शुक्रवार, 26 जून 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
भगवान कृष्णाच्या जीवनातील अनेक कथा आणि किस्से आजही भक्तांना आश्चर्यचकित करत आहेत. यापैकीच एक विलक्षण कथा त्यांच्या ज्येष्ठ पुत्र प्रद्युम्नाची आहे. द्वारकेच्या राजघराण्यात जन्मलेला हा तरुण राजकुमार जन्मानंतर काही दिवसांतच नाहीसा झाला. संपूर्ण राज्याने त्याचा शोध घेतला, पण त्याचा काहीच मागमूस लागला नाही. बहुतेक लोकांचा असा विश्वास होता की त्या मुलाचा मृत्यू झाला आहे. पण द्वारकेपासून दूर, एका शक्तिशाली राक्षसाच्या महालाच्या भिंतीआड एक गूढ उलगडत होते. एक भविष्यवाणी, एक अपहरण आणि एका महाकाय माशाच्या पोटात घडलेला चमत्कार, हे सर्व एका दैवी योजनेचा भाग होते, जी एके दिवशी त्या बेपत्ता राजकुमाराची खरी ओळख उघड करणार होती.
श्रीमद् भागवत पुराण आणि इतर पुराणांनुसार, द्वारकेत भगवान श्रीकृष्ण आणि माता रुक्मिणी यांना प्रद्युम्न नावाचा पुत्र झाला. प्रद्युम्नाच्या जन्मापूर्वी अशी भविष्यवाणी झाली होती की, श्रीकृष्ण आणि रुक्मिणी यांचा पुत्रच शक्तिशाली राक्षस शंबरासुराचा वध करेल. जेव्हा शंबरासुराला या भविष्यवाणीबद्दल कळले, तेव्हा तो भयभीत झाला. त्याला वाटले की, जर त्या मुलाला जन्मतःच मारले गेले, तर ही भविष्यवाणी कधीच पूर्ण होणार नाही.
प्रद्युम्नाच्या जन्मानंतर सहाव्या दिवशी, शंबरासुर एका मायावीचे रूप घेऊन द्वारकेत शिरला. त्याने त्या बालकाचे अपहरण केले आणि क्षणभरही विलंब न लावता त्याला उचलून समुद्रात फेकून दिले. जेव्हा ते बाळ द्वारकेत सापडले नाही, तेव्हा संपूर्ण महालात शोककळा पसरली. भगवान श्रीकृष्ण आणि माता रुक्मिणी यांच्यासह सर्वांनी त्याचा शोध सुरू केला, पण त्याचा काही उपयोग झाला नाही. तो तरुण राजकुमार समुद्राच्या लाटांखाली बुडून मेला असावा, असे सर्वांनी गृहीत धरले; पण नियतीने आधीच त्याचे रक्षण करण्यास सुरुवात केली होती, याची त्यांना कल्पना नव्हती.
समुद्रात पडताच एका महाकाय माशाने प्रद्युम्नाला गिळून टाकले. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, ते बाळ सुरक्षित राहिले. काही काळानंतर, मच्छिमारांनी तोच मासा पकडला आणि योगायोगाने त्याला शंबरासुराच्या महालातील स्वयंपाकघरात पाठवले. जेव्हा स्वयंपाक्यांनी माशाचे पोट चिरले, तेव्हा त्यातून एक जिवंत बाळ बाहेर आले. राजवाड्यात उपस्थित असलेल्या मायावती नावाच्या एका स्त्रीने त्या मुलाला आपल्या संरक्षणाखाली घेतले. धार्मिक ग्रंथांनुसार, मायावती या वास्तविक रती देवी होत्या, ज्या आपल्या पती कामदेवाच्या पुनर्जन्माची वाट पाहत होत्या. भगवान शिवाच्या क्रोधाने भस्म झाल्यानंतर भगवान कृष्णाचा पुत्र म्हणून जन्मलेला प्रद्युम्न हा कामदेवाचा पुनर्जन्म मानला जातो.
शंबरसुराला कल्पनाही नव्हती की, ज्या मुलाला तो मारू इच्छित होता, तोच त्याच्या महालात मोठा होत होता. कालांतराने, प्रद्युम्न एक तेजस्वी, शक्तिशाली आणि दैवी गुणांनी संपन्न तरुण म्हणून वाढला. नंतर, नारद मुनींनी त्याला त्याचे खरे मूळ आणि आई-वडिलांविषयी सांगितले. त्यानंतर मायावतीने त्याला महामाया विद्येचे ज्ञान दिले, ज्यामुळे तो शंबरसुराच्या मायावी शक्तींचा प्रतिकार करण्यास सक्षम झाला.
जेव्हा प्रद्युम्नाने आपली खरी ओळख प्रकट केली, तेव्हा सर्व काही बदलले. जी भविष्यवाणी अनेक वर्षांपासून शांबरासराला सतावत होती, ती अखेर पूर्ण होण्यास सज्ज झाली होती. सत्य समजल्यावर, प्रद्युम्नाने शांबरासराला द्वंद्वयुद्धाचे आव्हान दिले. एका भीषण युद्धात, त्याने आपल्या दिव्य शक्तींचा आणि मायावतीने शिकवलेल्या ज्ञानाचा वापर करून शांबरासराचा वध केला. अशाप्रकारे, ती भविष्यवाणी, जी टाळण्यासाठी त्या राक्षसाने कट रचला होता, खरी ठरली. त्यानंतर प्रद्युम्न मायावतीसोबत द्वारकेला परत आला. सुरुवातीला त्यांना कोणीही ओळखले नाही, पण जेव्हा नारद मुनींनी संपूर्ण रहस्य उघड केले, तेव्हा आपला हरवलेला पुत्र सापडल्याच्या आनंदाने माता रुक्मिणी आणि भगवान श्रीकृष्ण भारावून गेले. संपूर्ण द्वारकेत उत्सवाचे वातावरण निर्माण झाले.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: जन्मानंतर अवघ्या सहाव्या दिवशी शंबरासुर नावाच्या राक्षसाने त्याचे अपहरण करून समुद्रात फेकून दिले, असे पुराणांमध्ये वर्णन आहे.
Ans: समुद्रात पडलेल्या बालकाला एका मोठ्या माशाने गिळले. ही घटना शंबरासुराच्या कटाचा भाग असल्याचे पौराणिक कथांमध्ये सांगितले जाते.
Ans: प्रद्युम्नाची ही कथा प्रामुख्याने भागवत महापुराण, हरिवंश आणि इतर वैष्णव पौराणिक ग्रंथांमध्ये आढळते.
