सोमवार, 16 नोव्हेंबर 2026
इस्रायलवर नियंत्रण ठेवा! सीरियाचा नवा नेता अबू मोहम्मद अल जुलानी याने अमेरिकेला पाठवला संदेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
जेरुसलेम : इस्त्राईल आणि सीरिया यांच्यात तणाव पुन्हा निर्माण झाला आहे, जेरुसलेम पोस्टने अहवाल दिला आहे की सीरियाचे नवीन नेते अबू मोहम्मद अल-जुलानी यांनी अमेरिकेला सीरियाच्या बफर झोनला जोडण्यासाठी दबाव आणण्याची विनंती केली आहे, ज्यामध्ये माऊंट हर्मनचा समावेश आहे. हे पाऊल इस्रायली माध्यमांमध्ये हायलाइट केले गेले आहे आणि इस्त्रायल-सीरिया संबंधांच्या नाजूकपणावर प्रकाश टाकला आहे, ज्यामुळे संभाव्य संघर्षाचा धोका वाढला आहे. मात्र, इस्त्रायली अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, त्यांना या प्रकरणाची कोणतीही औपचारिक माहिती मिळालेली नाही.
अबू मोहम्मद अल जुलानी यांनी अमेरिकेकडे केलेली ही मागणी सीरियाच्या मुत्सद्देगिरीत बदल दर्शवते. सत्ता हाती घेतल्यापासून त्यांनी इस्रायलच्या ताब्यात असलेले सीरियन भाग पुन्हा ताब्यात घेण्याचा प्रयत्न केला. यावेळी त्यांचे लक्ष बफर झोनवर आहे, दोन देशांमधील शत्रुत्व कमी करण्यासाठी 1967 च्या सहा दिवसांच्या युद्धानंतर स्थापन करण्यात आलेला निमलष्करी क्षेत्र. या भागात माऊंट हर्मोनचा सीरियन भाग देखील समाविष्ट आहे, जो सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
अमेरिकेला मध्यस्थी करण्याची विनंती करा
अमेरिकेने मध्यस्थी करण्याची अल-जुलानीची विनंती दर्शवते की सीरियाचे नेतृत्व आता त्याच्या प्रादेशिक विवादांबाबत अधिक आक्रमक होऊ शकते. अल-कायदाशी संबंध असल्याबद्दल अमेरिकेला एकेकाळी हवा असलेला अल-जुलानी अलीकडेच सीरियाचा नेता बनला आहे. जरी त्याने त्याच्या भूतकाळातील अतिरेकी संबंधांपासून स्वत: ला दूर ठेवण्याचा प्रयत्न केला असला तरी, त्याच्या नेतृत्वाबद्दल अजूनही आंतरराष्ट्रीय संशय आहे, विशेषत: इस्रायलमध्ये, जिथे ते राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी धोका म्हणून पाहिले जाते.
बफर झोन महत्त्वाचे का आहे?
बफर झोनचे लष्करी आणि सामरिक महत्त्व मोठे आहे. विशेषतः माऊंट हर्मोन हे असे स्थान आहे जिथून सीरियाची राजधानी दमास्कससह मोठ्या क्षेत्रांचे निरीक्षण केले जाऊ शकते. इस्रायलने 1967 च्या युद्धापासून या भागात आपले अस्तित्व कायम ठेवले आहे आणि ते आपल्या सुरक्षेसाठी आवश्यक मानले आहे.
याउलट, सीरिया हा भाग आणि हर्मोन पर्वत आपल्या सार्वभौमत्वाचा भाग मानतो. अनेक दशकांपासून सीरियन नेत्यांनी ही क्षेत्रे परत करण्याची मागणी केली आहे, परंतु यश आले नाही. अबू मोहम्मद अल-जुलानीने या मुद्द्यावर नूतनीकरण केल्याने सीरियाचे नवीन प्रशासन आपल्या परराष्ट्र धोरणात अधिक आक्रमक भूमिका स्वीकारू शकते, ज्यामुळे लष्करी संघर्षाची शक्यता वाढते.
