शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य AI
२९ ऑक्टोबर रोजी पनामाचा ध्वज असलेल्या ‘लुईस १’ या तेलवाहू जहाजाला दोन लिम्पेट माईन्स जोडण्यात आल्या. या स्फोटांमुळे जहाजाच्या इंजिन रूममध्ये आग लागली आणि जहाज काही काळासाठी निकामी झाले. मात्र, जहाजावरील कर्मचारी सुरक्षित असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
लिम्पेट माईन्स ही चुंबकीय पद्धतीने जहाजाच्या बाहेरील तळाला किंवा अन्य धातूच्या भागाला चिकटवली जाणारी स्फोटके आहेत. ही स्फोटके जहाजाच्या जवळ पोहोचून जोडली जातात. त्यानंतर ठरावीक यंत्रणेद्वारे त्यांचा स्फोट होऊ शकतो. या प्रकारच्या हल्ल्यामुळे जहाजाच्या इंजिन यंत्रणेला, इंधन साठवणुकीला आणि इतर महत्त्वाच्या भागांना नुकसान पोहोचण्याचा धोका असतो. त्यामुळे जहाज पूर्णपणे बुडाले नाही तरी त्याची वाहतूक क्षमता ठप्प होऊ शकते.
या हल्ल्यात छोट्या बोटीचा वापर करून जहाजाच्या जवळ स्फोटके पोहोचवण्यात आल्याचे प्राथमिक तपासातून समोर आले आहे. लहान बोटींचा वेग आणि हालचालींमुळे मोठ्या जहाजांसाठी त्यांच्यावर लक्ष ठेवणे कठीण ठरू शकते. विशेषतः होर्मुझसारख्या अरुंद आणि गर्दीच्या समुद्री मार्गात अशा हल्ल्यांचा धोका अधिक वाढतो. मात्र, या विशिष्ट हल्ल्यामागे इराणचा हात असल्याची स्वतंत्र पुष्टी अद्याप झालेली नाही.
होर्मुझची सामुद्रधुनी ही जागतिक ऊर्जा व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणातील कच्च्या तेलाची वाहतूक याच मार्गाने होते. त्यामुळे या परिसरात जहाजांवरील हल्ले वाढल्यास तेल वाहतुकीचा खर्च, विमा हप्ता आणि कच्च्या तेलाच्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. ‘लुईस १’ जहाजावरील हल्ल्यानंतर या मार्गावरील व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेबाबत चिंता वाढली आहे. इराण-अमेरिका संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर या सागरी मार्गातील परिस्थिती आणखी संवेदनशील बनली आहे.
