बुधवार, 28 ऑक्टोबर 2026
Yemen Conflict: इराण, हुथींच्या चक्रव्यूहात सौदीचे क्राऊन प्रिन्स पुरते अडकले; ट्रम्पना मागितली मदत पण अमेरिकेने 'असे' उत्तर दिले ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्य आशियामध्ये (मिडल ईस्ट) लष्करी आणि राजकीय तणाव दिवसेंदिवस अधिकच बिकट होत चालला आहे. येमेनमधील (Yemen Conflict) इरणसमर्थित हुथी बंडखोरांनी आपले वर्चस्व वाढवत मोक्याचे ‘मोचा’ (Mokha) शहर पूर्णपणे आपल्या ताब्यात घेतले आहे. हुथींच्या या आक्रमक कारवाईमुळे सौदी अरेबियाच्या समर्थनाने लढणारे येमेनी सैन्य माघार घेण्यास भाग पडले आहे. हुथी लढवय्ये वेगाने दक्षिणेकडे सरकत असल्यामुळे सौदी अरेबियाच्या सुरक्षेला आणि थेट सीमेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
या बिघडत्या परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून सौदी अरेबियाचे युवराज मोहम्मद बिन सलमान (MBS) यांनी थेट वॉशिंग्टनशी संपर्क साधला. ॲक्सिऑस (Axios) या अमेरिकन वृत्तसंस्थेने दिलेल्या विशेष अहवालानुसार, एमबीएस यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांना एकाच दिवसात दोनदा फोन केला. पहिल्या फोनमध्ये त्यांनी येमेनमधील ढासळत्या परिस्थितीची माहिती दिली आणि काही तासांनंतर पुन्हा फोन करून हुथी बंडखोरांवर अमेरिकेने थेट हवाई व क्षेपणास्त्र हल्ले करावेत, अशी जोरदार मागणी केली.
एमबीएस यांच्या अत्यंत महत्त्वाच्या आणि तातडीच्या मागणीनंतरही राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी हुथींवर थेट लष्करी हल्ला करण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे. अमेरिकन प्रशासनातील उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, ट्रम्प प्रशासनाला सध्या या भागात दुसरी नवीन युद्ध आघाडी (Military Front) उघडायची नाही. अमेरिकेचे मुख्य प्राधान्य होर्मुझ सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) सुरक्षित ठेवणे आणि इराणच्या हालचालींवर लक्ष केंद्रित करणे हे आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : BRICS Summit 2026: इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान भारतात दाखल; युद्धजन्य परिस्थितीमुळे विमानाला विशेष सुरक्षा कवच
ट्रम्प यांनी थेट हवाई हल्ले करण्याचे टाळले असले तरी सौदी अरेबियाला संपूर्णपणे वाऱ्यावर सोडलेले नाही. अमेरिकेने सौदी सैन्याला हुथींच्या ठिकाणांची गुप्त माहिती (Targeting and Intelligence Data) पुरवण्यास सहमती दर्शवली आहे. याव्यतिरिक्त, सध्या सुमारे २०० अमेरिकन लष्करी जवान सौदी अरेबियामध्ये हजर असून ते थेट युद्धात न उतरता केवळ तांत्रिक आणि गुप्तचर मदत पुरवत आहेत.
हुथी बंडखोरांनी मोचा शहर ताब्यात घेतल्यानंतर त्यांचा पुढील रोख ‘बाब अल-मंदब सामुद्रधुनी’ (Bab el-Mandeb Strait) कडे आहे. हा सागरी मार्ग संपूर्ण जगाच्या दृष्टीने अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाचा मानला जातो. जागतिक व्यापारातील जवळपास १२ टक्के सागरी वाहतूक याच अरुंद मार्गाने होते. याशिवाय, सौदी अरेबियाच्या कच्च्या तेलाची (Crude Oil) मोठी निर्यात याच सागरी मार्गावरून तांबड्या समुद्रात (Red Sea) केली जाते.
इराण आधीपासूनच होर्मुझ सामुद्रधुनीत जहाजांच्या वाहतुकीवर दबाव आणत आहे. अशा परिस्थितीत जर हुथींनी बाब अल-मंदबवर पूर्ण नियंत्रण मिळवले, तर इराण आणि त्यांच्या मित्र राष्ट्रांच्या हातात जागतिक इंधन पुरवठा रोखण्याचे एक मोठे शस्त्र येईल. यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमती भडकल्या असून जागतिक अर्थव्यवस्थेवर त्याचा विपरीत परिणाम दिसून येत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : BRICS Summit 2026: बांगलादेशला निमंत्रण होते, पण नव्हतेही; तारिक रहमान यांच्या नाराजीचे खरे कारण उघड; ब्रिक्स निमंत्रणावरून वाद
यापूर्वी सौदी अरेबियाने आपल्या सुरक्षेसाठी प्रादेशिक मुस्लिम देशांची मदत घेण्याचा प्रयत्न केला होता. मक्का करारांतर्गत सौदी अरेबियाने पाकिस्तान आणि तुर्कस्तानकडे लष्करी मदतीची मागणी केली होती, परंतु या दोन्ही देशांनी येमेनमधील या युद्धात थेट सैन्य पाठवण्यास किंवा हस्तक्षेप करण्यास नकार दिला. मित्रराष्ट्रांनी पाठ फिरवल्यामुळेच सौदी अरेबियाला पुन्हा एकदा अमेरिकेचा उंबरा ओलांडवा लागला आहे.
परिस्थितीची पाहणी करण्यासाठी आणि तातडीची चर्चा करण्यासाठी अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडचे (CENTCOM) कमांडर ॲडमिरल ब्रॅड कूपर गुरुवारी तातडीने सौदी अरेबियात दाखल झाले. त्यांनी सौदी लष्करी अधिकाऱ्यांशी बंद दाराआड महत्त्वाच्या बैठका घेतल्या आहेत. ट्रम्प प्रशासन थेट हल्ला करत नसले तरी सौदी अरेबियाची बचाव यंत्रणा मजबूत करण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न करत असल्याचे यावरून स्पष्ट होते.
