मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
भारताचा 3,00,000 टन LPG होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत अडकला? जर तो सापडला, तर किती स्वयंपाकाचा गॅस भरता येईल?
सर्वप्रथम, भारताने एवढा एलपीजी कुठून खरेदी केला आणि त्यावर किती पैसा खर्च झाला, हे आपण स्पष्ट करूया. भारताने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये अडकलेला एलपीजी प्रामुख्याने कतारकडून खरेदी केला. याव्यतिरिक्त, काही एलपीजी संयुक्त अरब अमिराती (UAE) आणि सौदी अरेबियाकडून खरेदी करून सहा जहाजांमधून भारतात पाठवण्यात आला. भारताला लागणाऱ्या एलपीजीपैकी ९०% पेक्षा जास्त एलपीजी याच मार्गाने येतो आणि इराणने हा मार्ग बंद केल्यामुळे हे संकट अधिकच गडद होत आहे.
जागतिक बाजारात एलपीजीची किंमत सध्या प्रति टन ६०० ते ८०० डॉलरच्या आसपास आहे. भारतीय रुपयांमध्ये ही किंमत सुमारे ७२,००० रुपये असेल. त्यानुसार, ३,००,००० टनाची किंमत सुमारे २४० दशलक्ष डॉलर्स असेल, जे भारतीय रुपयांमध्ये अंदाजे २,३०० कोटी रुपये होतात. शिवाय, वाहतूक खर्च, विमा आणि इतर खर्च यांचाही समावेश केल्यास, एकूण रक्कम सुमारे २,५०० कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचेल. हा गॅस सहा जहाजांवर भरला जातो, ज्यापैकी प्रत्येक जहाज ४५,००० ते ४६,००० टन एलपीजी वाहून नेते.
आता तुम्हाला हे माहित असले पाहिजे की १ टनामध्ये किती किलोग्रॅम एलपीजी असतो. सर्वांना माहित आहे की १ मेट्रिक टन म्हणजे १,००० किलोग्रॅम. या अर्थाने, ३,००,००० मेट्रिक टनांमध्ये ३०० दशलक्ष किलोग्रॅम एलपीजी असेल. याचा अर्थ असा की, अंदाजे ३०० दशलक्ष किलोग्रॅम भारतीय एलपीजी होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये अडकून पडला आहे. हे देशाच्या वार्षिक एलपीजी वापराच्या अंदाजे १% आहे, कारण आपला एकूण वार्षिक एलपीजी वापर सुमारे ३३ दशलक्ष मेट्रिक टन आहे.
आता मूळ प्रश्नाचे उत्तर देऊया. भारतात, एका स्वयंपाकाच्या गॅस सिलिंडरमध्ये १४.२ किलोग्रॅम गॅस असतो. त्यामुळे, ३०० दशलक्ष किलोग्रॅम गॅसने अंदाजे २१.१ दशलक्ष सिलिंडर भरतील. हा आकडा जास्त वाटत असला तरी, इतर आकडेवारी पाहता, हा आकडा केवळ काही दिवसांच्या गरजेसाठी पुरेसा असल्याचे दिसते. देशात दररोज सरासरी ८ दशलक्ष सिलिंडर बुक केले जातात. त्यामुळे, ३००,००० टन एलपीजी केवळ तीन ते चार दिवसांच्या वापराएवढा असेल.
