Real vs Fake Saffron: केशर अस्सल की बनावट? 5 सोप्या पद्धतीने पटकन ओळखा

Real vs Fake Saffron: केशरची किंमत खूपच जास्त असते. पण बाजारात मिळणारे केशर हे खरंच काश्मिरचे मूळ आहे की बनावट हे नक्की कसे ओळखावे? ५ सोप्या पद्धती तुम्ही सर्वांनी समजून घ्या.

• बाजारात उपलब्ध असलेला प्रत्येक केशर हे खरं नसतं. त्याच्या जास्त किमतीमुळे, त्यात भेसळ आणि फसवणूक होण्याची शक्यता असते

• जर तुम्ही काश्मिरी केशर खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर तुम्ही काही सोप्या घरगुती चाचण्यांद्वारे काही सेकंदात त्याची शुद्धता तपासू शकता

• अस्सल आणि खरे केशर निवडण्यासाठी या महत्त्वाच्या टिप्स जाणून घ्या

Real vs Fake Saffron: केशर हे भारतीय खाद्यसंस्कृतीचे ‘लाल सोने’ म्हणून ओळखले जाते. काश्मिरी केशर त्याच्या अप्रतिम सुगंध, गडद लाल रंग आणि औषधी गुणधर्मांसाठी जगभरात प्रसिद्ध आहे. पण, त्याच्या जास्त किमतीमुळे भेसळयुक्त आणि बनावट केशराच्या बाजारपेठेत मोठी वाढ झाली आहे. व्यापारी अनेकदा मक्याचे तंतू, प्लॅस्टिक किंवा धागे लाल रंगात रंगवून ते केशर म्हणून विकतात. सध्या अनेक ठिकाणी बनावट केशर विकले जात आहे.  आपल्या लाइफस्टाइल जपण्यासाठी हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे 

जर तुम्ही काश्मिरी केशर विकत घेण्याचा विचार करत असाल, तर थोडी सावधगिरी बाळगल्यास तुम्ही फसवणूक टाळू शकता. चला, काही सोप्या घरगुती चाचण्या पाहूया, ज्या तुम्हाला काही सेकंदात खरे आणि बनावट केशर ओळखायला मदत करतील.

खरे केशर कसे ओळखावे

• थंड पाण्याची चाचणी – खरे केशर ओळखण्याचा सर्वात अचूक मार्ग म्हणजे पाण्याची चाचणी. एका ग्लासात थोडे थंड पाणी घ्या आणि त्यात केशराच्या २-३ काड्या टाका.
• खरे केशर: पाण्यात बुडवल्यावर ते हळूहळू आपला सोनेरी-पिवळा रंग सोडते. रंग फिका पडायला १० ते १५ मिनिटे लागतात, पण धाग्याचा लाल रंग टिकून राहतो.
• बनावट केशर: पाण्यात बुडवताच लगेच गडद लाल रंग सोडते आणि थोड्याच वेळात धागा पांढरा किंवा रंगहीन होतो.

चिमूटभर केशर नियमित खाल्ल्यास शरीराला होतील भरमसाट फायदे, आरोग्यासह त्वचा राहील कायमच ग्लोइंग

वास आणि चवीवरून ओळखा 

खऱ्या काश्मिरी केशराला तीव्र आणि गोड सुगंध असतो, जो दुरूनही जाणवतो. हा सुगंध मध आणि वाळलेल्या गवताच्या मिश्रणासारखा असतो. तथापि, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की त्याचा सुगंध गोड असला तरी, त्याची चव कधीही गोड नसते. जिभेवर ठेवल्यावर खऱ्या केशराची चव किंचित कडू लागते. जर केशराची चव गोड लागत असेल, तर त्यात साखर किंवा गुळाची भेसळ असू शकते.

घासण्याची चाचणी

केशर पाण्यात भिजवल्यानंतर, केशराचा धागा आपल्या बोटांमध्ये हळुवारपणे चोळा. जर धागा चोळल्यावर तुटला किंवा लगद्यासारखा झाला, तर ते बनावट आहे. अस्सल केशराचे धागे पाण्यात भिजवल्यानंतरही मजबूत राहतात आणि घासल्यावर सहज तुटत नाहीत.

बेकिंग सोडा चाचणी

ही एक अतिशय प्रभावी आणि सोपी चाचणी आहे. एका लहान वाटीत थोडे पाणी घ्या आणि त्यात चिमूटभर बेकिंग सोडा टाका. त्यात केशराचे काही धागे टाका. जर पाण्याचा रंग पिवळा झाला, तर केशर पूर्णपणे अस्सल आहे. जर पाण्याचा रंग लाल किंवा गडद नारंगी झाला, तर त्यात रासायनिक रंगांची भेसळ आहे.

केशरात असं काय? की ते इतकं महाग, जाणून घ्या काय सांगतं आयुर्वेद

कोरडेपणाची चाचणी 

काश्मिरी केशर कधीही पूर्णपणे कोरडे किंवा कडक नसते. ते स्पर्शाला थोडे लवचिक आणि ओलसर लागते. जर तुम्हाला केशराचे धागे खूप कोरडे, कडक वाटले किंवा स्पर्श केल्यावर सहज तुटले, तर ते जुने किंवा कृत्रिम पदार्थांपासून बनवलेले असण्याची शक्यता आहे.

काश्मिरी केशर खरेदी करताना काय लक्षात ठेवावे 

• रंगाकडे लक्ष द्या: अस्सल काश्मिरी केशर गडद किरमिजी लाल रंगाचे असते. त्याच्या धाग्याचे टोक थोडे रुंद असते.
• किंमतीशी तडजोड करू नका: शुद्ध काश्मिरी केशर मर्यादित प्रमाणात उत्पादित केले जाते, त्यामुळे ते खूप महाग असते. जर कोणी तुम्हाला काश्मिरी केशर खूप कमी किंमतीत देत असेल, तर ते बनावट असण्याची दाट शक्यता आहे.
• GI टॅग तपासा: काश्मिरी केशराची सत्यता पडताळण्यासाठी सरकार जीआय टॅग प्रदान करते. पॅकेजवरील जीआय टॅग लोगो आणि क्यूआर कोड नक्की तपासा.

या सोप्या घरगुती चाचण्या तुम्हाला बनावट उत्पादने खरेदी करण्यापासून आणि तुमच्या आरोग्याला धोका पत्करण्यापासून वाचवू शकतात. पुढच्या वेळी बाजारातून ‘लाल सोने’ खरेदी करताना या गोष्टी लक्षात ठेवा.