सोमवार, 17 ऑगस्ट 2026
रशियाने झेलेन्स्कींच्या मूळ गावी धुमाकूळ घातला, लक्ष्मी मित्तल यांच्या कारखान्यावर क्षेपणास्त्रे डागली, दोघांचा मृत्यू ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
युक्रेन आणि रशिया (Russia and Ukraine war) यांच्यात सुरू असलेल्या भीषण युद्धाने आता अधिक आक्रमक आणि धोकादायक वळण घेतले आहे. दोन्ही देशांकडून एकमेकांच्या लष्करी तसेच महत्त्वाच्या औद्योगिक आणि आर्थिक तळांना लक्ष्य केले जात आहे. याच मालिकेत रशियाने रविवारी युक्रेनमधील सर्वात मोठ्या आणि महत्त्वपूर्ण पोलाद कारखान्यावर क्षेपणास्त्र आणि ड्रोनच्या साह्याने जोरदार हवाई हल्ला चढवला. हा कारखाना भारतीय वंशाचे प्रसिद्ध उद्योगपती आणि जगप्रसिद्ध अब्जाधीश लक्ष्मी मित्तल यांच्या मालकीच्या ‘आर्सेलरमित्तल’ (ArcelorMittal Kryvyi Rih) या कंपनीचा आहे. रशियाने केलेल्या या अचानक आणि विनाशकारी हल्ल्यामुळे कारखान्याच्या आवारात मोठा भडका उडाला असून कामावर असलेल्या दोन कर्मचाऱ्यांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे, तर १४ जण गंभीर जखमी झाले आहेत.
विशेष म्हणजे हा आर्सेलरमित्तल कारखाना युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांचे मूळ गाव असलेल्या मध्य युक्रेनमधील क्रिव्हि रिह (Kryvyi Rih) या ऐतिहासिक शहरात स्थित आहे. हा कारखाना केवळ युक्रेनमधीलच नव्हे, तर पूर्व युरोपातील सर्वात मोठा एकात्मिक खाण आणि पोलाद उत्पादक प्रकल्प मानला जातो. या हल्ल्यात कारखान्याच्या अंतर्गत उर्जा पुरवठा यंत्रणेचे आणि पोलाद तयार करणाऱ्या ब्लास्ट फर्नेस (Blast Furnace) युनिटचे अतोनात नुकसान झाले आहे. कंपनीच्या प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, या नुकसानामुळे कारखान्यातील मुख्य उत्पादन प्रक्रिया तात्पुरती आणि अंशतः बंद ठेवावी लागली आहे. सध्या घटनास्थळी अग्निशामक दल, आपत्कालीन यंत्रणा आणि बचाव पथके तैनात असून आगीवर नियंत्रण मिळवण्याचे काम वेगाने सुरू आहे.
रशियन संरक्षण मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, युक्रेनने रशियाच्या सीमावर्ती भागात आणि राजधानी मॉस्कोच्या दिशेने केलेल्या आतापर्यंतच्या सर्वात मोठ्या ड्रोन हल्ल्याचा बदला घेण्यासाठी हा क्षेपणास्त्र हल्ला करण्यात आला. युक्रेनने एकाच रात्रीत रशियाच्या विविध प्रांतांवर शेकडो लांब पल्ल्याचे ड्रोन डागले होते. रशियाने दावा केला आहे की, त्यांनी आपल्या हवाई संरक्षण यंत्रणेच्या मदतीने रात्रभरात ८२२ युक्रेनियन ड्रोन हवेतच नष्ट केले. एकट्या मॉस्कोच्या आसपास सुमारे ६०० ड्रोन घिरट्या घालत असल्याचे रशियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : WHO Warning: भारतातील ‘या’ 3 लोकप्रिय औषधामुळे कर्करोगाचा धोका; जागतिक आरोग्य संघटनेचा सर्वात मोठा इशारा
युक्रेनच्या या महाकाय ड्रोन हल्ल्यात रशियामध्ये किमान सहा जणांचा मृत्यू झाला. मॉस्कोचे गव्हर्नर आंद्रेई वोरोब्योव्ह यांनी सांगितले की, युक्रेनियन ड्रोनचा भाग एका खाजगी घरावर पडल्याने एका ८३ वर्षांच्या वृद्धाचा मृत्यू झाला. याशिवाय, या ड्रोन हल्ल्यांमुळे पोडोल्स्क येथील ‘वाइल्डबेरीज’ (Wildberries) या रशियातील सर्वात मोठ्या ऑनलाइन रिटेल कंपनीच्या विशाल गोदामाला भीषण आग लागली. वाइल्डबेरीज कंपनी ही रशियातील सर्वात श्रीमंत महिला आणि अब्जाधीश तात्याना किम यांच्या मालकीची आहे. या आगीत अब्जावधी रुपयांचा माल जळून खाक झाल्याचा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.
