शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026
US Military : ३ पॉलीग्राफ चाचण्यांत नापास! अमेरिकन जनरलची हकालपट्टी, इरान-युक्रेन युद्धाची माहिती लीक केल्याचा आरोप ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयात (पेंटागॉन) एका मोठ्या सायबर आणि सुरक्षा सुरूंगाने खळबळ उडवून दिली आहे. अमेरिकन लष्कराचे (US Military) अत्यंत महत्त्वाचे रणनीतिकार आणि जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफचे धोरण प्रमुख लेफ्टनंट जनरल ब्रेट सिल्व्हिया (Lt. Gen. Brett Sylvia) यांना पदावरून तडकाफडकी काढून टाकण्यात आले आहे. इरान संघर्ष, रशिया-युक्रेन युद्ध आणि पेंटागॉनच्या अत्यंत गुप्त लष्करी मोहिमांची माहिती पत्रकारांना पुरवल्याचा गंभीर आरोप त्यांच्यावर ठेवण्यात आला आहे.
सुरक्षा यंत्रणांनी केलेल्या सखोल तपासात आणि लागोपाठ तीन ते चार पॉलीग्राफ चाचण्यांमध्ये (लाय डिटेक्टर टेस्ट) सिल्व्हिया पूर्णपणे अपयशी ठरल्याचे पेंटागॉनच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी उघड केले आहे. राष्ट्रीय सुरक्षेला मोठा धोका निर्माण करणारी ही घटना समोर आल्यानंतर अमेरिकेच्या लष्करी आणि राजकीय वर्तुळात प्रचंड खळबळ उडाली आहे.
अमेरिकेचे संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी सिल्व्हिया यांची जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफ मधील रणनीती, नियोजन आणि धोरण प्रमुख (J5) या अत्यंत महत्त्वाच्या पदावरून हकालपट्टी केली आहे. हे पद थेट राष्ट्राध्यक्ष आणि जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफच्या अध्यक्षांना लष्करी धोरणांवर सल्ला देण्याचे काम करते. पेंटागॉनचे प्रवक्ते शॉन पार्नेल यांनी सोशल मीडियावर अधिकृत माहिती देताना सांगितले की, देशाच्या अत्यंत संवेदनशील आणि गोपनीय माहितीचे संरक्षण करण्यासाठी ही कठोर कारवाई करण्यात आली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : China : शी जिनपिंगनंतर जनरल झांग शेंगमिन चीनमधील सर्वात शक्तिशाली व्यक्ती; सोपवण्यात आल्या 3 मोठ्या जबाबदाऱ्या
या प्रकरणातील सर्वात चक्रावून टाकणारी बाब म्हणजे, जनरल सिल्व्हिया यांच्यावर फौजदारी गुन्हे दाखल करण्याची शिफारस करण्यात आली असून हे प्रकरण थेट न्याय विभागाकडे (Department of Justice) सोपवण्यात आले आहे. मात्र, एका उच्चपदस्थ लष्करी अधिकाऱ्यावर नेहमीप्रमाणे लष्करी न्यायालयाऐवजी (Court-Martial) दिवाणी न्यायालयात (Civil Court) खटला का चालवला जात आहे, याबद्दल पेंटागॉनने अद्याप पूर्ण स्पष्टीकरण दिलेले नाही. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या घटनेवर प्रतिक्रिया देताना म्हटले आहे की, जनरल सिल्व्हिया यांना खूप मोठ्या कायदेशीर अडचणींना सामोरे जावे लागेल आणि प्रशासन अशा सर्व गुप्त माहिती लीक करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई करत आहे.
तपासातून मिळालेल्या माहितीनुसार, जनरल सिल्व्हिया यांनी पेंटागॉनच्या जनसंपर्क विभागाला कोणतीही पूर्वकल्पना न देता दोन वेगवेगळ्या वृत्तसंस्थांच्या पत्रकारांशी गुप्त संपर्क साधला होता. एका पुस्तकाच्या लेखनासाठी आणि गोपनीय बातम्यांसाठी त्यांनी या पत्रकारांना माहिती पुरवल्याचा संशय आहे. ही माहिती देताना त्यांनी ‘सिग्नल्स’ (Signal) या एन्क्रिप्टेड मेसेजिंग ॲपचा वापर केला होता आणि वॉशिंग्टनजवळील एका हॉटेलात प्रत्यक्ष भेटीही घेतल्या होत्या.
