Relief for Farmers in 102 Villages of Vaijapur, Gangapur and Kopargaon ( वैजापूर, गंगापूर आणि कोपरगावमधील १०२ गावांतील शेतकऱ्यांना दिलासा ) फोटो सौजन्य AI
यंदा पावसाच्या लहरीपणामुळे तीनही तालुक्यांतील शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले. खरीप पिके वाया गेल्यानंतर शेतकऱ्यांनी रब्बी हंगामाची तयारी केली. मात्र, विहिरी आणि बोअरवेलची भूजल पातळी खालावल्याने सिंचनाचा प्रश्न गंभीर बनला.
अशा परिस्थितीत नांदूर मधमेश्वर कालव्याचे आवर्तन शेतकऱ्यांसाठी जीवनदायी ठरणार होते. धरणातील पाणीपातळी अपेक्षित स्तरावर येत नसल्याने प्रत्यक्ष आवर्तन सुरू होण्यास विलंब झाला. अखेर पाणीपातळी आवश्यक स्तरावर आल्यानंतर शुक्रवारी रात्री कालव्यात पाणी सोडण्यात आले. कालव्याच्या लाभक्षेत्रात वैजापूर तालुक्यातील ४९, गंगापूर तालुक्यातील ४६ व कोपरगाव तालुक्यातील ७ अशा एकूण १०२ गावांचा समावेश आहे.
सुमारे १२८ किलोमीटर लांबीच्या रूपांतर कालव्याच्या माध्यमातून ४३ हजार ५६० हेक्टर क्षेत्राला सिंचनाचा लाभ मिळणार आहे. ४९ पोटचाऱ्यांद्वारे पाणीवाटपाचे नियोजन करण्यात आले आहे. त्यामुळे उभ्या पिकांसह भूजल पुनर्भरणालाही – या आवर्तनाचा फायदा होण्याची अपेक्षा आहे.
हक्काच्या पाण्यासाठी शेतकऱ्यांनी यंदा मोठा संघर्ष उभारला. ऑक्टोबरच्या अखेरच्या आठवड्यात जलसंपदा विभागाच्या कार्यालयासमोर ठिय्या आंदोलन आणि आमरण उपोषण करण्यात आले. मागणीला प्रतिसाद मिळत नसल्याने ३१ ऑक्टोबर रोजी जांबरगाव परिसरात महिलांसह शेतकऱ्यांनी समृद्धी महामार्गावर धडक देत सुमारे तीन तास वाहतूक रोखली. पाणी सोडल्याशिवाय माधार घेणार नसल्याची भूमिका आंदोलकांनी घेतली होती. त्यानंतर २ नोव्हेंबरच्या कालवा सल्लागार समितीच्या बैठकीत आवर्तनाबाबत निर्णय झाला.
पायथा ते माथा’ पद्धतीने पाणीवाटप होणार आहे. सर्वप्रथम गंगापूर, त्यानंतर वैजापूर आणि सर्वात शेवटी कोपरगाव तालुक्याला पाणी मिळणार आहे. पाणीकटपादरम्यान अनधिकृत उपसा, कालव्याच्या दरवाजामध्ये हस्तक्षेप आणि पाण्यावरून शेतक-यांमध्ये वाद होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन प्रशासनाने खबरदारी घेतली आहे. आवर्तन सुरळीत पार पठाचे आणि कायदा-सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, यासाठी पोलीस संरक्षणाचे नियोजन करण्यात आले आहे.
Sambhajinagar Wildlife News : सहा तासांची धडपड, अखेर यश! विहिरीत पडलेल्या रानडुकरांची सुखरूप सुटका
वैजापूरसह गंगापूर व कोपरगाव तालुक्यांसाठी २० नोव्हेंबर रोजी ‘नाम’तून आवर्तन सोडण्यात आले. या आवर्तनातून दौड टीएमसी पाणी मिळण्याची शक्यता असून पायथा ते माथा नियमानुसार पाणीवाटप होईल, साधारणत तीन आठवडे आवर्तन सुरू राहण्याची शक्यता आहे. असे कार्यकारी अभियंता प्रवीण पाबळे म्हणाले.






