गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
Giorgia Meloni vs Gen Z: इटलीच्या पंतप्रधान मेलोनी यांच्यावर का भडकली तरुण पिढी? २०२७ मध्ये सत्तापालटाची शक्यता ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
युरोपातील प्रमुख देश असलेल्या इटलीमध्ये सध्या एक मोठा राजकीय बदल घडताना दिसत आहे. देशाच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान आणि उजव्या विचारसरणीच्या नेत्या जॉर्जिया मेलोनी (Giorgia Meloni) यांच्या सरकारविरुद्ध इटलीतील तरुण पिढी, विशेषतः ‘जनरेशन झेड’ (Gen Z) आणि ३५ वर्षांखालील मतदारांमध्ये तीव्र असंतोष पसरला आहे. राजकीय सर्वेक्षणांनुसार, सत्तेवर आल्यापासून मेलोनी यांच्या धोरणांमुळे तरुण वर्ग त्यांच्यापासून दुरावत चालला आहे. आगामी २०२७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर हा ट्रेंड अत्यंत निर्णायक ठरू शकतो, कारण देशातील तरुण मतदार आता राजकीय समीकरणे बदलण्याच्या तयारीत आहेत.
‘यूट्रेंड’ (Youtrend) या प्रसिद्ध पोलिंग एजन्सीने प्रसिद्ध केलेल्या आकडेवारीनुसार, ३५ वर्षांखालील मतदारांमध्ये मेलोनी यांच्या तीन-पक्षीय सत्ताधारी आघाडीला मिळणारा पाठिंबा ३०% पेक्षा कमी झाला आहे. याउलट, मध्य-डाव्या विचारसरणीच्या विरोधी पक्षांच्या युतीला याच वयोगटातील जवळपास ५०% तरुणांचा पाठिंबा मिळत आहे. ही परिस्थिती मेलोनी सरकारसाठी चिंताजनक मानली जात आहे, कारण २०२३ मध्ये मेलोनी यांच्या ‘ब्रदर्स ऑफ इटली’ (Brothers of Italy) या एकाच पक्षाला तरुणांमध्ये जितका पाठिंबा होता, तितका आता त्यांच्या संपूर्ण आघाडीला मिळूनही उरलेला नाही.
राजनीतिक तज्ञांच्या मते, तरुणांमधील या रोषाचे मुख्य कारण मेलोनी सरकारची अपयशी ठरलेली आर्थिक धोरणे हेच आहे. २०२२ मध्ये सत्ता हाती घेतल्यानंतर सरकारने तरुणांसाठी नवीन संधी, रोजगार आणि वेतनात वाढ करण्यासाठी कोणत्याही क्रांतिकारी आर्थिक सुधारणा लागू केलेल्या नाहीत. युरोस्टॅटच्या (Eurostat) आकडेवारीनुसार, युरोझोनमधील २१ देशांमध्ये १५ ते २४ वयोगटातील तरुणांसाठी इटलीतील रोजगाराचा दर सर्वात निराशाजनक पातळीवर आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Flight 2482 : अमेरिकेच्या आकाशात थरार! एकाच फ्लाइट नंबरची २ विमाने आली आमनेसामने; ATC मुळे टळला भीषण अपघात
त्यातच बँक ऑफ इटलीच्या अहवालाने एका मोठ्या विसंगतीवर बोट ठेवले आहे. जर्मनीसारख्या शेजारील देशात काम करणाऱ्या तरुण पदवीधराचे सरासरी वेतन इटलीतील तरुणांपेक्षा तब्बल ८०% जास्त आहे. तसेच युरोपीय देशांच्या तुलनेत इटली सरकार शिक्षणावर अतिशय कमी खर्च करते. या आर्थिक चणचणीमुळे आणि संधींच्या अभावामुळे २०२० ते २०२४ दरम्यान १,००,००० हून अधिक उच्चशिक्षित तरुण पदवीधरांनी इटली सोडून इतर देशांचा रस्ता धरला आहे, ज्याला देशातील सर्वात मोठा ‘ब्रेन ड्रेन’ (Brain Drain) मानले जात आहे. रोममधील लुईस विद्यापीठाचे प्राध्यापक लॉरेन्झो डी सिओ यांच्या मते, सरकारची धोरणे सध्याच्या प्रस्थापित वर्गासाठी फायदेशीर ठरत असली, तरी तरुणांसारख्या असुरक्षित घटकांसाठी ती अत्यंत हानिकारक सिद्ध होत आहेत.
