शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- gemini
हिंदू धर्मात प्रत्येक अमावस्येला विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. त्यापैकी पिठोरी अमावस्या ही महिलांसाठी आणि विशेषतः मातांसाठी महत्त्वाची मानली जाते. या दिवशी मुलांचे आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि सुख-समृद्धीसाठी मातांकडून विशेष पूजा केली जाते. पिठोरी अमावस्येच्या दिवशी देवीची भक्तिभावाने पूजा करून मुलांच्या कल्याणासाठी प्रार्थना करण्याची परंपरा आहे. मुलांच्या सुख-समृद्धीसाठी पिठोरी अमावस्येला पूजा करण्याचे काय महत्त्व आहे ते जाणून घेऊया
पंचांगानुसार, यंदा पिठोरी अमावस्या गुरुवार, 10 सप्टेंबर रोजी आहे. अमावस्या तिथीची सुरुवात 10 सप्टेंबर रोजी सकाळी 10 वाजून 33 मिनिटांनी होणार आहे आणि अमावस्या समाप्ती 11 सप्टेंबर रोजी सकाळी 8 वाजून 56 मिनिटांनी होणार आहे. त्यामुळे पिठोरी अमावस्येचे व्रत आणि पूजा 10 सप्टेंबर रोजी केली जाणार आहे.
श्रावण महिन्यातील अमावस्येला पिठोरी अमावस्या असे म्हटले जाते. या दिवशी माता आपल्या मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि त्यांच्या जीवनातील संकटे दूर व्हावीत यासाठी व्रत आणि पूजा करतात. महाराष्ट्रासह भारतातील काही भागांमध्ये ही परंपरा श्रद्धेने पाळली जाते.
पिठोरी अमावस्येला महिला सकाळी लवकर उठून स्नान करतात आणि उपवास किंवा व्रताचा संकल्प करतात. घरातील देवघरात किंवा पूजेच्या ठिकाणी पिठोरी देवीची स्थापना करून तिची पूजा केली जाते. या पूजेदरम्यान मुलांना आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि सुख लाभावे, अशी प्रार्थना केली जाते.
पिठोरी अमावस्येच्या पूजेमध्ये ६४ योगिनींना विशेष महत्त्व असल्याचे मानले जाते. काही परंपरांमध्ये पिठोरी देवीसोबत ६४ योगिनींच्या प्रतिमा किंवा प्रतीकात्मक स्वरूपात पूजा केली जाते. देवीच्या विविध शक्तींचे प्रतीक म्हणून या योगिनींकडे पाहिले जाते.
‘पिठोरी’ या नावामागेही एक खास परंपरा आहे. या दिवशी पिठापासून देवीच्या प्रतिमा किंवा विविध देवतांच्या आकृत्या तयार करून त्यांची पूजा करण्याची पद्धत काही ठिकाणी आढळते. त्यामुळे या अमावस्येला ‘पिठोरी अमावस्या’ असे नाव पडल्याचे मानले जाते.
पिठोरी अमावस्येचे व्रत हे आईच्या ममतेचे आणि मुलांप्रती असलेल्या काळजीचे प्रतीक मानले जाते. मुलांचे आयुष्य निरोगी आणि सुखी राहावे, त्यांच्यावर कोणतेही संकट येऊ नये, अशी भावना या पूजेमागे असते.
या दिवशी देवीसमोर दिवा लावून, नैवेद्य दाखवून आणि विधिवत पूजा करून मुलांच्या आरोग्यासाठी प्रार्थना केली जाते. काही कुटुंबांमध्ये पिठोरी अमावस्येच्या दिवशी विशिष्ट नैवेद्य आणि पारंपरिक पदार्थ करण्याची प्रथा आहे.
पिठोरी अमावस्या ही केवळ एक धार्मिक परंपरा नसून मातृत्व, श्रद्धा आणि कुटुंबाच्या कल्याणाची भावना व्यक्त करणारा दिवस आहे. या दिवशी देवीची आराधना करून मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी आणि दीर्घायुष्यासाठी प्रार्थना केली जाते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
