भारतातील सगळ्यात श्रीमंत आणि प्राचीन हस्तकलांपैकी एक असलेली बनारसी साडी इतिहासाशी १४ व्या शतकातील मुघल काळाशी जोडलेली आहे. शुद्ध रेशीम, सोन्या-चांदीची जरी, गुंतागुंतीचे नक्षीकाम आणि मुघल काळातील फुलांचे नमुने बनारसी साडीवर तयार केले जातात. या साडीचा इतिहास सुमारे ४०० ते ५०० वर्षांपूर्वीचा मानला जातो. अस्सल बनारसी साडी तयार करण्यासाठी आठवडे ते एक महिन्यांचा कालावधी लागतो. फारसी आणि भारतीय संस्कृतीच्या मिश्रणातून बनारसी साडी तयार करण्यात आली होती. अजूनही सणवार आणि लग्न समारंभात रॉयल लुकसाठी नववधू बनारसी साडीची निवड करते. चला तर जाणून घेऊया वाराणसीच्या बनारसी साडीचा इतिहास आणि खास वैशिष्ट्य. (फोटो सौजन्य – pinterest)
भारतीय परंपरेचा अनमोल वारसा! मुघल काळाशी जोडल्या गेलेल्या वाराणसीमधील बनारसी साडीचा इतिहास आणि खास वैशिष्ट्ये
मुघल काळात पर्शियन डिझाईन आणि भारतीय कारागिरी यांचा सुंदर संगम झाल्यामुळे बनारसी साडीला वेगळे आणि आकर्षक रूप मिळाले होते. बनारसी साड्या प्रामुख्याने शुद्ध रेशीम कापडावर तयार केल्या जातात. त्यावर सोने-चांदीच्या झरीने केलेले नाजूक काम, जटिल डिझाईन आणि आकर्षक नक्षीकाम केले जाते.
मुघल सम्राटांच्या काळात वाराणसीमध्ये बनारसी साडीच्या कलाकृतीला राजाश्रय मिळाला होता, ज्यामुळे साडीवर फुलांचे नमुने आणि वेलबुट्यांची डिझाईन काढली जाते. बौद्ध काळापासून बनारसी कपड्यांचा उल्लेख केला जातो.
कटवर्क, तंचोई, टिश्यू, जॉर्जेट आणि कतन इत्यादी बनारसी साडीमधील विविध प्रकार फेमस आहे. प्राचीन काळातील साड्यांना बाजारात मोठी मागणी आहे. एक साडी पूर्ण होण्यासाठी १० दिवसांपासून ते ६ महिन्यांपर्यंतचा वेळ लागण्याची शक्यता असते.
अस्सल बनारसी साडी वाराणसीमधील कुशल कारागीर तयार करतात. कारागिरांच्या मेहनतीमुळे बनारसी साडी भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचे प्रतीक मानली जाते.
वाराणसीमधील बनारसी साडी केवळ एक पोशाख नसून भारतीय परंपरा, कारागिरी आणि सांस्कृतिक वैभवबी आहे. साडीवर करण्यात असलेले नक्षीकाम सगळ्यांचं आकर्षित करते.
