
donald trump strait of hormuz blockade lifted us iran nuclear deal situation room
US Iran Situation Room Meeting Update : जागतिक राजकारणातून आणि विशेषतः मध्यपूर्वेतून (Middle East) या घडीची सर्वात मोठी आणि जगाचे लक्ष वेधून घेणारी बातमी समोर आली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराण आणि आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील मानल्या जाणाऱ्या ‘होर्मुझच्या सामुद्रधुनी’बाबत (Strait of Hormuz) एक ऐतिहासिक आणि धक्कादायक विधान केले आहे. ट्रम्प यांनी जाहीर केले आहे की, अमेरिका इराणवरील आपली अभूतपूर्व नौदल नाकेबंदी आता उठवणार आहे. परंतु, यासाठी अमेरिकेने इराणसमोर अण्वस्त्रांचा कायमचा त्याग करण्याची अत्यंत कडक अट ठेवली होती, ज्यावर आता सकारात्मक घडामोडी घडताना दिसत आहेत. ट्रम्प यांच्या या भूमिकेनंतर जागतिक बाजारातील खनिज तेलाच्या किमती आणि आंतरराष्ट्रीय व्यापाराला मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी आपल्या अधिकृत सोशल मीडिया पोस्टद्वारे स्पष्ट केले आहे की, “इराणने भविष्यात कधीही अण्वस्त्रे किंवा अणुबॉम्ब विकसित करणार नाही, याची लेखी आणि ठोस हमी दिली पाहिजे.” या बदल्यात, होर्मुझची सामुद्रधुनी तातडीने आंतरराष्ट्रीय जहाजांच्या वाहतुकीसाठी खुली केली जाईल. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, या मार्गावरून प्रवास करणाऱ्या व्यापारी जहाजांना कोणत्याही प्रकारचा ‘टोल’ किंवा अतिरिक्त कर द्यावा लागणार नाही. दोन्ही दिशांनी जहाजांचा प्रवास पूर्णपणे विनामूल्य आणि निर्बंधमुक्त असेल. ट्रम्प यांच्या या मास्टरस्ट्रोकमुळे जागतिक पुरवठा साखळी (Global Supply Chain) पुन्हा एकदा गतिमान होणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Blue Origin: जेफ बेझोस यांच्या अब्जावधींच्या ‘न्यू ग्लेन’ रॉकेटचा भीषण स्फोट; इलॉन मस्क यांची प्रतिक्रिया लक्षवेधी, VIDEO VIRAL
इराण आणि अमेरिकेतील युद्धजन्य परिस्थितीदरम्यान होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाण्याखालील सुरुंग (Underwater Mines) पेरण्यात आले होते, जे आंतरराष्ट्रीय जहाजांसाठी कर्दनकाळ ठरत होते. याबाबत बोलताना ट्रम्प यांनी दावा केला की, अमेरिकेच्या अत्याधुनिक सुरुंगशोधक जहाजांनी (Mine-countermeasure vessels) आधीच समुद्रातील अनेक घातक सुरुंग शोधून ते यशस्वीरित्या निकामी केले आहेत. उर्वरित राहिलेले सुरुंग देखील इराण स्वतःहून लवकरच निष्क्रिय करेल किंवा ते पूर्णपणे हटवले जातील, ज्यामुळे हा सागरी मार्ग वाहतुकीसाठी १०० टक्के सुरक्षित होईल. नाकेबंदी उठवल्यामुळे अनेक महिन्यांपासून समुद्रात अडकलेली आंतरराष्ट्रीय जहाजे आता आपल्या मायदेशी परतू शकतील.
ट्रम्प यांनी आपल्या पोस्टमध्ये एका अतिशय रहस्यमय आणि अत्यंत महत्त्वाच्या मोहिमेचा उल्लेख केला आहे. सुमारे ११ महिन्यांपूर्वी अमेरिकेच्या शक्तीशाली ‘बी-२ स्टील्थ बॉम्बर’ (B-2 Bomber) विमानांनी इराणच्या गुप्त अणू तळांवर भीषण हल्ला केला होता. या हल्ल्यात इराणचे अणू प्रकल्प असलेले संपूर्ण पर्वत उद्ध्वस्त झाले होते. आता त्या पर्वतांच्या ढिगाऱ्याखाली गाडलेली अत्यंत घातक अणुसामग्री, ज्याला ट्रम्प यांनी ‘अणुधूळ’ (Atomic Dust) म्हटले आहे, ती बाहेर काढली जाईल. हा प्रकल्प पूर्णपणे नष्ट करण्यासाठी ‘इस्लामिक रिपब्लिक ऑफ इराण’ आणि ‘आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सी’ (IAEA) संयुक्तपणे काम करणार आहेत. विशेष म्हणजे, या संपूर्ण मोहिमेसाठी किंवा करारासाठी अमेरिका इराणला एकही रुपया देणार नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : BSF India : 10 मिनिटांचा ‘खेळ’ अन् भारतात एंट्री; बांगलादेशी घुसखोरांनी स्वतःच उघड केले सीमेवरील दलालांचे धक्कादायक रॅकेट
या अत्यंत गंभीर आणि ऐतिहासिक करारावर अंतिम शिक्कामोर्तब करण्यासाठी राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी व्हाईट हाऊसच्या ‘सिच्युएशन रूम’मध्ये (Situation Room) उच्चस्तरीय अधिकाऱ्यांची तातडीची बैठक बोलावली आहे. या बैठकीत इराणबाबत अंतिम आणि ठोस निर्णय घेतला जाईल. या गंभीर राजकीय घडामोडींदरम्यान ट्रम्प यांनी आपल्या नेहमीच्या खास आणि भावनिक शैलीत जगातील नौसैनिकांना आणि नागरिकांना संबोधित करताना लिहिले, “समुद्रात अडकलेल्यांनो, आता काळजी करू नका, तुम्ही घरी परतत आहात. तुमच्या पत्नी, पती, आई-वडील आणि कुटुंबाला माझा प्रेमपूर्वक नमस्कार सांगा.” दोन्ही देशांमधील इतर अनेक छोट्या मुद्द्यांवरही सहमती झाली असून, आता जगाचे डोळे सिच्युएशन रूममधून येणाऱ्या अंतिम आदेशाकडे लागले आहेत.
Ans: इराणने कधीही अणुबॉम्ब किंवा अण्वस्त्रे विकसित न करण्याची खात्री दिली पाहिजे, ही अमेरिकेची मुख्य अट आहे.
Ans: होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सर्वात महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे, जिथून जगातील एकूण खनिज तेलाच्या व्यापाराचा १/५ भाग वाहतूक केला जातो.
Ans: अमेरिकेच्या बी-२ बॉम्बर विमानांनी सुमारे ११ महिन्यांपूर्वी इराणच्या गुप्त पर्वतीय अणू तळांवर मोठा हल्ला करून ते उद्ध्वस्त केले होते.