सोमवार, 22 जून 2026
आता तुमची गाडी इंजिन न बदलता E100 इंधनावर चालू शकते, तुम्हाला फक्त हे काम करावे लागेल ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Flex fuel conversion kit price India : भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या सतत वाढणाऱ्या किमती आणि वाढते प्रदूषण यामुळे सर्वसामान्य नागरिक हैराण झाले आहेत. या समस्येवर मात करण्यासाठी केंद्र सरकार इथेनॉल-आधारित जैवइंधनाला (Biofuel) सातत्याने प्रोत्साहन देत आहे. देशाने आधीच E20 (२०% इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल) चे उद्दिष्ट यशस्वीरीत्या पूर्ण केले असून आता थेट E100, म्हणजेच १००% शुद्ध इथेनॉलवर वाहने चालवण्याच्या हालचालींना वेग आला आहे. अशा परिस्थितीत, लाखो कार मालकांच्या मनात प्रश्न आहे की, त्यांच्या सध्याच्या पेट्रोल गाड्या या नवीन तंत्रज्ञानासाठी बाद होणार की त्यांना नवीन महागडी फ्लेक्स-फ्यूएल गाडी खरेदी करावी लागेल? या प्रश्नाचे उत्तर एका क्रांतिकारी तंत्रज्ञानाने दिले आहे, ज्याच्या मदतीने जुन्या पेट्रोल गाड्यांचे इंजिन न बदलता त्या E100 वर चालवता येतील.
भारतातील अग्रगण्य संस्था ‘इंडियन शुगर अँड बायो-एनर्जी मॅन्युफॅक्चरर्स असोसिएशन’ (ISMA) ने आयआयटी दिल्ली (IIT Delhi) च्या सहकार्याने एका विशेष ‘फ्लेक्स-फ्यूएल कन्व्हर्जन किट’ची (Flex-Fuel Conversion Kit) यशस्वी चाचणी घेतली आहे. हे तंत्रज्ञान जुन्या कारचे इंजिन पूर्णपणे बदलण्याऐवजी, गाडीच्या मूळ इंधन प्रणाली (Fuel System) आणि इलेक्ट्रॉनिक नियंत्रण प्रणालीमध्ये आवश्यक ते महत्त्वाचे बदल करते. या रेट्रोफिट किटमुळे गाडीला स्वतःहून ओळखता येते की टाकीमध्ये नेमके कोणते इंधन आहे – पेट्रोल, E85 की थेट १००% इथेनॉल! त्यानुसार इंजिन आपले कार्य बदलते.
या उपक्रमांतर्गत फिनलँडमधील प्रगत ‘eFlexFuel’ किट भारतात आयात करून त्याची कसून चाचणी घेण्यात आली. ही चाचणी जुन्या काळातील BS4 मारुती सुझुकी स्विफ्ट आणि आधुनिक निकषांनुसार बनवलेल्या BS6 मारुती सुझुकी डिझायरवर करण्यात आली. दोन्ही गाड्यांना या किटने सुसज्ज करून E15 ते E100 पर्यंतच्या वेगवेगळ्या इथेनॉल मिश्रणावर १०,००० किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतर चालवून पाहण्यात आले.
हे देखील वाचा : आता गाडीतही उपलब्ध होतायत ‘ब्लॅक बॉक्स’! अपघाताच्या वेळी नेमका कोणता डेटा रेकॉर्ड होतो? इन्शुरन्स क्लेममध्ये त्याचा काय फायदा होतो
चाचणीच्या अंतिम अहवालानुसार, BS6 मारुती डिझायरने शुद्ध E100 इंधनावर तब्बल ५,००० किलोमीटरचे अंतर यशस्वीरीत्या पार केले, तर BS4 मारुती स्विफ्टने १,००० किलोमीटर अंतर E100 वर कापले. या संपूर्ण चाचणी दरम्यान दोन्ही गाड्यांच्या पिक-अप, अचूक वेग नियंत्रण (Acceleration/Deceleration), इंजिन सुरू होण्याची क्षमता आणि इंजिनच्या अंतर्गत आरोग्यामध्ये कोणताही बिघाड किंवा असामान्य बदल दिसून आला नाही. हे संशोधन सिद्ध करते की योग्य तंत्रज्ञानाचा वापर केल्यास भारतातील जुनी वाहनेही हरित इंधनावर धावू शकतात.
