रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
BMC Garbage Tax News Marathi: मुंबई शहरातील कचरा संकलन आणि वाहतूक करण्याच्या सेवांसाठी हे शुल्क आकारले जाते. शहरातील कचरा व्यवस्थापन पायाभूत सुविधा मजबूत करण्यासाठी, बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) त्यांच्या प्रणालीचे अपग्रेड करण्यासाठी 687 कोटी रुपये गुंतवण्याची योजना आखत आहे.
कचरा संकलन आणि व्यवस्थापन सुलभ करण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करणे समाविष्ट आहे, असे एका वृत्तपत्रिकेत माहिती देण्यात आली. “वापरकर्ता कर लादण्याच्या प्रस्तावाला हिरवा कंदील मिळाला आहे आणि आम्ही आता पद्धती अंतिम करण्याच्या प्रक्रियेत आहोत. कोणताही आक्षेप नसल्यास, काही दिवसांत ते लागू करण्याची आम्हाला आशा आहे,” असे बीएमसीच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले.
यासाठी मुंबईच्या घनकचरा व्यवस्थापन उपनियमांमध्ये एक महत्त्वाची सुधारणा केली जात आहे. मनोरंजक गोष्ट म्हणजे, मुंबईत घनकचरा व्यवस्थापन उपनियमांची संकल्पना १९८८ पासून आहे परंतु २० वर्षांहून अधिक काळ त्यात कोणतेही महत्त्वपूर्ण सुधारणा करण्यात आलेल्या नाहीत. सुधारित उपनियमांमध्ये प्लास्टिक, बायोमेडिकल, इलेक्ट्रॉनिक कचरा आणि इतर विविध प्रकारच्या कचऱ्याचे व्यवस्थापन करण्यासाठी अधिक आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब केला जाईल.
जेवढा ‘कचरा’ तेवढा’टॅक्स’ भरावा लागणार आहे. वापरकर्ता शुल्क निवासस्थान आणि आस्थापने, संस्थांच्या आकार आणि प्रकारानुसार बदलू शकते. प्रस्तावित नियमांनुसार, बीएमसी निवासी युनिट्ससाठी म्हणजेच ५० चौरस मीटरपर्यंतच्या घरांसाठी दरमहा १०० रुपये, ३०० चौरस मीटरपर्यंतच्या क्षेत्रासाठी ५०० रुपये आणि ३०० चौरस मीटरपेक्षा जास्त क्षेत्रासाठी १००० रुपये शुल्क आकारेल.
व्यावसायिक प्रतिष्ठाने, दवाखाने, कुटीर उद्योग आणि कार्यक्रम हॉलसाठी किमान ५०० रुपयांपासून वेगळे शुल्क आकारले जाईल. ५०० ते १००० चौरस मीटरच्या आत असलेल्या रुग्णालये, दवाखाने आणि उद्योगांना जास्त शुल्क आकारले जाईल, शक्यतो ५०० रुपयांपर्यंत. मोठ्या आस्थापनांसाठी ते १,७२४ रुपये, मध्यम आकाराच्या आस्थापनांसाठी १,५८४ रुपये आणि लहान आस्थापनांसाठी १,३३५ रुपये असू शकते. “केंद्रीय कायद्यानुसार, काही शहरे आधीच घनकचरा व्यवस्थापनासाठी शुल्क आकारतात. घनकचरा व्यवस्थापनासाठी शहराचा दरडोई खर्च ३,१४१ रुपये आहे, जो पुणे (१,७२४ रुपये), कोलकाता (१,५८४ रुपये) आणि बेंगळुरू (१,३३५ रुपये) सारख्या इतर शहरांपेक्षा खूपच जास्त आहे,” असे अधिकाऱ्याने सांगितले.
मुंबईत दररोज सुमारे ७,५०० टन कचरा निर्माण होतो. या शुल्कांच्या अंमलबजावणीमुळे मुंबईतील रहिवासी आणि व्यवसायांमध्ये कचरा वर्गीकरण आणि पुनर्वापराच्या चांगल्या पद्धतींना प्रोत्साहन मिळण्याची अपेक्षा आहे. या शुल्कांच्या अंमलबजावणीची तयारी करण्यासाठी, बीएमसीने प्रत्येक वॉर्डमध्ये अनुपालनाचे निरीक्षण करण्यासाठी आणि 30 दिवसांच्या आत उद्भवणाऱ्या कोणत्याही समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी एक समर्पित टास्क फोर्स स्थापन केला आहे. “कचरा व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी आणि कचरा टाकणे, थुंकणे आणि अनधिकृत कचरा टाकण्यासारख्या पद्धतींविरुद्ध प्रतिबंधक म्हणून काम करण्यासाठी हे शुल्क आमच्या एकूण धोरणाचा एक महत्त्वाचा घटक आहे,” असे बीएमसीच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले.
