मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मात नवरात्रीचा सण अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. तो देशभरात मोठ्या उत्साहाने साजरा केला जातो. वर्षभरात चार नवरात्र असतात, परंतु त्यापैकी दोन विशेष थाटामाटात आणि भक्तीने साजरे केले जातात. चैत्र नवरात्र आणि शारदीय नवरात्र.
चैत्र नवरात्रीमध्ये दुर्गा देवीच्या नऊ वेगवेगळ्या रूपांची (नवदुर्गा) पूजा केली जाते. हे नऊ दिवस शक्ती, भक्ती आणि आध्यात्मिक जागृतीचे प्रतीक मानले जातात. हे नऊ दिवस आत्मशुद्धी आणि आध्यात्मिक शक्ती मिळवण्याचे मानले जातात. हे नवरात्रीचे दिवस म्हणजे देवीच्या जागराचे दिवस. या दिवसांत देवीची पूजा -अर्चा, उपवास व मनोभावे भक्ती केली तर याची नक्कीच इच्छित फलप्राप्ती होते.
यावर्षी चैत्र नवरात्री 19 मार्च रोजी सुरू होणार आहे आणि 27 मार्च रोजी रामनवमीच्या दिवशी समाप्ती होणार आहे. नवरात्रीदरम्यान देवी दुर्गेच्या नऊ वेगवेगळ्या रूपांची पूजा केली जाते. तिला नैवेद्य अर्पण केला जातो आणि उपवास पाळला जातो. नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी देवी शैलपुत्रीची पूजा केली जाते.
देवी शैलपुत्रीची उपासना केल्याने जीवनात स्थिरता आणि शक्ती येते. यामुळे कौटुंबिक दर्जा, वैवाहिक जीवन सुधारते, तसेच दुःख आणि आजारपण दूर होते. शैलपुत्री देवीची पूजा कशी केली जाते, कोण आहे शैलपुत्री देवी जाणून घ्या
देवी शैलपुत्री ही नंदी नावाच्या बैलावर स्वार होऊन येणार आहे. तिच्या उजव्या हातात त्रिशूळ आणि डाव्या हातात कमळाचे फूल आहे. ती पर्वतराज हिमालयाची कन्या आहे. पर्वतराज हिमालयाची कन्या म्हणून जन्म झाल्यामुळे तिचे नाव शैलपुत्री ठेवण्यात आले. देवी भागवत पुराणानुसार, एकदा प्रजापती दक्षाने आपल्या ठिकाणी मोठा यज्ञ आयोजित केला होता.
त्याने सर्व देवदेवतांना या यज्ञासाठी आमंत्रित केले, पण भगवान शिव आणि त्यांची कन्या पार्वती यांना आमंत्रण पाठवले नाही. या दिवशी देवी पार्वतीने यज्ञात उपस्थित राहण्याचा आग्रह धरला. भगवान शिवाने तिला उपस्थित राहण्यास मनाई केली, पण तिने नकार दिला आणि ती सोहळ्याला गेली. यज्ञात प्रजापती दक्षाने देवी पार्वती आणि भगवान शिवाचा अपमान केला.
शारदीय नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी ब्रह्ममुहूर्ताच्या वेळी जागे व्हा, स्नान करा आणि नंतर स्वच्छ कपडे घाला. गंगाजलाने व्यासपीठ स्वच्छ करा आणि देवी दुर्गेची मूर्ती किंवा फोटो स्थापना करा. संपूर्ण कुटुंबासोबत सर्व विधींचे पालन करून कलश स्थापन करावा. मूर्तीची स्थापना केल्यानंतर देवी शैलपुत्रीचे ध्यान करा आणि उपवास करण्याची प्रतिज्ञा घ्या. देवी शैलपुत्रीची पूजा षोडशोपचार पद्धतीने केली जाते. तिच्या पूजेदरम्यान सर्व नद्या, तीर्थक्षेत्रे आणि दिशांचे आवाहन केले जाते. यानंतर देवीला कुंकू लावा. मग देवीला पांढरी, पिवळी किंवा लाल फुले अर्पण करा. देवीसमोर उदबत्ती, एक दिवा आणि पाच तुपाचे दिवे लावा. यानंतर, आदिशक्तीची आरती करा आणि मग शैलपुत्री मातेची कथा, दुर्गा चालीसा, दुर्गा स्तुती किंवा दुर्गा सप्तशती इत्यादींचे पठण करा. यानंतर, कुटुंबासोबत आदिशक्तीचे गुणगान करा आणि नैवेद्य अर्पण करून पूजेची सांगता करा.
भगवान शिवाचा अपमान झाल्याने माता अत्यंत दुःखी झाली आणि तिने यज्ञकुंडात उडी मारून आपल्या प्राणांचे बलिदान दिले. यानंतर, पर्वतराज हिमालयाच्या पोटी देवी पार्वतीचा जन्म झाला आणि तिचे नाव शैलपुत्री ठेवण्यात आले. यानंतर, मातेने भगवान शिवाला प्राप्त करण्यासाठी कठोर तपश्चर्या केली. तिच्या तपश्चर्येने प्रसन्न होऊन, भगवान शिव पार्वतीचे पती झाले.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: शैलपुत्री देवी ही देवी दुर्गेचे पहिले रूप मानले जाते. ती हिमालयाची कन्या असल्यामुळे तिला “शैलपुत्री” (पर्वताची कन्या) असे म्हणतात.
Ans: नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी देवीच्या या रूपाची पूजा करून भक्त नवीन कार्यांची सुरुवात करतात आणि जीवनात स्थैर्य व शक्तीची प्राप्ती होण्याची प्रार्थना करतात.
Ans: ही देवी शक्ती, स्थैर्य आणि धैर्याचे प्रतीक आहे. तिची पूजा केल्याने जीवनातील अडचणी दूर होतात आणि मानसिक शांती मिळते असे मानले जाते.