रशियाने केवळ क्रिव्हि रिह शहरातील आर्सेलरमित्तल प्रकल्पावरच हल्ला केला नाही, तर युक्रेनच्या इतर अनेक शहरांनाही एकाच वेळी लक्ष्य केले. आग्नेय युक्रेनमधील झापोरिझिया प्रदेशात एका निवासी इमारतीवर रशियन क्षेपणास्त्र पडल्याने एका दांपत्याचा मृत्यू झाला. याशिवाय, उत्तर-पूर्वेकडील सुमी शहरात आणि पूर्व डोनेत्स्क प्रदेशातही प्रत्येकी एका नागरिकाचा या हल्ल्यांत जीव गेला आहे.
युक्रेनची राजधानी किंवा शहरांच्या केंद्रस्थानी असलेल्या नागरी पायाभूत सुविधांनाही रशियाने सोडलेले नाही. राजधानी किव्हमधील पोचायना मेट्रो स्टेशनजवळ असलेल्या सर्वात मोठ्या प्रसिद्ध पुस्तक बाजारावर (Book Market) रशियन क्षेपणास्त्र किंवा त्याचा सांगाडा पडल्याने तिथे भयंकर आग लागली. या आगीत पुस्तकांची शेकडो दुकाने आणि स्टॉल्स जळून भस्मसात झाले, ज्यामुळे संपूर्ण किव्ह शहराच्या आकाशात काळ्या धुराचे लोट पसरले होते. राष्ट्राध्यक्ष झेलेन्स्की यांनी या हल्ल्याचा तीव्र निषेध करत म्हटले आहे की, “रशियन सैन्याची बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांची पोहोच जिथपर्यंत आहे, तिथे ते केवळ नागरी आणि आर्थिक पायाभूत सुविधांना उद्ध्वस्त करत आहेत.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Belgium Gold Treasure: घराची भिंत फोडताच चमकले नशीब; बेल्जियममध्ये कामगारांना सापडला 99 कोटींचा सोन्याचा खजिना
क्रिव्हि रिह येथील हा पोलाद कारखाना युक्रेनच्या अर्थव्यवस्थेचा एक मुख्य कणा मानला जातो. भारतीय वंशाचे अब्जाधीश उद्योगपती लक्ष्मी मित्तल यांच्या आर्सेलरमित्तल समूहाने २००५ मध्ये या कारखान्याचे अधिग्रहण केले होते. या कारखान्यात २० हजारांपेक्षा जास्त स्थानिक नागरिक काम करतात. हा कारखाना युक्रेनच्या परकीय चलनातील कमाईचा आणि देशांतर्गत बांधकामासाठी लागणाऱ्या पोलादाचा सर्वात मोठा स्रोत आहे.
रशियाने या कारखान्यावर हल्ला करून युक्रेनच्या आर्थिक नाड्या आवळण्याचा प्रयत्न केला आहे. उर्जा प्रकल्प आणि ब्लास्ट फर्नेस उद्ध्वस्त झाल्यामुळे हा कारखाना पूर्ण क्षमतेने सुरू होण्यासाठी काही आठवडे किंवा महिने लागू शकतात, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे युक्रेनच्या युद्धादरम्यानच्या लष्करी आणि नागरी गरजांसाठी लागणाऱ्या पोलाद पुरवठ्यावर मोठा परिणाम होणार आहे.
गेल्या काही महिन्यांपासून युक्रेन आणि रशियामधील युद्ध हे प्रामुख्याने सीमाभागापुरते मर्यादित न राहता थेट एकमेकांच्या महत्त्वाच्या औद्योगिक, उर्जा आणि आर्थिक केंद्रांवर आधारित झाले आहे. युक्रेनने स्वदेशी बनावटीच्या ‘फ्लॅमिगो’ (Flamingo) सारख्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा आणि हजारो ड्रोनचा वापर करून रशियाच्या थेट समारा आणि मॉस्कोमधील लष्करी आस्थापनांना लक्ष्य केले आहे. त्याला उत्तर म्हणून रशियाने युक्रेनच्या नागरी उर्जा ग्रीड आणि उद्योगांवर क्षेपणास्त्रांचा वर्षाव सुरू केला आहे.
लक्ष्मी मित्तल यांच्या कारखान्यावरील या हल्ल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही चिंतेचे वातावरण पसरले आहे. जागतिक अर्थव्यवस्थेशी जोडलेल्या आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांच्या मालमत्तांवर युद्ध काळात होत असलेले हे थेट हल्ले संपूर्ण युरोपियन अर्थव्यवस्थेला मोठा हादरा देत आहेत.
