शनिवार, 31 ऑक्टोबर 2026
मळी, पाकापासून तयार होणाऱ्या इथेनॉल खरेदीला ब्रेक ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
केंद्र सरकारने १६ ऑक्टोबरला जारी केलेल्या निविदेनुसार, पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणासाठी सुमारे ११०० कोटी लिटर इथेनॉल खरेदी करण्याचे नियोजन आहे. मात्र, या निविदेत उसाच्या रसापासून, साखरेच्या पाकापासून आणि बी-हेवी मळीपासून तयार होणाऱ्या इथेनॉलचा समावेश नाही. त्यामुळे या कच्च्या मालावर आधारित इथेनॉल प्रकल्पांच्या उत्पादन आणि विक्री व्यवस्थेवर परिणाम होऊ शकतो.
देशांतर्गत बाजारपेठेत साखरेची पुरेशी उपलब्धता राखणे आणि किमतींवरील दबाव नियंत्रित ठेवणे, हा या निर्णयामागील महत्त्वाचा उद्देश मानला जात आहे. महाराष्ट्र आणि कर्नाटक या प्रमुख ऊस उत्पादक राज्यांत साखर उत्पादनाबाबत व्यक्त होणाऱ्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर साखरेचा वापर इंधननिर्मितीकडे वळविण्याऐवजी मानवी वापरासाठी उपलब्ध ठेवण्यास प्राधान्य दिले जात आहे.
उसाच्या रसापासून आणि बी-हेवी मळीपासून इथेनॉल तयार करण्यासाठी गुंतवणूक केलेल्या साखर कारखान्यांना पर्यायी उत्पादन व विक्री व्यवस्थेचा विचार करावा लागू शकतो. इथेनॉल प्रकल्पांचे उत्पन्न, कारखान्यांचे आर्थिक नियोजन आणि ऊस उत्पादकांना मिळणाऱ्या मोबदल्यावर अप्रत्यक्ष परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
या निर्णयाचा अर्थ सरकारने सर्व प्रकारच्या इथेनॉलची खरेदी बंद केली, असा होत नाही. मका, तुटलेला तांदूळ, भारतीय अन्न महामंडळाकडील अतिरिक्त तांदूळ आणि सी-हेवी मळीपासून तयार होणाऱ्या इथेनॉलचा निविदेत समावेश आहे. त्यामुळे पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिश्रणाचा कार्यक्रम सुरू असून धान्याधारित इथेनॉल उत्पादनाला अधिक संधी मिळू शकते.
केंद्र सरकारच्या धोरणाने आम्ही साखर त्यासाठी बँकेकडून कोट्यावधीचे कर्ज घेतले. सरकार उसापासून इथेनॉल खरेदी करणार नसेल तर कारखानदारी तोट्यात येईल. बँकेच्या कर्जाचे हप्ते कसे भरणार? आधीच साखर कारखानदारी अडचणीत असून, यामुळे आणखी अडचणीत येईल. या निर्णयामुळे साखर कारखानदारी व शेतकरी उद्ध्वस्त होतील. केंद्र सरकारने निर्णयाचा फेरविचार करावा. आमचा या निर्णयाला विरोध आहे. – राजेंद्र नागवडे, अध्यक्ष, सहकारमहर्षी नागवडे सहकारी साखर कारखाना, श्रीगोंदे.
सरकारचा हा निर्णय स्वागतार्ह असला तरी 6 देशात दुातामुळे ताइक नका, महाद वाढलेले आहेत. सरकारने परदेशातून कच्चा माल पुरवल्यास धान्याधारित इथेनॉल खरेदीचे यावर्षीचे उद्दिष्टय पूर्ण करता येईल.
– दुवौक ढगे पाटील, संचालक, ढगे पाटील इथेनॉल प्रोजेक्ट लिमिटेड, श्रीगोंदे.
Ans: नवीन निविदेमध्ये उसाचा रस, साखरेचा पाक आणि बी-हेवी मळीपासून तयार होणाऱ्या इथेनॉलची मागणी नोंदवण्यात आलेली नाही.
Ans: देशांतर्गत बाजारपेठेत साखरेची पुरेशी उपलब्धता राखणे आणि किमतींवरील दबाव नियंत्रित ठेवणे हा यामागील मुख्य उद्देश आहे.
Ans: मका, तुटलेला तांदूळ, भारतीय अन्न महामंडळाकडील अतिरिक्त तांदूळ आणि सी-हेवी मळीपासून तयार होणाऱ्या इथेनॉलचा निविदेत समावेश करण्यात आला आहे.
