दक्षिण आशियात महायुद्धाचा सायरन? पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील रक्तरंजित संघर्ष थांबवण्यासाठी चीनचा 'मोठा गेम'! ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
China Shuttle Diplomacy Pakistan Afghanistan : दक्षिण आशियातील दोन शेजारी देश, पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तान (Pakistan Afghanistan Tension) सध्या एका विनाशकारी युद्धाच्या उंबरठ्यावर उभे आहेत. ड्युरंड रेषेच्या दोन्ही बाजूला केवळ बंदुकांच्या गोळ्याच नाही, तर आता क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन हल्ल्यांचा पाऊस पडत आहे. या परिस्थितीमुळे संपूर्ण प्रदेशात अस्थिरता निर्माण झाली असून, आता या संघर्षात ‘ड्रॅगन’ म्हणजेच चीनने उडी घेतली आहे. चीनने आपली “शटल डिप्लोमसी” (Shuttle Diplomacy) सक्रिय केली असून, दोन्ही देशांच्या नेत्यांमध्ये पुन्हा एकदा संवादाचा पूल बांधण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत.
चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने अधिकृतपणे स्पष्ट केले आहे की, त्यांचे विशेष दूत सध्या काबूल आणि इस्लामाबाद दरम्यान सतत दौरे करत आहेत. यालाच राजनैतिक भाषेत “शटल डिप्लोमसी” म्हटले जाते. चीनचा उद्देश स्पष्ट आहे दोन्ही देशांच्या सर्वोच्च नेतृत्वामध्ये थेट संवाद घडवून आणणे आणि ड्युरंड रेषेवर सुरू असलेला गोळीबार तात्काळ थांबवणे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री वांग यी यांनी दोन्ही देशांना “अविभाज्य भाऊ” संबोधत शांततेचे आवाहन केले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : USCIRF: ‘RAW’ वर बंदी आणि ‘RSS’ चा व्हिसा रद्द! अमेरिकेच्या ‘या’ वादग्रस्त मागणीमागे नेमकं कुणाचं डोकं? भारत शत्रूंच्या यादीत
फेब्रुवारी २०२६ पासून सुरू झालेल्या या संघर्षाने आता भीषण रूप धारण केले आहे. ताज्या अहवालानुसार, पाकिस्तानने अफगाणिस्तानच्या कंदहार, पक्तिका आणि नांगरहार प्रांतातील तालिबानच्या लष्करी तळांवर आणि टीटीपीच्या (TTP) लपून बसलेल्या ठिकाणांवर हवाई हल्ले केले आहेत. याला प्रत्युत्तर म्हणून अफगाणिस्तानने पाकिस्तानच्या कोहाट आणि बाजोर जिल्ह्यांमध्ये ड्रोन हल्ले केले आहेत. या संघर्षात आतापर्यंत ७५ हून अधिक निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला असून हजारो लोक बेघर झाले आहेत.
#China Launches ‘Shuttle Diplomacy’ To Defuse Pakistan-Afghanistan Crisis @manojkumargupta https://t.co/MAXBwWro8L — News18 (@CNNnews18) March 11, 2026
credit – social media and Twitter
चीनने या वादात उडी घेण्यामागे केवळ मानवतावाद नाही, तर त्यांचे मोठे आर्थिक हित दडलेले आहे. चीन-पाकिस्तान आर्थिक कॉरिडॉर (CPEC) आणि अफगाणिस्तानमधील चीनची अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक या युद्धामुळे धोक्यात आली आहे. जर हे युद्ध लांबले, तर चीनच्या ‘वन बेल्ट वन रोड’ या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला मोठा खिळा बसू शकतो. तसेच, अफगाणिस्तानमधील अस्थिरतेचा फायदा घेऊन अतिरेकी गट चीनच्या शिनजियांग प्रांतात शिरकाव करू शकतात, अशी भीती बीजिंगला सतावत आहे.
पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानमधील या वादाची मुळे १८९३ मध्ये ओढलेल्या ‘ड्युरंड लाईन’ (Durand Line) मध्ये दडलेली आहेत. अफगाणिस्तानने ही सीमा कधीच अधिकृत मानली नाही, तर पाकिस्तानसाठी ही एक आंतरराष्ट्रीय सीमा आहे. त्यातच पाकिस्तानचा आरोप आहे की, अफगाणिस्तानमधील तालिबान सरकार टीटीपी (Tehreek-e-Taliban Pakistan) सारख्या दहशतवादी गटांना आश्रय देत आहे, जे पाकिस्तानात हल्ले करतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : WorldWar3: इराणच्या भविष्यात काळोख! इस्रायल करत आहे इराणच्या पुढच्या पिढ्याही नष्ट करणारे हल्ले; माती आणि पाणी बनवले विषारी
चीनने यापूर्वी सौदी अरेबिया आणि इराणमधील वाद मिटवून आपली राजनैतिक ताकद जगाला दाखवून दिली आहे. आता दक्षिण आशियातील या दोन कट्टर शत्रूंना एकत्र आणून चीन पुन्हा एकदा जगाचा “चौधरी” बनण्याचा प्रयत्न करत आहे. मात्र, जमिनीवरचे हल्ले आणि वाढलेला अविश्वास पाहता, चीनची ही वाट सोपी नाही.
Ans: जेव्हा एखादा मध्यस्थ देश दोन वादग्रस्त देशांच्या राजधानीत सतत प्रवास करून (ये-जा करून) त्यांच्यात तडजोड घडवून आणण्याचा प्रयत्न करतो, तेव्हा त्याला "शटल डिप्लोमसी" म्हणतात.
Ans: ड्युरंड रेषेवरील सीमावाद आणि अफगाण भूमीवरून पाकिस्तानात होणारे दहशतवादी हल्ले हे या युद्धाचे मुख्य कारण आहे.
Ans: भारत या परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून, प्रादेशिक शांततेसाठी संवाद हाच एकमेव मार्ग असल्याचे भारताने वारंवार स्पष्ट केले आहे.
