
भीषण दुष्काळामुळे गाव सोडण्याची वेळ! अहिल्यानगरच्या चापडगावात 1972 पेक्षाही भयावह परिस्थिती
पोपट पिटेकर, अहिल्यानगर: शेतकऱ्यांसाठी पाणी हा शेतीचा प्राण आणि कणा आहे, ज्याशिवाय पिकांची वाढ, उत्तम उत्पादन होत नाही. तर दुसरीकडे पावसाने दीर्घकाळ पाठ फिरवल्याने आणि उन्हाचा तडाखा वाढल्याने अहिल्यानगर जिल्ह्यातील शेवगाव तालुक्यातील चापडगाव गंभीर दुष्काळाच्या विळख्यात सापडले आहे. पिण्याच्या पाण्यापासून जनावरांच्या चाऱ्यापर्यंत अनेक प्रश्न निर्माण झाले असून शेतकरी आणि ग्रामस्थ हवालदिल झाले आहेत. परिस्थिती अशीच राहिल्यास पाणी आणि चाऱ्याच्या शोधात गाव सोडण्याची वेळ येऊ शकते, अशी व्यथा स्थानिक शेतकऱ्यांनी मांडली आहे.
पावसाअभावी चापडगावातील पाण्याचे स्रोत आटले आहेत. गावातील अनेक विहिरी कोरड्याठाक पडल्याने पिण्याच्या पाण्याचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. हंडाभर पाण्यासाठी महिला आणि ग्रामस्थांना मोठी धावपळ करावी लागत असल्याचे स्थानिकांचे म्हणणे आहे. शेतीसाठी पाणी उपलब्ध नसल्याने उभी पिकेही वाचवता आलेली नाहीत.
मोठी बातमी ! रस्त्यांवर फटाके फोडण्यास आता बंदी; डीजे, लेझर बीमलाही विरोध
स्थानिक शेतकऱ्यांनी सध्याच्या परिस्थितीची तुलना 1972 च्या भीषण दुष्काळाशी केली आहे. शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, 1972 मध्ये अन्नधान्याची मोठी टंचाई होती; मात्र काही विहिरींमध्ये पिण्यापुरते पाणी उपलब्ध होते. यावेळी मात्र विहिरी तळापर्यंत कोरड्या पडल्याने पाण्याचा प्रश्न अधिक गंभीर झाल्याचे ग्रामस्थ सांगतात.
दीर्घकाळ पुरेसा पाऊस न झाल्याने खरीप हंगामातील पिकांना मोठा फटका बसला आहे. शेतकऱ्यांनी केलेला मशागत, बियाणे, खते आणि इतर खर्च वाया गेल्याने आर्थिक संकट आणखी वाढले आहे. हातात पीक नसताना पुढील हंगामासाठी पैसा कुठून आणायचा, असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर निर्माण झाला आहे.
पिकांपाठोपाठ आता पशुधन वाचवण्याचे मोठे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर आहे. पाणी उपलब्ध नसतानाच हिरवा आणि सुका चारा मिळणेही कठीण झाले आहे. त्यामुळे जनावरांना जगवायचे कसे, अशी चिंता शेतकऱ्यांना सतावत आहे.
परिस्थितीत तातडीने सुधारणा झाली नाही आणि पाणी-चाऱ्याची व्यवस्था झाली नाही, तर ज्या भागात पाणी आणि चारा उपलब्ध आहे तेथे जनावरांसह स्थलांतर करण्याशिवाय पर्याय उरणार नाही, असे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे. चापडगावातील हे वास्तव दुष्काळाची तीव्रता अधोरेखित करत असून पिण्याचे पाणी, जनावरांसाठी चारा आणि नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत उपलब्ध करून देण्याची मागणी पुढे येत आहे.