तपास अधिकाऱ्यांनी जेव्हा त्यांच्याकडे मेसेज ट्रॅकबद्दल विचारणा केली, तेव्हा त्यांनी काही महत्त्वाचे मेसेज थ्रेड्स हटवल्याचे निष्पन्न झाले. हे मेसेज चुकून डिलीट झाल्याचा दावा सिल्व्हिया यांनी केला असला तरी, पॉलीग्राफ चाचण्यांदरम्यान त्यांच्या उत्तरांमध्ये प्रचंड विसंगती आढळली. अखेर तपासाचा आवळलेला पाश पाहून सिल्व्हिया यांनी कॅमेऱ्यासमोर स्वतःहून चुकीची माहिती शेअर केल्याची कबुली दिल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Tsar Bomba : जेव्हा जगातील सर्वात शक्तिशाली अणुबॉम्ब फुटला; 900 किमी दूर फुटल्या काचा, पृथ्वी तीन वेळा हादरली
लेफ्टनंट जनरल ब्रेट सिल्व्हिया हे अमेरिकन लष्करातील एक अत्यंत आदरणीय नाव मानले जात होते. मे २०२५ पर्यंत त्यांनी केंटकी येथील फोर्ट कॅम्पबेल येथे ‘१०१ व्या एअरबोर्न डिव्हिजन’चे कमांडर म्हणून जबाबदारी सांभाळली होती. ३२ वर्षांच्या प्रदीर्घ सेवाकाळात त्यांना युद्धभूमीतील शौर्याबद्दल ६ ब्राँझ स्टार मेडल आणि युद्धात जखमी झाल्याबद्दल मिळणारा प्रतिष्ठित ‘पर्पल हार्ट’ पुरस्कारही मिळाला होता.
मात्र, या लीक प्रकरणी सुरुवातीला संयुक्त कर्मचाऱ्यांनी (Joint Staff) त्यांच्या ३२ वर्षांच्या सेवेबद्दल आभार मानणारे पत्र जारी केले होते. परंतु, गुरुवारी ही परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आणि तपास अहवालातील धक्कादायक खुलासे समोर आल्यानंतर ते निवेदन मागे घेण्यात आले. पेंटागॉनने आपल्या अधिकृत वेबसाईटवरून सिल्व्हिया यांचे चरित्र (Biography) आणि फोटो तातडीने हटवले आहेत.
संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांच्या कार्यकाळात गोपनीय माहिती लीक झाल्याप्रकरणी अधिकाऱ्यांवर झालेली ही पहिलीच कारवाई नाही. यापूर्वीही तीन अधिकाऱ्यांना अशाच प्रकारे पॉलीग्राफ चाचणीत संशय आल्यानंतर नोकरीवरून काढण्यात आले होते. या घटनेनंतर पेंटागॉनने वृत्तसंकलन करणाऱ्या पत्रकारांवर अत्यंत कडक निर्बंध लादले आहेत.
आता पेंटागॉनच्या आवारात वावरताना पत्रकारांसोबत नेहमी लष्करी अधिकारी असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. तसेच, पेंटागॉनच्या प्रेस ऑफिसचा काही भाग ‘गोपनीय क्षेत्र’ म्हणून घोषित करण्यात आला असून तेथे पत्रकारांच्या प्रवेशावर पूर्णपणे बंदी घालण्यात आली आहे.
Ans: सिल्व्हिया यांच्यावर इरान आणि रशिया-युक्रेन युद्धाविषयीची गोपनीय माहिती अनधिकृतपणे पत्रकारांना लीक केल्याचा गंभीर आरोप सिद्ध झाल्यामुळे त्यांना हटवण्यात आले.
Ans: तपास यंत्रणांनी घेतलेल्या ३ ते ४ पॉलीग्राफ चाचण्यांमध्ये सिल्व्हिया अपयशी ठरले आणि नंतर त्यांनी स्वतः माहिती लीक केल्याची कबुली दिली.
Ans: पेंटागॉनने पत्रकारांच्या प्रवेशावर कडक निर्बंध लादले असून आवारात फिरण्यासाठी अधिकारी सोबत असणे बंधनकारक केले आहे आणि प्रेस ऑफिस 'गोपनीय' घोषित केले आहे.
