रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य-pinterest
हिंदू धर्मात भाद्रपद महिना अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जातो. या दिवशी भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांची पूजा करण्याची, तसेच चंद्राला ‘अर्घ्य’ (पाणी अर्पण करण्याची विधी) देण्याची परंपरा आहे. भाद्रपद पौर्णिमा शनिवारी येत आहे. पौर्णिमा तिथी शुक्रवार, २५ सप्टेंबर रोजी रात्री ११:०६ वाजता सुरू होईल आणि दुसऱ्या दिवशी, २६ सप्टेंबर रोजी रात्री १०:१८ वाजता समाप्त होईल.
भाद्रपद पौर्णिमेच्यानिमित्ताने पूजा, प्रार्थना, दानधर्म आणि आध्यात्मिक साधना यांसारखे विधी केले जातात. या काळात भक्त भगवान विष्णूंची उपासना करतात आणि आपल्या कुटुंबाच्या सुख, शांती व समृद्धीसाठी त्यांचे आशीर्वाद घेतात. तसेच, हा दिवस चंद्रदेव (चंद्र) यांच्याशी संबंधित पौर्णिमेचा दिवस असल्याने, भक्त सूर्यास्तानंतर चंद्राला ‘अर्घ्य’ (पाणी अर्पण करण्याचा विधी) करतात.
हिंदू श्रद्धेनुसार, भाद्रपद पौर्णिमेच्या दिवशी भगवान विष्णू आणि चंद्रदेव यांची पूजा करून तीन विशिष्ट धार्मिक विधी करावेत; जीवनातील नकारात्मकता दूर करण्यासाठी या कृती प्रभावी ठरू शकतात.
असे मानले जाते की, भाद्रपद पौर्णिमेच्या दिवशी चंद्राचे दर्शन घेतल्याने केवळ जीवनातील नकारात्मकता दूर होण्यास मदत होत नाही, तर ईश्वरी कृपाही प्राप्त होते. संपूर्ण वर्षातील पौर्णिमांपैकी भाद्रपद पौर्णिमेचा चंद्र हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जातो. प्राचीन काळी महाराज परीक्षित यांनी ज्या पौर्णिमेच्या चंद्राचे दर्शन घेतले होते, ती हीच पौर्णिमा असल्याचे हिंदू धर्मग्रंथांमध्येही नमूद केले आहे.
भाद्रपद महिन्यातील पौर्णिमेनंतर ६० दिवसांच्या आत मृत्यू ओढवेल, असा शाप त्यांना मिळाला होता. या शापातून मुक्त होण्यासाठी, याच दिवशी महाराज परीक्षित यांनी श्रीमद्भागवताचा आश्रय घेतला. असे मानले जाते की, भाद्रपद पौर्णिमेच्या निमित्ताने तीन विशिष्ट कृती केल्यास व्यक्तीला भगवान विष्णूंचा आशीर्वाद प्राप्त होतो आणि सकारात्मक दृष्टिकोन जोपासण्यास मदत होते.
पौर्णिमेच्या दिवशी चंद्राचे दर्शन घेतल्याने व्यक्तीची नकारात्मक प्रभावांपासून मुक्तता होते. असे मानले जाते की, जेव्हा चंद्र सर्वाधिक तेजस्वी असतो, तेव्हा या दिवशी सकारात्मक ऊर्जेचा प्रभाव लक्षणीयरीत्या वाढतो. म्हणूनच, पौर्णिमेच्या रात्री चंद्राला ‘अर्घ्य’ (पाणी अर्पण करण्याची विधी) अर्पण करावे.
चंद्रदर्शन घेतल्यानंतर शुद्ध पाणी, दूध आणि फुले अर्पण करून चंद्रदेवाची पूजा करा. त्यानंतर, भगवान विष्णूंचे ध्यान करत आपल्या कुटुंबाच्या सुख, शांती आणि कल्याणासाठी प्रार्थना करा. तसेच, पौर्णिमेच्या रात्री चंद्राच्या प्रकाशात काही क्षण ईश्वराच्या नामाचा जप करा.
सनातन धर्मात दान करण्याला अत्यंत महत्त्व दिले जाते. धर्मग्रंथांनुसार, दानाचे मूल्य हे त्यातील आर्थिक रकमेवरून नाही, तर त्यामागील भावनेवरून ठरते. म्हणूनच, पौर्णिमेच्या दिवशी गरजू व्यक्तींना अन्नदान करण्याचे नक्कीच करावे. भाद्रपद पौर्णिमेच्या दिवशी श्रद्धेने आणि शक्य तितके अन्नदान करावे. असे केल्याने आयुष्यात कधीही अन्नाची कमतरता भासत नाही, अशी श्रद्धा आहे.
हिंदू धर्मात सत्यनारायण पूजा ही भगवान विष्णूंना समर्पित केलेली एक उपासना आहे; भगवान विष्णू हे ‘सत्याचे’ मूर्तिमंत रूप मानले जातात. ही पूजा कोणत्याही दिवशी करता येत असली, तरी पौर्णिमेच्या दिवशी ती करणे विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. पौराणिक कथांनुसार, भाद्रपद महिना भगवान विष्णूंना अत्यंत प्रिय आहे; या महिन्यातील पौर्णिमेला सत्यनारायण पूजा केल्याने सौभाग्य प्राप्त होते आणि घरात सुख-समृद्धीचे अखंड वास्तव्य राहते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
