गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
१८ व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेसाठी इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान भारतात दाखल; युद्धजन्य परिस्थितीमुळे विमानाला विशेष सुरक्षा कवच ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
नवी दिल्ली येथे आयोजित १८ व्या ब्रिक्स (BRICS Summit 2026) शिखर परिषदेसाठी जागतिक नेत्यांचे आगमन सुरू झाले आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली १२ आणि १३ सप्टेंबर रोजी भारत मंडपम येथे ही परिषद पार पडत आहे. या परिषदेसाठी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन आधीच दाखल झाले असून चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासह इतर बड्या देशांचे प्रमुखही उपस्थित राहत आहेत. मात्र, या सर्व व्हीव्हीआयपी पाहुण्यांमध्ये इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान यांचा दौरा सर्वात जास्त चर्चेत आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील बनला आहे. मध्य पूर्वेत अमेरिका आणि इस्रायलसोबत इराणचा सुरू असलेला तीव्र संघर्ष लक्षात घेता, पेझेश्कियान यांच्या विमानाचा प्रवास आणि त्यांची सुरक्षा ही जागतिक यंत्रणांसाठी चिंतेची बाब ठरली आहे.
पेझेश्कियान हे तेहरानहून उड्डाण करून थेट भारताकडे रवाना होत आहेत. त्यांचा हा पहिलाच भारत दौरा असून ते ११ सप्टेंबर रोजी दुपारी पालम हवाई तळावर उतरणार आहेत. इराणचे व्हीव्हीआयपी विमान तेहरानहून उड्डाण केल्यानंतर इराणी हवाई हद्दीतून बाहेर पडून पाकिस्तानच्या हवाई हद्दीत प्रवेश करेल आणि तेथून भारतीय हवाई हद्दीत दाखल होईल. हा मार्ग सर्वात थेट आणि वेगवान असला तरी, मध्य पूर्वेतील युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर हा संपूर्ण हवाई प्रवास अत्यंत धोक्याचा मानला जात आहे.
इराणी हवाई हद्द: प्रवासातील सर्वात संवेदनशील आणि धोकादायक टप्पा
पेझेश्कियान यांच्या प्रवासादरम्यान सर्वात असुरक्षित आणि धोक्याचा टप्पा म्हणजे इराणची स्वतःची हवाई हद्द आणि तेथून बाहेर पडण्याचा मार्ग. इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यात सुरू असलेल्या लष्करी कारवाया आणि क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे इराणी आकाश सतत तणावग्रस्त असते. अलीकडच्या काळात इराणच्या सरकारी विमानांना आणि उच्चपदस्थांना लक्ष्य केले जाण्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. जून २०२५ मध्ये झालेल्या १२ दिवसांच्या युद्धादरम्यान तेहरानमधील सुरक्षा परिषदेच्या बैठकीवर झालेल्या हल्ल्यात पेझेश्कियान स्वतः किरकोळ जखमी झाले होते. त्यामुळे जेव्हा राष्ट्राध्यक्षांचे विशेष विमान ‘इराण०२’ तेहरानहून उड्डाण करते, तेव्हा सुरुवातीची काही मिनिटे अत्यंत धोक्याची असतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : BRICS 2026: 7 वर्षांनंतर चिनी राष्ट्राध्यक्ष येणार भारतात; पंतप्रधान मोदींसोबत होणार ऐतिहासिक भेट, महासत्तांची दिल्लीत महापरिषद
इराणी हवाई हद्द ओलांडल्यानंतर हे विमान पाकिस्तानच्या हवाई हद्दीत प्रवेश करेल. पाकिस्तानने भारतीय विमान कंपन्यांसाठी आपली हवाई हद्द बंद केली असली, तरी इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या विमानासाठी कोणतेही निर्बंध नाहीत. जून महिन्यातही पाकिस्तानने पेझेश्कियान यांच्या विमानाला लढाऊ विमानांचे विशेष सुरक्षा कवच पुरवले होते. त्यामुळे पाकिस्तानी हवाई हद्दीतील प्रवास राजकीयदृष्ट्या सुरक्षित मानला जात आहे.
Dr. Pezeshkian, President of the ISLAMIC REPUBLIC OF #IRAN departed for #INDIA to attend the #BRICS Summit 2026. pic.twitter.com/bscpD7PIYO — Iran in India (@Iran_in_India) September 11, 2026
credit – social media and Twitter
भूराजनीतिक धोक्यांची पार्श्वभूमी आणि भूतकाळातील घटना
पेझेश्कियान यांच्या विमानाला असलेल्या धोक्याचा अंदाज भूतकाळातील काही संशयास्पद घटनांवरून येतो. एप्रिल महिन्यात एका इराणी वाटाघाटी शिष्टमंडळाने अमेरिका-इराण युद्धविराम चर्चेनंतर इस्लामाबादहून तेहरानला परतताना सुरक्षेच्या धोक्याचा इशारा मिळाल्यानंतर शेवटच्या क्षणी आपला हवाई मार्ग बदलला होता.
तसेच १ सप्टेंबर २०२६ रोजी किर्गिझस्तानमधील बिश्केक येथून एससीओ शिखर परिषद संपवून तेहरानला परतताना पेझेश्कियान यांचे विमान थेट तेहरानला न जाता उत्तर इराणमधील रश्त येथे आपत्कालीन स्थितीत उतरवण्यात आले होते. तेथे काही तास घालवल्यानंतर विमान तेहरानला पोहोचले आणि त्याच रात्री पूर्व तेहरानमध्ये इराणी हवाई संरक्षण यंत्रणा सक्रिय होऊन मोठे स्फोट झाले होते. या घटनांमुळे इराणच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या विमानाला थेट लक्ष्य केले जाण्याची भीती आंतरराष्ट्रीय पातळीवर व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump911Claim : ‘दोन अग्निशामकांनी मला उचलून…’ 9/11 बाबत ट्रम्प यांनी मारल्या थापा; अमेरिकन मीडियाने केला ‘असा’ पर्दाफाश
भारतीय हवाई हद्दीत अभूतपूर्व सुरक्षा कवच आणि दिल्लीतील तयारी
इराणचे विमान भारतीय हवाई हद्दीत प्रवेश करताच सुरक्षेची संपूर्ण सूत्रे भारतीय हवाई दल आणि केंद्रीय सुरक्षा यंत्रणांच्या हाती येतील. नवी दिल्लीतील ब्रिक्स परिषदेसाठी आधीच अभूतपूर्व सुरक्षा व्यवस्था तैनात करण्यात आली आहे. दिल्ली पोलीस, केंद्रीय निमलष्करी दलाच्या २०० कंपन्या आणि २५,००० ते ३०,००० सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत. याशिवाय १०० हून अधिक एनएसजी कमांडो, स्वॅट पथके, स्नायपर्स आणि घातपातविरोधी पथके अहोरात्र पहारा देत आहेत.
हवाई सुरक्षेचा विचार करता, राजधानी दिल्लीच्या आकाशात ड्रोन, पॅराग्लायडर आणि इतर सर्व प्रकारच्या मानवरहित उड्डाणांवर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे. अतिमहत्त्वाच्या इमारतींच्या छतांवर स्नायपर्स आणि ड्रोनविरोधी यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आल्या आहेत. पेझेश्कियान यांच्या विमानाचा भारतीय हवाई हद्दीतील प्रवेशमार्ग, उड्डाणाची उंची आणि नक्की वेळ सुरक्षेच्या कारणास्तव गोपनीय ठेवण्यात आली आहे.