इटलीतील तरुणांच्या राजकीय विचारांमध्ये लिंगानुसार (Gender Divide) स्पष्ट विभाजन पाहायला मिळत आहे, जो कल संपूर्ण युरोप खंडात वाढताना दिसत आहे. बोकोनी युनिव्हर्सिटीच्या संशोधनानुसार, तरुण पुरुष हे उजव्या विचारसरणीच्या पक्षांकडे आकर्षित होत आहेत, तर तरुण महिला डाव्या व पुरोगामी पक्षांना प्राधान्य देत आहेत. मेलोनी यांच्या पक्षाला १८ ते २९ वयोगटातील १५% पुरुषांचा पाठिंबा आहे, तर याच वयोगटातील केवळ ४.२% महिला त्यांना पाठिंबा देतात. दुसरीकडे, विरोधी ‘फाइव्ह-स्टार मुव्हमेंट’ला ३० वर्षांखालील १८% महिलांचे समर्थन आहे, परंतु केवळ ५.१% पुरुष त्यांच्या पाठीशी आहेत.
याशिवाय, मेलोनी सरकारने अमलात आणलेला कठोर ‘कायदा आणि सुव्यवस्थेचा’ (Law and Order) अजेंडा तरुणांच्या गळ्याशी आला आहे. रेव्ह पार्ट्यांवर बंदी, गांजावरील निर्बंध, निदर्शने रोखणे आणि बाल गुन्हेगारीवर कठोर कारवाई करण्यासाठी सरकारने नवीन नियम आणले आहेत. नव्या विधेयकानुसार १४ ते १७ वयोगटातील अल्पवयीन मुलांना त्यांच्या गुन्ह्यासाठी थेट जबाबदार धरले जात आहे. कैद्यांच्या हक्कांसाठी काम करणाऱ्या ‘अँटिगोनी’ संघटनेच्या अहवालानुसार, या कठोर धोरणांमुळे अल्पवयीन तुरुंगांमधील कैद्यांची संख्या ५०% नी वाढली आहे. याशिवाय, शाळांमध्ये लैंगिक शिक्षणासाठी पालकांची लेखी संमती सक्तीची करण्यात आली आहे. या सर्व निर्बंधांविरुद्ध, शिक्षण अर्थसंकल्पातील कपातीविरोधात आणि इस्रायल-गाझा युद्धावरील सरकारच्या भूमिकेविरोधात १४ नोव्हेंबर २०२५ रोजी संपूर्ण इटलीत हजारो विद्यार्थ्यांनी ‘नो-मेलोनी डे’ (No-Meloni Day) पाळून मोठा निषेध नोंदवला होता.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Sicily Discovery: इटलीमध्ये सिसिलीच्या किनाऱ्यावर श्वास रोखणारा शोध; 2,000 वर्षांपूर्वीच्या जहाजाचे अवशेष अन् वाइन कंटेनर्स सापडले
पारंपारिकपणे इटलीत तरुण वर्ग मतदानापासून दूर राहतो, ज्यामुळे त्यांच्या मतांचा प्रभाव निवडणुकीवर कमी पडायचा. परंतु, मार्च २०२६ मध्ये मेलोनी यांनी न्यायव्यवस्थेत सूचवलेल्या सुधारणांवरील सार्वमताने (Referendum) हे चित्र पूर्णपणे बदलून टाकले. या सार्वमतात ३५ वर्षांखालील तब्बल ६७% तरुणांनी घराबाहेर पडून मतदान केले आणि त्यातील ६०% जणांनी सरकारच्या सुधारणा थेट नाकारल्या. तरुणांना आपल्या बाजूने वळवण्यासाठी मेलोनी यांनी एका प्रसिद्ध रॅपरसोबत पॉडकास्टही केले होते, मात्र त्याचा तरुणांवर कोणताही प्रभाव पडला नाही.
इटली हा युरोपमधील सर्वाधिक वृद्ध लोकसंख्या असलेला देश असल्यामुळे तिथले राजकारण नेहमीच निवृत्तीवेतनधारकांना केंद्रस्थानी ठेवून केले जाते. परंतु, २०२६ च्या सार्वमताने हे स्पष्ट केले आहे की, जर ‘जनरेशन झेड’ आणि इटालियन तरुणांनी एकजुटीने मतदान केले, तर ते २०२७ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत सत्तापालट घडवून आणण्यात आणि देशाची राजकीय दिशा बदलण्यात सर्वात मोठी भूमिका बजावू शकतात.