इस्रायलचा प्रतिसाद सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड नाही
इस्रायली अधिकाऱ्यांनी माऊंट हरमनच्या मुद्द्यावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. इस्रायलच्या एका वरिष्ठ सुरक्षा अधिकाऱ्याने कान न्यूजला सांगितले की, इस्रायल आपल्या सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड करणार नाही. मात्र, या मुद्द्यावर अद्याप कोणताही औपचारिक संदेश मिळालेला नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. इस्रायली सैन्याने बफर झोनमध्ये विशेषत: हर्मोन पर्वताच्या आजूबाजूला आपली उपस्थिती कायम ठेवली आहे. सीरिया आणि हिजबुल्लासारख्या शत्रूंपासून बचाव करण्यासाठी हा प्रदेश महत्त्वाचा सुरक्षा क्षेत्र म्हणून काम करतो. इस्रायलचे संरक्षण मंत्री इस्रायल कॅटझ यांनी माऊंट हर्मोनला “इस्रायलचा डोळा” असे संबोधले आहे, ज्यावरून दमास्कसवर लक्ष ठेवले जाऊ शकते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : अख्खी शाळाच आता आपली आहे! एका सौदी माणसाने एकाच शाळेतील विद्यार्थी, शिक्षक, पर्यवेक्षक आणि प्राचार्य यांच्याशी केले लग्न
इस्रायलला बफर झोनमधून बाहेर काढण्याचा प्रयत्न
सीरिया किंवा त्याच्या मित्र राष्ट्रांनी इस्रायलला बफर झोनमधून हटवण्याचा प्रयत्न केल्यास लष्करी संघर्ष होऊ शकतो. अलिकडच्या वर्षांत, इस्रायली सैन्याने आपल्या सीमेजवळ कोणताही धोका टाळण्यासाठी सीरियन आणि इराणी लक्ष्यांवर अनेक हल्ले सुरू केले आहेत. ही तणावपूर्ण परिस्थिती या प्रदेशातील शांततेच्या नाजूकपणावर प्रकाश टाकते.
सीरियन नेतृत्वाकडून संमिश्र संदेश
अल-जुलानीच्या आक्रमक भूमिकेला न जुमानता, इतर सीरियन अधिकाऱ्यांनी सौम्य संदेश दिले आहेत. दमास्कसचे नवे गव्हर्नर माहेर मारवान यांनी अलीकडेच एका मुलाखतीत म्हटले आहे की, सीरियाचे इस्रायल किंवा इतर कोणत्याही देशाशी शत्रुत्व नाही. मारवानने सुचवले की बफर झोनमध्ये इस्रायली क्रियाकलाप सुरक्षेच्या कारणास्तव असू शकतात, हे सूचित करते की हा प्रश्न संवादाद्वारे सोडवला जाऊ शकतो. मारवानचे विधान अल-जुलानीच्या आक्रमक भूमिकेशी विपरित आहे, जे सीरियाच्या नेतृत्वातील अंतर्गत मतभेद प्रतिबिंबित करते. काही गट मुत्सद्देगिरीची वकिली करत असताना, इतर सीरियाच्या भूभागावर पुन्हा दावा करण्यासाठी अधिक आक्रमक धोरणे तयार करत असतील.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : अमेरिकेत भीतीचे सावट! न्यू ऑर्लीन्स ट्रक हल्ला आणि ISIS चाही धोका, जाणून घ्या सद्यस्थिती
सीरियाच्या नवीन सरकारला मान्यता मिळण्याची शक्यता आहे
ही परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनवणारा घटक म्हणजे अमेरिकेने नवीन सीरियन सरकारला मान्यता देण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे. अलीकडील अहवालांनुसार, बिडेन प्रशासन अल-जुलानीच्या सरकारला औपचारिकपणे मान्यता देण्याच्या विचारात आहे. हे पाऊल दहशतवाद आणि मानवाधिकार उल्लंघनाच्या मुद्द्यांवर आधारित असलेल्या अमेरिकेच्या पूर्वीच्या धोरणांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल असेल. अमेरिकेने सीरियातील नवीन सरकारला मान्यता दिल्यास इस्रायल आणि सीरिया यांच्यात शांतता करार होण्याची शक्यता वाढू शकते. तथापि, हा निर्णय काळजीपूर्वक घेतला जाईल, कारण अल-जुलानीला पाठिंबा दिल्यास इस्रायल आणि इतर प्रादेशिक मित्र राष्ट्रांच्या विरोधाला सामोरे जावे लागू शकते.
