
(फोटो सौजन्य: pexels)
पेट्रोल आणि डिझेलच्या सतत वाढणाऱ्या किमतींमुळे संपूर्ण जग कंटाळलं आहे. त्यामुळे आता नव्या आणि परवडणाऱ्या इंधन तंत्रज्ञानाचा शोध झपाट्यानं वाढू लागला आहे. याच संदर्भात, एका नवीन तंत्रज्ञानाने अलीकडेच लोकांचे लक्ष वेधून घेतले आहे; या तंत्रज्ञानानुसार, नजीकच्या भविष्यात गाड्या कदाचित पाण्याच्या साहाय्याने धावू शकतील. तुम्हालाही हे ऐकून आश्चर्य वाटलं ना! हे ऐकायला एखाद्या सायन्स फिक्शन चित्रपटातील कल्पनेसारखे वाटतं पण, तरी त्यामागील तंत्रज्ञान अत्यंत वेधक आहे. पण याचा अर्थ असा मुळीच होत नाही की, कोणीही थेट गाडीत पाणी ओतावे आणि ती रस्त्यावर चालवत घेऊन जावी. यामागील खरी कहाणी थोडी वेगळी आणि जास्त वैज्ञानिक आहे. नेमकी काय ? तिच सविस्तर जाणून घेऊयात.
मोनाको येथे स्थित असलेल्या ‘FOWE Eco Solutions’ या कंपनीने एक विशेष तंत्रज्ञान विकसित केले आहे, ज्याला ‘Cavitech Fuel Emulsion Technology’ असे नाव देण्यात आले आहे. या तंत्रामध्ये पाण्याचे अतिसूक्ष्म थेंब पेट्रोल किंवा डिझेलमध्ये मिसळले जातात. कंपनीचा असा दावा आहे की, या प्रक्रियेमुळे इंधनाचे ज्वलन अधिक कार्यक्षमतेने होते आणि इंजिनची कार्यक्षमता देखील वाढते. थोडक्यात सांगायचे तर, गाडी तरीही पेट्रोल किंवा डिझेलवरच चालेल; मात्र, यामध्ये पाण्याचा समावेश केल्यामुळे इंधनाच्या वापरात कपात होईल. तुलनेने जास्त लागणारं इंधन आता कमी लागेल.
हे तंत्रज्ञान ‘कंट्रोल्ड कॅव्हिटेशन टेक्नॉलॉजी’ किंवा CCT वर आधारित आहे. या प्रक्रियेमध्ये, पाण्याचे अत्यंत सूक्ष्म थेंब इंधनामध्ये अशा प्रकारे मिसळले जातात की, इंजिनमध्ये प्रवेश करताच ते ‘सूक्ष्म-स्फोट’ म्हणजेच micro-explosions घडवून आणतात. या सूक्ष्म स्फोटांमुळे पेट्रोल किंवा डिझेलचे विघटन होते आणि ते अधिक कार्यक्षमतेनं जळते. याचा परिणाम असा होतो की, इंधनाच्या कमी प्रमाणातही अधिक ऊर्जेची निर्मिती होते. कंपनीचा दावा आहे की, यामुळे इंधनाचा वापर सुमारे १० टक्क्यांनी कमी करता येतो आणि त्याच वेळी प्रदूषणाची पातळीही खाली आणता येते.
या तंत्रज्ञानाचे सर्वात महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य हे मानले जाते की, ते अंमलात आणण्यासाठी इंजिनमध्ये कोणत्याही मोठ्या बदलांची आवश्यकता नसते. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे तर, सध्या अस्तित्वात असलेल्या पेट्रोल आणि डिझेल इंजिनवरही याचा वापर करता येतो. नेमक्या याच कारणामुळे, भविष्यासाठी एक किफायतशीर आणि सुलभ उपाय म्हणून या तंत्रज्ञानाचे कौतुक केले जात आहे. जर हे तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर यशस्वी ठरले, तर ते तेलावरील आपले अवलंबित्व कमी करण्यात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावू शकेल.
पण तज्ज्ञ स्पष्टपणे सांगतात की, एखादी कार केवळ पाण्यावरच चालू शकते असे सुचवणारे दावे पूर्णपणे अचूक नाहीत. पाणी हे स्वतःहून इंधन नाही; उलट, त्यातून ऊर्जा मिळवण्यासाठी एका अतिरिक्त प्रक्रियेची आवश्यकता असते. अनेक लोक या संकल्पनेचा संबंध ‘हायड्रोजन तंत्रज्ञाना’शी जोडतात, ज्यामध्ये पाण्यापासून हायड्रोजन वेगळा केला जातो आणि त्याचा इंधन म्हणून वापर केला जातो. मात्र, ही प्रक्रिया खर्चिक आणि तांत्रिकदृष्ट्या गुंतागुंतीची आहे. सध्या, जगभरात अशी कोणतीही सामान्य कार अस्तित्वात नाही, जी केवळ तिच्यामध्ये पाणी ओतल्याने चालू शकेल.