कच्च्या तेलाच्या व्यापारात मोठा गेम! भारताच्या मदतीने Russia ने खेळला मास्टरस्ट्रोक, अमेरिका-युरोप पाहतच राहिले…

अमेरिका आणि युरोपियन युनियन यांसारख्या पाश्चात्य देशांनी रशियन कच्च्या तेलावर कठोर बंदी घातली आहे. त्यामुळे रशियावरील दबाव वाढत आहे. पण असं असलं तरीही या कडक निर्बंध आणि बंदी असूनही, एक मोठी प्लॅनने रशिया गेम फिरवू शकतो. सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअरच्या एका ताज्या अहवालात असे उघड झालंय.

Russian Oil Ban: अमेरिका आणि युरोपियन युनियन यांसारख्या पाश्चात्य देशांनी रशियन कच्च्या तेलावर कठोर बंदी घातली आहे. त्यामुळे रशियावरील दबाव वाढत आहे. पण असं असलं तरीही या कडक निर्बंध आणि बंदी असूनही, एक मोठी प्लॅनने रशिया गेम फिरवू शकतो. सेंटर फॉर रिसर्च ऑन एनर्जी अँड क्लीन एअरच्या एका ताज्या अहवालात असे उघड झालंय की, निर्बंध लादलेल्या देशांना थेट विक्री करता येत नसतानाही, रशियन तेलावर इतर देशांतील रिफायनरींमार्फत प्रक्रिया करून ते त्यांच्या बाजारपेठेत परत आणता येणार आहे. म्हणजे नेमकं काय समजून घेऊयात.

संपूर्ण जगाचं आज अमेरिका-इराण कराराकडे लक्ष, Hormuz मार्ग खुला झाला तर कोणत्या देशांना लागणार लॉटरी?

भारताकडूनही हातभार

मे २०२६ मध्ये, भारत, तुर्की, ब्रुनेई आणि जॉर्जिया यांसारख्या देशांनी रशियन कच्च्या तेलावर प्रक्रिया करून, रशियावर कठोर निर्बंध लादलेल्या देशांना मोठ्या प्रमाणावर पेट्रोलियम उत्पादने निर्यात केली. अमेरिका आणि युरोपियन युनियन यांसारख्या पाश्चात्य देशांना पेट्रोलियम उत्पादने विकण्याच्या रशियाच्या प्रयत्नांना भारतानेही हातभार लावला.

₹७,०५२ कोटींची विक्री

CREA च्या अहवालानुसार, भारतासह चार देशांमधील रिफायनरींनी मे २०२६ मध्ये एकूण €६४१ दशलक्ष म्हणजेच अंदाजे ₹७,०५२ कोटी किमतीची तेल उत्पादने थेट निर्बंध असलेल्या देशांना निर्यात केली. विशेष म्हणजे, या एकूण निर्यातीपैकी, अंदाजे €२१४ दशलक्ष किमतीची उत्पादने थेट रशियन कच्च्या तेलाच्या शुद्धीकरणातून तयार करण्यात आली होती.

बंदी घालणाऱ्या या देशांनी खरेदी केली:

ऑस्ट्रेलिया: २७५ दशलक्ष युरो किमतीचे तेल आयात केले.
युरोपियन युनियन: स्वतःचे निर्बंध लादलेले असूनही, १७४ दशलक्ष युरो किमतीची तेल उत्पादने खरेदी केली.
अमेरिका: १४७ दशलक्ष युरो किमतीची शुद्ध पेट्रोलियम उत्पादने आयात केली.
न्यूझीलंड: ४५ दशलक्ष युरो किमतीची उत्पादने आयात केली.

रिलायन्सच्या रिफायनरीचीही भूमिका

अहवालात थेट त्या रिफायनरींचा उल्लेख आहे, जिथून शुद्ध तेल उत्पादने अमेरिका आणि युरोपियन युनियनसारख्या देशांमध्ये परत पाठवली जात आहेत. अहवालानुसार, अमेरिकेला होणारी बहुतांश निर्यात भारतातील गुजरात येथील रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या जामनगर रिफायनरी, तुर्कीच्या स्टार रिफायनरी आणि तुप्रास इझमिट रिफायनरीमधून झाली. आकडेवारीनुसार, गेल्या तीन महिन्यांत तुर्कीच्या स्टार रिफायनरीच्या एकूण कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यापैकी ३९ टक्के पुरवठा रशियाकडून झाला होता. त्याच वेळी, भारताच्या विशाल ‘जामनगर रिफायनरी’चा १५ टक्के फीडस्टॉक रशियन कच्च्या तेलावर आधारित होता.

Anil Ambani च्या अडचणीत वाढ! आधी अटक… आता कंपनीच्या माजी MD ची रवानगी पोलिस कोठडीत; काय नेमकं प्रकरण?