारपणे खात्री करा आणि त्याला पुन्हा झोपवा.
तुमच्या मुलाची झोपण्याची जागा सुरक्षित असल्याची खात्री करा, जिथे तीक्ष्ण कडा किंवा अडखळून पडू शकतील अशा वस्तू नसतील. झोपेची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी, झोपेची नियमित वेळ निश्चित करा आणि झोपण्यापूर्वी स्क्रीन टाइम मर्यादित ठेवा. एक उत्तम पालक म्हणून तुम्ही ही काळजी नक्कीच घेऊ शकता. जास्तच प्रमाणात हे मुलांच्या बाबतीत होत असल्यास डॉक्टरांचा आवर्जून सल्ला घ्या
Parenting Tips: Teenage मुलींना वडिलांनी चुकूनही विचारू नये ‘हे’ प्रश्न, काय होतो परिणाम