रविवार, 13 सप्टेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मामध्ये भगवान विष्णूच्या दहा अवतारांना विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. यापैकी एक म्हणजे भगवान विष्णूचा वराह अवतार, ज्यामध्ये त्यांनी पृथ्वीला संकटातून वाचवण्यासाठी वराहाचे रूप धारण केले होते. वराह जयंती दरवर्षी भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या तिसऱ्या दिवशी साजरी केली जाते. या दिवशी भगवान विष्णूच्या वराह रूपाची पूजा करण्याची आणि उपवास करण्याची परंपरा आहे.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, वराह जयंतीच्या दिवशी भगवान विष्णूच्या या रूपाची पूजा केल्याने पापांचे क्षालन होते आणि जीवनातील त्रासांपासून मुक्ती मिळते. असेही मानले जाते की, ज्यांना जमीन किंवा घर मिळवण्याची इच्छा आहे, ते भगवान वराहाला समर्पित विशेष विधी आणि मंत्रांचे पठण करू शकतात. या पूजेसाठी दुपारची वेळ विशेषतः शुभ मानली जाते.
वराह जयंती रविवार, १३ सप्टेंबर रोजी साजरी केली जाणार आहे. पंचांगानुसार, तृतीया तिथी १३ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७:०८ वाजता सुरू होऊन १४ सप्टेंबर रोजी सकाळी ७:०८ वाजता संपणार आहे. भगवान वराहाच्या पूजेसाठी दुपारची वेळ सर्वात शुभ मानली जाते. या दिवशी पूजेसाठी शुभ वेळ दुपारी १:२३ ते ३:५१ पर्यंत असेल. म्हणजेच पूजेसाठी एकूण २ तास आणि २८ मिनिटे उपलब्ध असतील.
आख्यायिकेनुसार, सत्ययुगात हिरण्यक्ष राक्षसाने आपल्या शक्तीचा डौल दाखवून पृथ्वीला समुद्रात बुडवले आणि तिला पाताळलोकाकडे ओढले. पृथ्वी समुद्रात बुडाल्याने विश्वाचा समतोल बिघडू लागला आणि सर्व सजीवांवर संकट आले. याच वेळी, पृथ्वीचे रक्षण करण्यासाठी भगवान विष्णूंनी वराह रूप धारण केले.
असे मानले जाते की, जेव्हा पृथ्वीला वाचवण्याचा कोणताही मार्ग उरला नव्हता, तेव्हा भगवान विष्णू ब्रह्मदेवाच्या नाकातून वराह रूपात प्रकट झाले. त्यांचे रूप तत्काळ विशाल झाले. भगवान वराहांनी समुद्रात प्रवेश केला आणि त्याच्या खोल भागात जाऊन पृथ्वीचा शोध लावला. समुद्रातून पृथ्वीला बाहेर काढण्यापूर्वी, भगवान वराहांचा सामना शक्तिशाली राक्षस हिरण्यक्षाशी झाला. त्यांच्यात एक भीषण युद्ध झाले. अखेरीस, भगवान विष्णूंनी वराह रूपात हिरण्यक्षाचा वध केला आणि पृथ्वीला त्याच्या तावडीतून मुक्त केले.
आख्यायिकेनुसार, पृथ्वीला शोधून परत आणण्यासाठी पाण्याखाली डुबकी मारण्याकरिता वराहाचे रूप आदर्श होते, म्हणून भगवान विष्णूंनी ते धारण केले. वराहाच्या बलवान सुळ्यांच्या आणि नाकाच्या साहाय्याने, भगवान समुद्राच्या तळाशी पोहोचले, पृथ्वी देवीला वर काढले आणि तिला सुरक्षित ठिकाणी आणले. यामुळेच, वराह अवतारात भगवान विष्णू पृथ्वीला आपल्या सुळ्यावर किंवा नाकावर वाहून नेत असल्याचे दाखवले जाते. यामागील मुख्य उद्देश पृथ्वीचे रक्षण आणि सृष्टीचे संरक्षण करणे हा असल्याचे मानले जाते.
सकाळी लवकर उठून स्नान करून स्वच्छ कपडे परिधान करावे त्यानंतर उपवास करण्याचा किंवा उपासना करण्याचा संकल्प करा.
एका चौथऱ्यावर लाल किंवा पिवळे कापड पसरून त्यावर भगवान वराह किंवा भगवान विष्णू यांच्या मूर्तीची/चित्राची स्थापना करा.
देवाला तुळशीची पाने, चंदन, अक्षत, धूप, दिवा आणि लाल फूल किंवा कमळ अर्पण करा.
पंचामृत, फळे आणि मिठाई अर्पण करा.
वराह अवताराची कथा ऐका आणि “ॐ नमो भगवते वासुदेवाय” किंवा “ॐ वराहाय नमः” या मंत्राचा जप करा.
शेवटी, तुपाचा दिवा लावा आणि झालेल्या चुकांबद्दल क्षमा मागून आरती करा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
