गुरुवार, 2 जुलै 2026
लोहगड
एका रिपोर्टनुसार, मागील काही काळापासून लोहगडावर पर्यटकांच्या संख्येत २५ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. रिपोर्टनुसार, यात अधिकतर लोक इतिहास जाणून घेण्यासाठी नाही तर सिया पाॅईंट पाहण्यासाठी लोहगडावर गेले. हे तेच ठिकाण आहे जिथून सियाने केतनला ढकलले. तुम्हाला हे जाणून आश्चर्य वाटेल पण पर्यटनातील हे बदल काही पहिल्यांदाच घडून आले नाहीत. जगभरात अशी अनेक ठिकाणे आहेत जिथे अपघात, खून, युद्ध किंवा मोठ्या दुर्घटनेनंतर पर्यटकांच्या संख्येत वाढ होताना दिसून आली. पर्यटन क्षेत्रात या ट्रेंडला ‘डार्क टूरिजम’ असे म्हटले जाते. चला हे नक्की काय आहे ते जाणून घेऊया.
पहिल्या पावसात रोड ट्रिपचा प्लॅन करताय? महाराष्ट्रातील हे रोड ट्रिप रूट्स जिंकतील तुमचं मन
ट्रेंड आहे फार जुना
डार्क टूरिजमच म्हणजे अशा ठिकाणांना भेट देणे जिथे गंभीर किंवा दु:खद घटना घडल्या आहेत. यात चर्चित मर्डर, युद्ध किंवा नैसर्गिक दुर्घटना किंवा अशा काही घटना ज्यामुळे इतिहासात बदल घडून आला यांचा समावेश होतो. तथापि इथे आलेल्या प्रत्येक पर्यटकाचा उद्देश सारखा नसतो. काही जण इतिहास समजूण घेण्यासाठी ठिकाणाला भेट देतात, काही जण घटनास्थळाचा अनुभव घेण्यासाठी येतात, तर काहीजण हे फक्त ते डेस्टीनेशन सोशल मिडियावर व्हायरल झाले आहे म्हणून त्या ठिकाणाला भेट देतात. म्हणजेच प्रत्येत व्यक्तीचे ठिकाणाला भेट देण्यामागचे कारण काहीसे वेगळे असते.
लोहगड सर्वात ताज उदाहरण
साधारण ३०० वर्षे जुना लोहगडा तेथील मजबूत तटबंदी, मराठा इतिहास आणि विंचू कडासाठी ओळखला जात होता. पावसाळ्यात येथे मोठ्या संख्येने ट्रेकर्ससुद्धा येतात. पण आज सोशल मिडियावर या किल्ल्याची ओळख याच्या इतिहासासाठी नाही तर इथे घडलेल्या क्राईममुळे जास्त चर्चेत आहे. एकेकाळी आपल्या इतिहासासाठी ओळखला जाणाऱ्या या किल्ल्याची ओळख आता क्राईम स्पाॅट म्हणून झाली आहे.
अपघात स्थळांना पर्यटक का भेट देतात?
आता तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की दुर्घटना झालेल्या ठिकाणी लोक इतक्या आवडीने का भेट देतात. तर सायकॉलजीमध्ये याला ‘Morbid Curiosity’ असे म्हटले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचं तर अशा घटनांविषयी ही एक नैसर्गिक जिज्ञासा आहे, जी आपल्याला अशा ठिकाणी घडलेल्या घटनांविषयी आणखी जाणून घेण्यास भाग पाडते. हेच कारण आहे की, काही लोकांना फक्त या घटनांची माहिती वाचून समाधान मिळत नाही तर त्यांना प्रत्यक्षात त्या ठिकाणाला पाहण्याची ओढ लागलेली असते.
फक्त गुन्हेगारीपर्यंत मर्यादित नाही डार्क टूरिजम
आता केतन अग्रवाल प्रकरण बघता तुम्हाला डार्क टूरिजम म्हणजे फक्त क्राईम स्पाॅट्सना भेट देणे असं वाटत असेल तर तुम्ही चुकीचे आहात. याचे जग खूपच व्यापक आहे. डार्क टुरिजममध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो.
स्वत:ला प्रश्न विचारा
काही महिन्यांनंतर कदाचित लोक ही घटना विसरतील आणि लोहगड पुन्हा त्याच्या समृद्ध इतिहासासाठी, रोमांचक ट्रेकिंगसाठी आणि विंचू कड्यासाठी ओळखला जाईल. मात्र, या घटनेने एक महत्त्वाचा प्रश्न निर्माण केला आहे, आपण एखाद्या पर्यटनस्थळी त्याचा इतिहास, संस्कृती आणि वैशिष्ट्ये जाणून घेण्यासाठी जातो की ते ठिकाण सोशल मीडियावर व्हायरल झाले आहे म्हणून? पुढच्या वेळी तुम्ही पर्यटनाला जाल, तेव्हा स्वतःला हा प्रश्न नक्की विचारा – त्या ठिकाणी जाण्यामागचं तुमचं खरं कारण काय आहे?
