सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
CDSCO : गोऱ्या रंगाच्या हव्यासापोटी विकत घेताय गंभीर आजार? पाकिस्तानातून येणाऱ्या 'या' २ प्रसिद्ध सौंदर्यप्रसाधनांवर बंदीचा इशारा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
आजच्या काळात सुंदर आणि उजळ दिसण्यासाठी बाजारात मिळणाऱ्या निरनिराळ्या ‘फेअरनेस क्रीम्स’चा वापर करण्याची सवय अनेकांना असते. मात्र, याच गोऱ्या रंगाचा ध्यास आता तुमच्या आरोग्यासाठी अत्यंत घातक ठरू शकतो. भारतीय औषध महानियंत्रक (DCGI) आणि केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संस्थेने (CDSCO) नुकताच देशातील नागरिकांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि आरोग्याविषयी सतर्क करणारा इशारा जारी केला आहे. पाकिस्तानात उत्पादित होणाऱ्या आणि भारतात बेकायदेशीरपणे विकल्या जाणाऱ्या दोन अत्यंत प्रसिद्ध सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये मानवी आरोग्यास अत्यंत घातक ठरणारे विषारी घटक आढळून आले आहेत.
सीडीएससीओने (CDSCO) जारी केलेल्या अधिकृत सूचनेनुसार, ‘चांदनी व्हाईटनिंग क्रीम’ (Chandni Whitening Cream) आणि ‘गोरी ब्युटी क्रीम’ (Gori Beauty Cream) या दोन पाकिस्तानी उत्पादनांवर तात्काळ बहिष्कार टाकण्याचे आणि त्यांचा वापर पूर्णपणे थांबवण्याचे निर्देश जनतेला देण्यात आले आहेत. या दोन्ही क्रीम्समध्ये निश्चित केलेल्या सुरक्षित मानकांपेक्षा खूप जास्त प्रमाणात विषारी ‘जड धातू’ (Heavy Metals) आढळले आहेत. यामुळे या क्रीम्स वापरणाऱ्यांच्या त्वचेवर आणि शरीरावर गंभीर विषारी परिणाम होऊन जीवघेणे आजार जडले जाऊ शकतात.
भारतीय औषध नियामकाने जारी केलेल्या ‘अमान्य सौंदर्यप्रसाधनांच्या वापराबाबत सार्वजनिक आरोग्य सूचनेत’ देशातील कडक नियमांची आठवण करून दिली आहे. भारतात विकले जाणारे किंवा आयात केले जाणारे कोणतेही सौंदर्यप्रसाधन हे औषधे आणि सौंदर्यप्रसाधने अधिनियम, १९४० (Drugs and Cosmetics Act, 1940) आणि सौंदर्यप्रसाधने नियम, २०२० (Cosmetics Rules, 2020) अंतर्गत नियंत्रित केले जाते. यासाठी भारतीय मानक ब्युरो (BIS) द्वारे सुरक्षिततेची मानके निश्चित केलेली असतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mecca Attack : सर्वात पवित्र मुस्लिम शहरावर ड्रोन हल्ला; मक्कामध्ये प्रथमच वाजली धोक्याची घंटा, 500हून अधिक जण दगावण्याची शक्यता
कोणत्याही परदेशी उत्पादनाची भारतात विक्री किंवा वितरण करण्यासाठी केंद्रीय परवाना प्राधिकरणाकडे नोंदणी करणे आणि आयात प्रमाणपत्र (Import Registration Certificate) मिळवणे कायद्याने बंधनकारक असते. तसेच, राज्य परवाना प्राधिकरणाची परवानगी असणे आवश्यक असते. मात्र, तपासणीदरम्यान स्पष्ट झाले आहे की, पाकिस्तानातून आयात होणाऱ्या ‘गोरी ब्युटी क्रीम’ आणि ‘चांदनी व्हाईटनिंग क्रीम’ कडे असा कोणताही अधिकृत परवाना किंवा आयात प्रमाणपत्र नाही. म्हणजेच या उत्पादनांची भारतात होणारी विक्री ही पूर्णपणे बेकायदेशीर आणि बेकायदेशीर तस्करीचा भाग आहे.
त्वचा उजळवण्याचा दावा करणाऱ्या या विषारी क्रीम्समध्ये प्रामुख्याने ‘पारा’ (Mercury) आणि इतर घातक जड धातूंचा अमर्याद वापर केला जातो. अमेरिका आणि जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (US FDA) अभ्यासानुसार, त्वचा उजळवणाऱ्या अनेक स्थानिक किंवा अमान्य उत्पादनांमध्ये पाऱ्याचे प्रमाण खूप जास्त असते. जेव्हा हे क्रीम त्वचेवर लावले जाते, तेव्हा ते त्वचेच्या सच्छिद्र छिद्रांमधून थेट शरीराच्या रक्तप्रवाहात शोषले जाते.
या पाऱ्याच्या विषारी परिणामांमुळे सुरुवातीला त्वचेवर लाल पुरळ उठणे, त्वचा काळी पडणे, जळजळ होणे आणि त्वचा पातळ होणे यांसारखे त्रास होतात. परंतु, याचा सर्वात मोठा आणि प्राणघातक फटका माणसाच्या किडन्यांना (Kidneys) बसतो. रक्तातील पाऱ्याचे वाढलेले प्रमाण हळूहळू किडनीच्या पेशी उद्ध्वस्त करते, ज्यामुळे ‘किडनी फेल्युअर’ किंवा मूत्रपिंडाचे गंभीर आजार उद्भवू शकतात. याव्यतिरिक्त, मज्जासंस्थेवर (Nervous System) विपरीत परिणाम होऊन नैराश्य, स्मरणशक्ती कमजोर होणे आणि अंगकाप होणे अशा समस्याही उद्भवू शकतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : XiJinping Health: 7 वर्षांनंतर भारत दौरा अन् अचानक बिघडली तब्येत; चिनी राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्या प्रकृतीबाबत चर्चांना उधाण
औषध नियामकांनी सर्व नागरिकांना आणि ग्राहकांना असे आवाहन केले आहे की, बाजारात किंवा सोशल मीडियावरील जाहिरातींना बळी पडून अशा परवाना नसलेल्या परदेशी आणि अमान्य सौंदर्यप्रसाधनांची खरेदी करू नये. जर तुमच्या घरामध्ये ‘गोरी ब्युटी क्रीम’ किंवा ‘चांदनी व्हाईटनिंग क्रीम’ उपलब्ध असेल, तर तिचा वापर आजच आणि तात्काळ थांबवावा.
नेहमी मान्यताप्राप्त दुकानांमधून किंवा अधिकृत ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवरूनच परवानाधारक आणि चाचणी केलेले भारतीय किंवा अधिकृत ब्रँड्सचे सौंदर्यप्रसाधने खरेदी करावीत. बोगस सौंदर्यप्रसाधनांची विक्री करणाऱ्या दुकानदारांवर आणि ऑनलाइन विक्रेत्यांवर कडक कारवाई करण्याचे संकेतही प्रशासनाने दिले आहेत. स्वतःचे सौंदर्य जपताना आरोग्याशी कोणतीही तडजोड न करणे हाच या इशाऱ्याचा मुख्य हेतू आहे.
