रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- फेसबुक
आज शारदीय नवरात्रीचा पाचवा दिवस आहे. हा दिवस माता स्कंदमातेला समर्पित आहे. या दिवशी माता स्कंदमातेची पूर्ण विधीपूर्वक पूजा केली जाते. त्यामुळे भाविकांना अनेक फायदे मिळतात. वास्तविक, स्कंदमाता ही स्कंदकुमार भगवान कार्तिकेयची माता आहे. स्कंददेव देवीच्या मांडीवर बसले आहेत. आई स्कंदमाता हिला विद्यावाहिनी, माहेश्वरी आणि गौरी या नावानेही ओळखले जाते. माँ दुर्गेच्या सर्व नऊ रूपांपैकी स्कंदमाता ही सर्वात प्रेमळ मानली जाते. त्यांची उपासना केल्याने व्यक्तीच्या बुद्धीचा विकास होतो आणि त्याला अमर्याद ज्ञान प्राप्त होते. ज्यांना निपुत्रिक किंवा संततीची इच्छा आहे त्यांच्यासाठी या व्रताचे विशेष महत्त्व आहे. असे मानले जाते की फक्त स्कंदमातेची पूजा केल्याने किंवा तिच्याशी संबंधित कथा वाचणे किंवा ऐकणे, मुलांसाठी सुखाची शक्यता असते.
हेदेखील वाचा- आदिशक्तीचे नाव दुर्गा कसे पडले? जाणून घ्या धार्मिक महत्त्व
स्कंदमातेचे स्वरूप काय आहे?
स्कंदमातेचे रूप अतिशय विलक्षण आहे. स्कंदमातेला चार हात आहेत. यामध्ये देवीच्या दोन हातात कमळ, एका हातात भगवान कार्तिकेय आणि एका हातात अभय मुद्रा आहे. देवी स्कंदमाता कमळावर विराजमान आहे. मातेच्या या रूपाची पूजा केल्याने भक्तांना सुख-समृद्धी प्राप्त होते, अशी पौराणिक मान्यता आहे. एवढेच नाही तर स्कंदमातेची खऱ्या मनाने पूजा केल्याने मोक्षप्राप्ती होते, असेही मानले जाते.
स्कंदमातेचा आवडता रंग
स्कंदमातेचे आवडते रंग पिवळे आणि पांढरे आहेत. नवरात्रीच्या पाचव्या दिवशी स्कंदमातेची पूजा करताना पांढरा किंवा पिवळा रंग धारण करणे खूप शुभ मानले जाते. पांढरा रंग पवित्रता, पवित्रता, ज्ञान, आनंद आणि शांती यांचे प्रतीक आहे. पिवळा रंग हा प्रकाश, ज्योत आणि आनंदाचे प्रतीक मानला जातो. ज्योतिषांच्या मते स्कंदमाता बुध ग्रहावर नियंत्रण ठेवते. त्यांची पूजा केल्याने बुध ग्रहाचा अशुभ प्रभाव कमी होतो.
हेदेखील वाचा- तुमच्या हातावरील ही चिन्हे तुमच्या नशीबाचे देतात संकेत
स्कंदमाता हा धडा देते
माता स्कंदमाता भक्तांना एकाग्र राहण्याची शिकवण देते. ती सांगते की जीवन हे चांगले आणि वाईट यांच्यातील लढाई आहे आणि आपण स्वतःचे सेनापती आहोत. स्कंदमातेचे पूजन केल्याने आपल्याला लष्करी कारवायांचे बळ मिळत राहते. त्याची उपासना केल्याने साधकाला परम शांती आणि आनंदाचा अनुभव येतो. मातेचे हे रूप सांगते की एखाद्याने भ्रमात असूनही बुद्धी आणि विवेकाने राक्षसांचा नाश कसा करावा. आईला आपल्या मुलावर जास्त प्रेम आहे, म्हणून तिला तिच्या मुलाच्या नावाने संबोधणे आवडते.
स्कंदमातेची उपासना पद्धत जाणून घ्या
माता स्कंदमातेच्या पूजेच्या पद्धतीबद्दल बोलायचे झाले तर सकाळी उठल्यावर स्नान इ. त्यानंतर पूजेपूर्वी ज्या ठिकाणी कलशाची स्थापना केली आहे त्या ठिकाणी आईचे चित्र किंवा मूर्ती स्थापित करा. यानंतर देवीच्या मूर्तीसमोर कुशाच्या पवित्र आसनावर बसा. यानंतर कलश आणि नंतर स्कंदमातेची पूजा करा. पूजेच्या वेळी देवीला श्रृंगाराच्या वस्तू अर्पण करा आणि प्रसाद म्हणून केळी किंवा मूग हलवा द्या. स्कंदमातेची कुंकुम, अक्षत यांनी पूजा करून चंदन लावावे. तसेच तुळशीमातेसमोर दिवा लावावा. पूजेच्या शेवटी मातेची आरती करावी. तुमच्या हातात स्फटिक जपमाळ घ्या आणि “ओम देवी स्कंदमाताय नमः” या मंत्राचा किमान एक जपमाळ म्हणजे 108 वेळा जप करा
