
शरीरातील साखरेची पातळी कशामुळे कमी होते? शरीरात दिसून येणाऱ्या 'या' लक्षणांकडे अजिबात करू नका दुर्लक्ष
शरीरातील साखरेची पातळी कशामुळे कमी होते?
साखरेची पातळी कमी झाल्यानंतर दिसून येणारी लक्षणे?
मधुमेह कशामुळे होतो?
दैनंदिन आहारात होणाऱ्या बदलांचा परिणाम आरोग्यावर लगेच दिसून येतो. आपल्यातील अनेकांना कायमच सतत गोड पदार्थ खाण्याची सवय असते. वारंवार गोड पदार्थांचे सेवन केल्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी झपाट्याने वाढते. मधुमेह झाल्यानंतर शरीरात दिसून येणाऱ्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष केले जाते. पण यामुळे शरीराला गंभीर हानी पोहचू शकते. रक्तात वाढलेली साखर कमी करण्यासाठी अनेक लोक कडू कारल्याचा रस, मेथी दाण्यांचे पाणी किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्याने गोळ्या औषध घेतात. पण काहीवेळा जेवण वगळल्यामुळे किंवा शरीराला आवश्यक तेवढा आहार न मिळाल्यामुळे साखरेची पातळी झपाट्याने कमी होऊन जाते आणि शरीरात विविध लक्षणे दिसू लागतात. याला हायपोग्लायसेमिया असे सुद्धा म्हणतात.(फोटो सौजन्य – istock)
मधुमेहाच्या उपचारादरम्यान प्रमाणापेक्षा जास्त इन्सुलिन किंवा रक्तातील साखर कमी करणारी औषधे घेतल्यामुळे सुद्धा रक्तातील साखरेची पातळी कमी होऊन जाते. नेहमीपेक्षा जास्त किंवा विनाकारण जास्त शारीरिक श्रम कामे केल्यामुळे स्नायू जास्त साखरेचा वापर करतात, ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी पूर्णपणे कमी होऊन जाते. यकृत, मूत्रपिंड किंवा स्वादुपिंडाचे गंभीर आजार असलेल्या व्यक्तींच्या शरीरातील साखरेचे प्रमाण कधीही कमी होऊन जाते. त्यामुळे आरोग्याची योग्य काळजी घेणे फार आवश्यक आहे. चला तर जाणून घेऊया रक्तातील साखरेची पातळी कमी झाल्यानंतर दिसून येणारी लक्षणे.
रक्तातील साखरेची पातळी काहीवेळा हळूहळू कमी होते तर काहीवेळा झपाट्याने कमी होण्याची शक्यता असते. सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये सौम्य अशक्तपणा, घाम येणे किंवा चक्कर येणे यांसारखी विविध लक्षणे दिसून येतात. पण योग्य वेळी उपचार न केल्यास शारीरिक स्थिती गंभीर होऊ शकते. रक्तातील साखरेची पातळी कमी झाल्यानंतर शरीर ॲड्रेनालाईन स्रवते, ज्यामुळे शरीरातील ऊर्जेची पातळी पूर्णपणे कमी होऊन जाते आणि थकवा, अशक्तपणा जाणवू लागतो.
तसेच अचानक भूक लागणे, डोके हलके वाटणे किंवा पाय थरथरणे इत्यादी लक्षणे दिसू लागतात. अचानक आलेला राग, चिंता, तणाव शरीरात उष्णता नसताना मानेच्या मागच्या बाजूला, अचानक थंड घाम येऊ लागणे इत्यादी लक्षणांकडे अजिबात दुर्लक्ष न करता तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन योग्य ते उपचार करावेत. सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये मेंदूला पुरेसे ग्लुकोज न मिळाल्यामुळे गंभीर स्थिती निर्माण होऊ शकते.
Ans: रक्तातील ग्लुकोजची पातळी सामान्यपेक्षा कमी होण्याला हायपोग्लायसेमिया (Hypoglycemia) म्हणतात. साधारणपणे 70 mg/dL पेक्षा कमी रक्तातील साखर कमी मानली जाते.
Ans: जेवण उशिरा करणे किंवा न करणे, जास्त व्यायाम, मधुमेहावरील काही औषधे किंवा इन्सुलिनचा परिणाम, मद्यपान तसेच काही आरोग्य समस्यांमुळे रक्तातील साखर कमी होऊ शकते.
Ans: थरथर होणे, घाम येणे, अचानक भूक लागणे, चक्कर येणे, अशक्तपणा, हृदयाची धडधड वाढणे, चिडचिड किंवा गोंधळ अशी लक्षणे दिसू शकतात.