मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
युरेका! दक्षिण कोरियाच्या शास्त्रज्ञांनी लावला मोठा शोध, घन पदार्थांमध्ये सापडले इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्स ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
सोल : दक्षिण कोरियाच्या शास्त्रज्ञांनी जगात प्रथमच घन पदार्थामध्ये इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्स शोधून काढण्याची ऐतिहासिक कामगिरी केली आहे. या शोधामुळे उच्च-तापमान सुपरकंडक्टिव्हिटीवरच्या संशोधनात मोठी प्रगती होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. या शोधाचे नेतृत्व सोलमधील योनसेई विद्यापीठातील प्राध्यापक किम केयुन-सू यांनी केले.
योनहाप वृत्तसंस्थेच्या माहितीनुसार, या शोधात शास्त्रज्ञांच्या गटाने इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्सच्या अस्तित्वाचा प्रथमच घन पदार्थामध्ये प्रायोगिक पुरावा दिला आहे. या प्रकारचे क्रिस्टल्स इलेक्ट्रॉनिक गुणधर्म असलेल्या विशिष्ट संरचना निर्माण करतात, ज्या पारंपरिक घन पदार्थांच्या गुणधर्मांपेक्षा वेगळ्या असतात. या क्रिस्टल्सच्या शोधामुळे पदार्थांचे नवीन प्रकार शोधण्यास आणि त्यांचा वापर उच्च-तापमानात ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी करण्यात मोठे योगदान होण्याची अपेक्षा आहे.
सुपरकंडक्टिव्हिटी हे एक महत्त्वपूर्ण क्षेत्र आहे, जिथे विद्युत प्रवाह वाहण्यासाठी कोणताही प्रतिकार नसतो. सामान्यत: हे अत्यंत कमी तापमानात घडते, परंतु जर उच्च तापमानातही हे घडू शकेल, तर ऊर्जा कार्यक्षमता प्रचंड वाढू शकते. त्यामुळे ऊर्जा वितरण, वाहतूक, आणि संगणकीय प्रणालींमध्ये क्रांतिकारक बदल घडवून आणता येतील.
युरेका! दक्षिण कोरियाच्या शास्त्रज्ञांनी लावला मोठा शोध, घन पदार्थांमध्ये सापडले इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्स ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
प्रगत प्रयोगशाळा तंत्रज्ञानाचा वापर
प्राध्यापक किम आणि त्यांच्या पथकाने या संशोधनासाठी प्रगत प्रयोगशाळा तंत्रज्ञानाचा वापर केला, ज्यामुळे घन पदार्थांमध्ये इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्स निर्माण करण्याची आणि त्यांचा अभ्यास करण्याची क्षमता निर्माण झाली. या संशोधनामुळे विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात दक्षिण कोरियाचे स्थान अधिक मजबूत झाले आहे. या प्रगतीचा परिणाम भविष्यातील नवीन तंत्रज्ञानांच्या विकासासाठी महत्वपूर्ण ठरेल आणि ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी आणि उच्च-तापमान सुपरकंडक्टिव्हिटीच्या शोधात या संशोधनाचे योगदान महत्वपूर्ण ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
हे देखील वाचा : दहशतवादी ‘पन्नू’ प्रकरणाचा होणार पर्दाफाश; पुरावे घेऊन भारतीय पथक अमेरिकेला रवाना
जगातील पहिला प्रायोगिक शोध
दक्षिण कोरियाच्या विज्ञान आणि आयसीटी मंत्रालयाच्या म्हणण्यानुसार, नेचर या अग्रगण्य विज्ञान जर्नलमध्ये “इलेक्ट्रॉनिक रोटन अँड विग्नर क्रिस्टलाइट्स इन अ टू-डायमेंशनल डिपोल लिक्विड” नावाचा पेपर पोस्ट करण्यात आला होता. योनहॅप वृत्तसंस्थेने नोंदवले आहे की संरचनेचा हा जगातील पहिला प्रायोगिक शोध आहे, ज्याचा सिद्धांत हंगेरियन-अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ यूजीन विग्नर यांनी 1934 मध्ये दिला होता. विग्नर क्रिस्टल हे इलेक्ट्रॉनच्या वायूची घन किंवा स्फटिकासारखे निर्मिती आहे जी कमी इलेक्ट्रॉन घनतेवर इलेक्ट्रॉन दरम्यान मजबूत प्रतिकर्षणाने सक्षम केली जाते. सामान्यतः, क्रिस्टल निर्मिती अणूंमधील आकर्षण म्हणून समजली जाते.
हे देखील वाचा : मंगळावर पोहोचल्यानंतर मानव काय करणार? जाणून घ्या नासाची संपूर्ण योजना
इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्सचा तिसरा प्रकार
किम म्हणाले, “आतापर्यंत, शास्त्रज्ञांना इलेक्ट्रॉन, क्रमबद्ध आणि अक्रमित अशी भिन्न कल्पना होती, परंतु आमच्या संशोधनात अल्प-श्रेणीच्या क्रिस्टलीय ऑर्डरसह इलेक्ट्रॉनिक क्रिस्टल्सचा तिसरा प्रकार आढळला.” किमच्या टीमने केलेल्या शोधामुळे उच्च-तापमानाची सुपरकंडक्टिव्हिटी आणि अतिप्रवाहता, आधुनिक भौतिकशास्त्रातील दीर्घकालीन समस्या अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यात मदत होईल अशी अपेक्षा आहे. उच्च-तापमान सुपरकंडक्टर, गंभीर तापमान असलेल्या सामग्रीमध्ये ऊर्जा, वाहतूक आणि वैद्यकीय उद्योगांमध्ये नवकल्पना निर्माण करण्याची क्षमता असते कारण ते द्रव नायट्रोजनसह सहजपणे थंड केले जाऊ शकतात.
