फोटो सौजन्य - Social Media
मुंबई : कोकण किनारपट्टी, सह्याद्रीच्या पर्वतरांगा आणि घनदाट जंगलांनी नटलेल्या Maharashtra राज्यात पर्यटनाला नवे परिमाण मिळत आहे. पर्यटकांची वाढती संख्या आणि नैसर्गिक वैविध्य लक्षात घेऊन राज्य सरकारने साहसी पर्यटनाला चालना देण्यासाठी व्यापक धोरण राबवले आहे. जमीन, पाणी आणि हवाई साहसी उपक्रमांना प्रोत्साहन देत सुरक्षित आणि नियोजित पर्यटन व्यवस्था उभी करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
२४ ऑगस्ट २०२१ रोजी जाहीर करण्यात आलेल्या या धोरणाला राज्यभरातून सकारात्मक प्रतिसाद मिळत आहे. आतापर्यंत ८०९ अर्ज प्राप्त झाले असून, त्यापैकी ६९२ अर्जदारांना अधिकृत प्रमाणपत्र देण्यात आले आहे. यामुळे साहसी पर्यटन व्यवसाय अधिक संघटित होत असून पर्यटकांच्या सुरक्षिततेलाही प्राधान्य दिले जात आहे.
या धोरणामध्ये साहसी पर्यटन आयोजित करणाऱ्या व्यक्ती, संस्था, कंपन्या, क्लब, कॅम्प्स, रिसॉर्ट्स तसेच प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्थांचा समावेश करण्यात आला आहे. गिर्यारोहण, स्कुबा डायव्हिंग, पॅरासेलिंग, बंजी जंपिंग यांसारख्या साहसी खेळांना मोठी मागणी असून, या क्षेत्राचा विस्तार झपाट्याने होत आहे.
सुरक्षिततेच्या दृष्टीने कठोर नियमावली तयार करण्यात आली आहे. विशेषतः Mumbai सारख्या महानगरात साहसी उपक्रम राबवताना पोलीस परवानगी घेणे बंधनकारक आहे. तसेच, अल्पवयीन सहभागींसाठी पालकांची संमती आवश्यक आहे. अपघात झाल्यास आयोजकांवर जबाबदारी निश्चित करण्यात येणार असून, नियमांचे उल्लंघन केल्यास कठोर कारवाईची तरतूद आहे. पर्यटकांच्या सुरक्षेसाठी दिशादर्शक फलक, सायरन, सुरक्षा जाळ्या, प्राथमिक उपचार केंद्र आणि प्रशिक्षित मार्गदर्शक उपलब्ध ठेवणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. अग्निसुरक्षेचे नियम पाळणे आणि आपत्कालीन सेवांची तत्काळ उपलब्धता सुनिश्चित करणेही बंधनकारक आहे.
पर्यटन मंत्री Shambhuraj Desai यांनी सांगितले की, साहसी पर्यटन राज्याच्या आर्थिक विकासासाठी महत्त्वाचे ठरत असून स्थानिक तरुणांना रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होत आहेत. तसेच प्रधान सचिव Sanjay Khandare आणि संचालक Dr. B. N. Patil यांनीही सुरक्षित आणि जबाबदार पर्यटनाला चालना देण्यावर भर दिला आहे. एकूणच, साहसी पर्यटन धोरणामुळे Maharashtra राज्याला जागतिक पर्यटन नकाशावर वेगळी ओळख मिळण्यास मदत होत आहे. सुरक्षितता, सुविधा आणि रोजगारनिर्मिती यांचा समतोल साधत हे धोरण पर्यटन क्षेत्राला नवी दिशा देणारे ठरत आहे.
