फोटो सौजन्य- chatgpt
जेव्हा सुग्रीवाने वालीला पहिल्यांदा युद्धासाठी आव्हान दिले, तेव्हा दोघांचे रूप, आवाज आणि शरीरयष्टी अगदी सारखी असल्यामुळे प्रभू श्रीराम त्यांना ओळखू शकले नाहीत. वालीचा वध करण्याऐवजी चुकून सुग्रीवाला बाण लागू नये, म्हणून श्रीरामांनी तेव्हा बाण चालवला नाही.
दुसऱ्यांदा युद्धाला जाण्यापूर्वी, श्रीरामांच्या सांगण्यावरून लक्ष्मणाने ‘गजपुष्पी’ (काही ग्रंथांनुसार नागपुष्पी किंवा गजपुष्पा वेल) नावाच्या विशेष फुलांची माळ सुग्रीवाच्या गळ्यात घातली. या माळेमुळे दुरूनही सुग्रीव वेगळा ओळखू येऊ लागला. त्यानंतर झालेल्या युद्धात प्रभू श्रीरामांनी अचूक नेम साधून वालीचा वध केला आणि सुग्रीवाला किष्किंधेचे राज्य परत मिळवून दिले.
रामायणातील किष्किंधाकांडात वाली आणि सुग्रीव यांच्यातील संघर्षाचा प्रसंग अत्यंत महत्त्वाचा आहे. किष्किंधेचा राजा वाली आणि त्याचा धाकटा भाऊ सुग्रीव यांच्यात अतिशय प्रेमाचे नाते होते. मात्र, एका गैरसमजामुळे या दोघांमध्ये शत्रुत्व निर्माण झाले.
एके दिवशी मायावी नावाचा राक्षस किष्किंधेच्या वेशीवर आला आणि त्याने वालीला युद्धाचे आव्हान दिले. वाली त्याच्या मागे धावला आणि सुग्रीवही त्याच्यासोबत गेला. मायावी एका खोल गुहेत शिरला. त्याचा वध केल्याशिवाय बाहेर येणार नाही, असे सांगून वालीने सुग्रीवाला गुहेच्या प्रवेशद्वारावर पहारा देण्यास सांगितले.
वर्षभर वाट पाहूनही वाली बाहेर आला नाही. अचानक गुहेतून किंकाळ्या ऐकू आल्या आणि रक्ताचा प्रवाह बाहेर येऊ लागला. वालीचा वध झाला असावा, असा समज करून सुग्रीवाने राक्षस बाहेर येऊ नये म्हणून गुहेचे प्रवेशद्वार मोठ्या शिळेने बंद केले आणि दुःखी मनाने किष्किंधेला परतला. मंत्र्यांच्या आग्रहामुळे त्याचा राज्याभिषेक करण्यात आला.
मात्र, वालीने मायावीचा वध करून गुहेतून बाहेर पडण्यात यश मिळवले होते. गुहेचे द्वार बंद असल्याचे पाहून त्याला धक्का बसला. किष्किंधेत परतल्यावर सुग्रीवाला सिंहासनावर बसलेले पाहून त्याने सुग्रीवाने जाणूनबुजून आपल्याला गुहेत कोंडल्याचा गैरसमज करून घेतला. क्रोधित वालीने सुग्रीवाला राज्यातून हाकलून दिले आणि त्याची पत्नीही स्वतःच्या ताब्यात घेतली. जीवाच्या भीतीने सुग्रीव ऋष्यमूक पर्वतावर आश्रयाला गेला. एका शापामुळे वाली या पर्वतावर येऊ शकत नव्हता.
सीतेचा शोध घेत असताना श्रीराम आणि लक्ष्मण यांची सुग्रीवाशी भेट झाली. अग्नीला साक्षी ठेवून दोघांनी मैत्री केली. सुग्रीवाला त्याचे राज्य आणि पत्नी परत मिळवून देण्याचे आश्वासन श्रीरामांनी दिले.
त्यानुसार सुग्रीवाने वालीला युद्धासाठी आव्हान दिले. मात्र, दोघेही दिसायला सारखे असल्याने श्रीरामांना पहिल्या युद्धात त्यांची ओळख पटली नाही. त्यामुळे सुग्रीवाच्या गळ्यात गजपुष्पीची माळ घालण्यात आली. दुसऱ्या युद्धात माळेच्या आधारे सुग्रीवाला ओळखून श्रीरामांनी बाण सोडला आणि वालीचा वध केला.
मृत्यूपूर्वी वालीने श्रीरामांना त्यांच्या कृतीबद्दल प्रश्न विचारले. श्रीरामांनी त्याला धर्म आणि अधर्माचे स्पष्टीकरण दिले. अखेरीस वालीने सुग्रीवाची क्षमा मागितली आणि पुत्र अंगदाची जबाबदारी श्रीरामांकडे सोपवली. अशा प्रकारे या संघर्षाचा अंत झाला आणि सुग्रीवाला किष्किंधेचे राज्य पुन्हा प्राप्त झाले.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: वाली आणि सुग्रीव हे रामायणातील किष्किंधा राज्याचे वानरराजे आणि सख्खे भाऊ होते.
Ans: मायावी राक्षसाच्या गुहेतील प्रसंगामुळे दोघांमध्ये गैरसमज निर्माण झाला. वालीला वाटले की सुग्रीवाने जाणूनबुजून गुहेचे प्रवेशद्वार बंद केले.
Ans: वाली आणि सुग्रीव दिसायला अगदी सारखे असल्यामुळे श्रीरामांना दोघांमधील फरक ओळखता आला नाही. त्यामुळे सुग्रीवाला बाण लागण्याची शक्यता टाळण्यासाठी त्यांनी बाण सोडला नाही.