रासायनिक रचनेचा विचार केला तर E100 हे सामान्य पेट्रोलपेक्षा खूप वेगळे असते. इथेनॉलमध्ये ऊर्जेची घनता कमी असल्याने ते जळण्यासाठी अधिक इंधनाची आवश्यकता भासते. याव्यतिरिक्त, इथेनॉल हवेतील ओलावा (नमी) वेगाने शोषून घेते, ज्यामुळे सामान्य पेट्रोल कारच्या फ्यूएल लाईन्स, रबरी सील्स आणि नळ्या गंजण्याचा किंवा खराब होण्याचा धोका असतो. म्हणूनच, कोणत्याही पेट्रोल गाडीत थेट शुद्ध इथेनॉल टाकल्यास इंजिन खराब होऊ शकते.
या समस्येवर मात करण्यासाठी कन्व्हर्जन किटमध्ये प्रगत इथेनॉल सेन्सर्स (Ethanol Sensors) आणि स्मार्ट इलेक्ट्रॉनिक मॉड्यूल्स बसवले जातात. हे सेन्सर्स इंधनाची गुणवत्ता आणि त्यातील इथेनॉलचे अचूक प्रमाण रिअल-टाइममध्ये मोजतात. ही माहिती मिळाल्यानंतर गाडीचे मुख्य इंजिन कंट्रोल युनिट (ECU) इंधन पुरवठा आणि ज्वलन प्रक्रियेवर (Combustion Process) योग्य नियंत्रण ठेवते. परिणामी, कार मालक एकाच टाकीत पेट्रोल आणि इथेनॉलचे कोणतेही मिश्रण न घाबरता वापरू शकतात.
हे देखील वाचा : गाडीला काळी फिल्म लावण्याबाबत कायदेशीर नियम काय आहेत? जाणून घ्या आरटीओ आणि सर्वोच्च न्यायालयाचा मोठा निर्णय
सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारातून आयात केलेल्या या कन्व्हर्जन किटची किंमत अंदाजे ४०,००० ते ६०,००० रुपयांच्या दरम्यान आहे, जी सामान्य भारतीयांसाठी खूप जास्त आहे. मात्र, ISMA चे महासंचालक दीपक बल्लानी यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, जर या किटचे उत्पादन भारतामध्ये ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत स्थानिक पातळीवर सुरू झाले, तर मोठ्या प्रमाणावर उत्पादन (Economies of Scale) केल्यामुळे याची किंमत अवघ्या १५,००० रुपयांपर्यंत खाली येऊ शकते. १५,००० रुपयांचा हा खर्च नवीन फ्लेक्स-फ्यूएल कार खरेदी करण्याच्या तुलनेत अत्यंत नगण्य आहे.
इथेनॉल हे प्रामुख्याने ऊस, मका, खराब झालेले अन्नधान्य आणि सेंद्रिय कचऱ्यापासून बनवले जात असल्याने ते पूर्णपणे स्वदेशी आहे. भारताला सध्या आपल्या गरजेच्या ८५% पेक्षा जास्त कच्चे तेल आयात करावे लागते, ज्यासाठी अब्जावधी डॉलर्सचे परकीय चलन परदेशात जाते. E100 इंधनाचा वापर वाढल्यास कच्च्या तेलाची आयात कमी होईल, पर्यावरणातील कार्बन उत्सर्जन लक्षणीयरीत्या घटेल आणि देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढण्यास मोठी मदत होईल. मात्र, हे किट व्यावसायिक वापरासाठी बाजारात आणण्यापूर्वी वाहन उत्पादक कंपन्या (OEMs) आणि सरकारी वाहन चाचणी एजन्सींची अधिकृत मंजुरी मिळणे बाकी आहे.
