
मधुमेह आणि रक्तगटाचा नेमका संबंध आहे का (फोटो सौजन्य - iStock)
संशोधनात असे दिसून आले आहे की, इतर रक्तगटांच्या तुलनेत ‘बी’ रक्तगट असलेल्या लोकांना टाईप २ मधुमेहाचा धोका जास्त असतो. २०२४ मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात अनेक पूर्वीच्या अभ्यासांच्या निष्कर्षांचे विश्लेषण करण्यात आले आणि ‘बी’ रक्तगट व टाईप २ मधुमेह यांच्यात संबंध असल्याचे आढळले.
या अभ्यासानुसार, इतर रक्तगटांच्या तुलनेत ‘बी’ रक्तगट असलेल्या लोकांना मधुमेहाचा धोका २८ टक्क्यांनी जास्त होता. पण, ‘बी’ रक्तगट असण्याचा अर्थ असा नाही की त्या व्यक्तीला मधुमेह होणारच आहे. रक्तगट केवळ एक धोका दर्शवतो. A, AB आणि O रक्तगटांसाठीचे निष्कर्ष विविध अभ्यासांमध्ये पूर्णपणे सुसंगत आढळलेले नाहीत. काही अभ्यासांमध्ये O रक्तगट असलेल्या लोकांमध्ये टाईप २ मधुमेहाचा धोका कमी असल्याचे दिसून आले आहे, परंतु यामागील कारणे अद्याप पूर्णपणे स्पष्ट नाहीत.
रक्तगट आणि मधुमेह यांच्यातील स्पष्ट संबंधाचे निश्चित उत्तर सध्या अज्ञात आहे. AB आणि O रक्तगट शरीरातील रक्तवाहिन्या आणि विशिष्ट जैविक प्रक्रियांशी संबंधित आहेत. दाह, रक्त गोठणे आणि रक्तवाहिन्यांच्या कार्यावर होणाऱ्या त्यांच्या संभाव्य परिणामांचा अभ्यास केला जात आहे. पण, हे संभाव्य संबंध मधुमेहाचे थेट कारण मानले जाऊ शकत नाहीत.
महत्त्वाचे म्हणजे, रक्तगट बदलता येत नाही, पण डायबिटीसचे अनेक प्रमुख धोक्याचे घटक नियंत्रित केले जाऊ शकतात. निरोगी वजन राखणे, नियमित शारीरिक हालचाल, संतुलित आहार, पुरेशी झोप आणि रक्तातील साखरेची नियमित तपासणी मधुमेह टाळण्यासाठी आणि त्याचे लवकर निदान करण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. ज्यांच्या कुटुंबात मधुमेहाचा इतिहास आहे, जे जास्त वजनाचे आहेत, ज्यांच्या पोटावर अतिरिक्त चरबी आहे किंवा ज्यांना उच्च रक्तदाब आणि वाढलेले कोलेस्ट्रॉल आहे, अशा लोकांसाठी नियमित तपासणी महत्त्वाची आहे.
डायबिटीसची तीव्रता धोक्यावर अवलंबून असते. दीर्घकाळ रक्तातील साखरेची पातळी जास्त राहिल्यास शरीरातील रक्तवाहिन्या आणि नसा खराब होऊ शकतात. यामुळे हृदयरोग, मूत्रपिंडाचे आजार, दृष्टीदोष आणि नसा खराब होण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे, रक्तगट A, B, AB किंवा O कोणताही असो, मधुमेहाचा प्रतिबंध आणि त्याचे लवकर निदान हे प्रत्येकासाठी महत्त्वाचे आहे.