पावसाने ओढ दिल्याने शेतकरी हवालदिल; खरीप कोरडा, रब्बीवरही संकट कायम

जिल्ह्यातील ४ लाख २६ हजार ९९५ हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांना पावसाच्या कमतरतेचा फटका बसला आहे. अनेक शेतांमध्ये अपेक्षित उत्पादन मिळण्याची शक्यता कमी झाली आहे. जमिनीतील ओलावा घटल्याने रब्बीच्या पेरणीपुढेही अडचणी निर्माण झाल्या आहेत.

• पावसाने ओढ दिल्याने खरीप हंगामातील पिकांचे नुकसान
• रब्बीच्या पेरणीसाठी पाणी आणि भांडवलाची चिंता वाढली
• कोरडवाहू शेतीला बसली सर्वाधिक झळ

अकोला : यंदा पावसाने ओढ दिल्याने खरीप हंगामातील पिकांचे मोठे नुकसान झाले असून, आता रब्बी हंगामावरही संकट निर्माण झाले आहे. जिल्ह्यात सरासरी ६९३ मिलिमीटर पाऊस अपेक्षित असताना प्रत्यक्षात केवळ ४२२.८ मिलिमीटर पावसाची नोंद झाली. पावसातील दीर्घ खंडामुळे सोयाबीन, कपाशी आणि इतर खरीप पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाला. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे आर्थिक गणित कोलमडले असून, रब्बीच्या पेरणीसाठी पाणी आणि भांडवलाची चिंता वाढली आहे.

जिल्ह्यातील ४ लाख २६ हजार ९९५ हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांना पावसाच्या कमतरतेचा फटका बसला आहे. अनेक शेतांमध्ये अपेक्षित उत्पादन मिळण्याची शक्यता कमी झाली आहे. जमिनीतील ओलावा घटल्याने रब्बीच्या पेरणीपुढेही अडचणी निर्माण झाल्या आहेत. खरीप हंगामातून उत्पन्नाची आशा मावळल्याने पुढील हंगामासाठी भांडवल उभे करण्याचे आव्हान शेतकऱ्यांसमोर आहे. दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर राज्य शासनाने पात्र शेतकऱ्यांना प्रत्येकी पाच हजार रुपयांची अग्रीम मदत जाहीर केली आहे.

आधी महिलेवर गोळी झाडली, पोलिस मागावर असतानाच आरोपीने स्वतःला संपवले; अहिल्यानगरमधील घटनेनं खळबळ

दिवाळीपूर्वी आर्थिक मदत मिळण्याच्या अपेक्षेने शेतकरी शासनाकडे लक्ष लावून बसले होते. मात्र, हजारो रुपयांचा उत्पादन खर्च आणि मोठ्या नुकसानीच्या तुलनेत ही मदत अपुरी असल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे. बियाणे, खते, कीटकनाशके आणि मशागतीसाठी केलेला खर्च वसूल होण्याची शक्यताही कमी आहे. त्यात रब्बीच्या पेरणीसाठी नव्याने खर्च करावा लागणार आहे. त्यामुळे नुकसानग्रस्तांना किती भरपाई मिळणार, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे. दिवाळीपूर्वी आर्थिक मदत मिळण्याच्या अपेक्षेने शेतकरी शासनाकडे लक्ष लावून बसले होते.

कोरडवाहू शेतीला बसली सर्वाधिक झळ

जिल्ह्यातील एकूण ४ लाख ३२ हजार १० हेक्टर क्षेत्रापैकी ४ लाख २२ हजार ४३९ हेक्टर क्षेत्रावर पेरणी झाली होती. त्यातील कोरडवाहू शेतीचे सर्वाधिक नुकसान झाले. या क्षेत्रातील ४ लाख ६ हजार ७२० हेक्टरवरील पिकांना फटका बसला आहे. एकूण १ हजार ३७ गावांमधील २ लाख ८८ हजार ७६ शेतकरी बाधित झाल्याची नोंद आहे. तसेच बागायती क्षेत्रातील ६११ गावांमधील ६ हजार ६३१ शेतकऱ्यांनाही नुकसानीचा सामना करावा लागला आहे.

रब्बी हंगामासाठी पाणी आणि आर्थिक मदतीची अपेक्षा

खरीप हंगामातील नुकसान सहन केल्यानंतर आता रब्बी हंगामासाठी पाणी आणि आर्थिक मदत मिळण्याची अपेक्षा शेतकरी व्यक्त करीत आहेत. पावसाअभावी झालेल्या नुकसानीची भरपाई आणि पुढील हंगामासाठी आवश्यक मदत वेळेत मिळाली नाही, तर शेतकऱ्यांसमोरील आर्थिक संकट अधिक गडद होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

FAQ

पावसाने किती ओढ दिली? दुष्काळ कुठे जाहीर झाला?
– महाराष्ट्रात यंदा 18.8% पाऊस कमी झाला. सरासरी 932.3 mm पाहिजे. फक्त 755.9 mm झाला. 26 सप्टेंबर 2026 – पहिला GR – 265 तालुके दुष्काळग्रस्त (74% महाराष्ट्र) 14 ऑक्टोबर 2026 – दुसरा GR – आणखी 39 तालुके वाढवले. एकूण 304 तालुके दुष्काळग्रस्त झाले आहेत.

खरीप कसा कोरडा झाला? कोणत्या पिकांचे नुकसान?
– खरीप पिके – सोयाबीन, कापूस, मका, ज्वारी, बाजरी, तूर, भात – 95% क्षेत्राला Moisture Stress झाल्याचे समोर आले. अहिल्यानगर (अहमदनगर): ज्या कुटुंबांनी जानेवारी-फेब्रुवारीत ऊस तोडणीला जायचे – ते सप्टेंबरमध्येच काम शोधत आहेत.

रब्बीवर संकट का आहे? पाण्याची स्थिती काय?
– खरीप गेला म्हणजे कर्ज फेडायला पैसे नाहीत. रब्बीसाठी बी-बियाणे कसे घ्यायचे? हा प्रश्न सध्या शेतकऱ्यांसमोर आहे.