तेलंगणामध्ये प्रादेशिक पक्षाची ताकद मजबूत; स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणूकीत भाजपला बसला मोठा धक्का

तेलंगणामध्ये, काँग्रेस पक्षाने सत्तेत आल्यापासून गेल्या अडीच वर्षांपासून आपला विजय कायम ठेवला आहे. तर भाजपला अनेकदा मोठा धक्का बसला असून प्रादेशिक पक्ष भंकप असल्याचे चित्र आहे.

राज्यातील सत्ताधारी पक्ष महानगरपालिका, नगरपालिका आणि जिल्हा परिषदांच्या निवडणुका जिंकतो हे सर्वसाधारणपणे दिसून येते. महाराष्ट्रात, भाजप किंवा त्यांच्या महायुतीने या निवडणुकांमध्ये व्यापक यश मिळवले. तेलंगणामध्ये, काँग्रेस पक्षाने सत्तेत आल्यापासून गेल्या अडीच वर्षांपासून आपला विजय कायम ठेवला आहे.

विधानसभा निवडणुकीनंतर झालेल्या लोकसभा निवडणुकीत काँग्रेस उमेदवारांनी १७ पैकी ८ जागा जिंकल्या. ग्रामीण भागातील पंचायत निवडणुकीत काँग्रेसला चांगले यश मिळाले. दोन विधानसभा जागांसाठी झालेल्या पोटनिवडणुकांमध्ये विजय मिळवल्यानंतर, तेलंगणाचे मुख्यमंत्री रेवंत रेड्डी यांनी नगरपालिका निवडणुकीत विजय मिळवून राज्यात आपली पकड आणखी मजबूत केली. एकूण २,९९५ नगरपालिका जागांपैकी सत्ताधारी काँग्रेसने १,५३७, माजी मुख्यमंत्री के. चंद्रशेखर राव यांच्या भारत राष्ट्र समितीने ७८१ जागा जिंकल्या आणि भाजपने सर्वात कमी म्हणजे ३३६ जागा जिंकल्या.

हे देखील वाचा : ‘या’ देशात आहे जगातील भयानक पण सर्वात सुंदर ठिकाण; ज्याला म्हटले जाते नरकाचा दरवाजा

कांतींना ४० टक्के, भारत राष्ट्र समितीला २९ टक्के आणि भाजपला १५ टक्के मते मिळाली. तेलंगणातील नगरपालिका निवडणुकीत भाजपला संमिश्र निकाल मिळाले. भाजपला शहरी आणि निमशहरी भागात विजय मिळण्याची अपेक्षा होती, परंतु त्यांना फक्त निजामाबाद आणि करीमनगरमध्येच विजय मिळवता आला. दक्षिण भारतातील कर्नाटकनंतर तेलंगणामध्ये आपला प्रभाव मजबूत करण्याची भाजपची रणनीती आहे.

भाजप तामिळनाडू, आंध्र प्रदेश आणि केरळसारख्या दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये स्वतः जिंकू शकत नाही. तिथे त्यांना मित्रपक्षांच्या पाठिंब्याची आवश्यकता आहे. कर्नाटकनंतर भाजप तेलंगणामध्ये आपला प्रभाव वाढवण्याचा प्रयत्न करत आहे. ते धार्मिक धर्तीवर ध्रुवीकरणावर भर देत आहे. अशा प्रयत्नांमुळे २०२४ च्या लोकसभा निवडणुकीत भाजपच्या जागांची संख्या ३ वरून ८ झाली. ध्रुवीकरणामुळे आदिलाबाद, निजामाबाद आणि करीमनगरसारख्या मुस्लिम बहुल शहरांमध्ये भाजप खासदार निवडून आले.

एमआयएमचे वर्चस्व असलेल्या हैदराबाद महानगरपालिकेत भाजपने हिंदुत्वाचा नारा दिला, ज्यामुळे ४८ भाजप उमेदवार विजयी झाले. तेव्हापासून भाजप आपला प्रभाव वाढवण्यासाठी विविध पद्धतींचा प्रयोग करत आहे. जागा आणि मतांच्या टक्केवारीत वाढ झाल्याने तो राज्यातील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात मोठा पक्ष बनला आहे.

हे देखील वाचा: नेपाळ अन् भारताची खुली सीमा देते घुसखोऱ्यांना आमंत्रण; यावर दीर्घकालीन उपाययोजनेची आवश्यकता

१० वर्षे तेलंगणावर राज्य करणाऱ्या चंद्रशेखर राव यांच्या भारत राष्ट्र समितीसारख्या प्रादेशिक पक्षाने नगरपालिका निवडणुकीत दुसरे स्थान मिळवले. प्रादेशिक पक्ष कमकुवत झाल्याशिवाय यश मिळणे अशक्य आहे, असा अनुभव भाजपला आला आहे.महाराष्ट्रात शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षात फूट पाडून भाजपने आपली ताकद वाढवली. हरियाणात, चौटाला यांचा लोकदल, आसाममधील आसाम गण परिषद आणि गोव्यात गोमंतक पक्ष कमकुवत करून भाजपने आपला प्रभाव मजबूत केला. कर्नाटकात, भाजपने देवेगौडा यांचा पक्ष, जेडीएस, आपला मित्र बनवला आहे. मित्रपक्षांना कमकुवत करण्यासाठी भाजप आपल्या राजकीय डावपेचांचा वापर करते.

लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी 

 

याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे