गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
14 वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी? या देशाने घेतला मोठा निर्णय, नवा प्रस्ताव चर्चेत
युरोपातील देश ऑस्ट्रिया आता मुलांच्या ऑनलाइन जगाबाबत मोठे पाऊल उचलण्याच्या तयारीत आहे. येथील सरकार १४ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियाच्या वापरावर बंदी घालण्याची योजना आखत आहे. या निर्णयाचा उद्देश मुलांना प्लॅटफॉर्मच्या डिजिटल नकारात्मक प्रभावापासून वाचवणे हा असल्याचे सांगितले जात आहे. सरकारचे असे मानणे आहे की, आजकाल सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म असे अल्गोरिदम वापरतात जे मुलांना दीर्घकाळ स्क्रीनशी जोडून ठेवतात. ही सवय हळूहळू व्यसनात बदलते, ज्यामुळे त्यांच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर परिणाम होतो. याव्यतिरिक्त, अनेकदा मुलांसमोर असे संवेदनशील आणि अयोग्य कंटेंट देखील येतात जे त्यांच्या वयानुसार योग्य नसतात. (फोटो सौजन्य – Pinterest)
जरी या प्रस्तावावर सरकारच्या तिन्ही सहयोगी पक्षांनी सहमती दर्शवली असली तरी, तो लागू करण्याची तारीख अद्याप निश्चित झालेली नाही. अधिकाऱ्यांच्या मते, जून अखेरपर्यंत यावर एक मसुदा कायदा तयार केला जाऊ शकतो. त्यानंतरच पुढील प्रक्रिया निश्चित होईल. सरकारने हे स्पष्ट केले आहे की, ते कोणत्याही विशिष्ट सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचे नाव घेणार नाहीत. त्याऐवजी, कोणते प्लॅटफॉर्म असे अल्गोरिदम वापरतात जे जास्त व्यसन लावणारे आहेत किंवा ज्यावर अयोग्य आणि संवेदनशील सामग्री उपलब्ध आहे, हे पाहिले जाईल. त्याच आधारावर कारवाई केली जाईल.
ऑस्ट्रिया हा एकमेव देश नाही जो या दिशेने पाऊल टाकत आहे. यापूर्वी ऑस्ट्रेलियाने १६ वर्षांखालील मुलांसाठी सोशल मीडियावर बंदी लागू केली होती. तसेच फ्रान्समध्येही १५ वर्षाखालील मुलांसाठी अशाच प्रकारच्या नियमाला मंजुरी मिळाली आहे. एकीकडे जिथे हे मुलांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक मानले जात आहे, तिथेच काही लोक याला त्यांच्या डिजिटल स्वातंत्र्यावर अंकुश मानत आहेत. मात्र, केवळ ऑस्ट्रियाच नाही तर भारतातही सोशल मीडियाच्या अतिवापरामुळे मुलांवर वाईट परिणाम पाहायला मिळत आहेत.
