रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
बोर्ड परीक्षांच्या काळात फक्त कष्टांपेक्षा स्मार्ट पद्धतीने अभ्यास करणे यशासाठी अधिक महत्त्वाचे ठरते.
लहानपणापासून आपल्याला सकाळी लवकर उठून अभ्यास करण्याचा सल्ला दिला जातो. परंतु, प्रत्येक विद्यार्थ्याची क्षमता वेगळी असते. जर एखादा विद्यार्थी ‘नाईट आउल’ असेल आणि रात्रीच्या वेळी त्याचे लक्ष जास्त लागत असेल, तर स्वतःवर जबरदस्ती करून सकाळी उठण्याची गरज नसते. टॉपर्स नेहमी स्वतःच्या शरीराच्या आणि मेंदूच्या घड्याळानुसार अभ्यासाची वेळ ठरवतात.
पुस्तकातील प्रत्येक ओळ आणि प्रत्येक पान पाठ करण्याऐवजी बरेच टॉपर्स ‘पेरेटो तत्त्वाचा’ वापर करतात. त्यांना माहीत असते की परीक्षेतील 80 टक्के प्रश्न केवळ 20 टक्के महत्त्वाच्या टॉपिकमधून येतात. त्यामुळे ते संपूर्ण अभ्यासक्रमाच्या मागे धावण्यापेक्षा महत्त्वाच्या आणि वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या घटकांवर अधिक भर देतात.
सलग तासन्तास पुस्तके वाचत बसण्यापेक्षा टॉपर्स 45 ते 50 मिनिटांचे छोटे आणि केंद्रित सेशन्स घेतात. तसेच केवळ वाचत राहण्याऐवजी ते ‘एक्टिव्ह रीकॉल’ पद्धत वापरतात, ज्यामध्ये ते वाचन थांबवून स्वतःला किंवा इतरांना तो विषय सोप्या भाषेत समजवून सांगतात. यामुळे संकल्पना दीर्घकाळ लक्षात राहतात.
परीक्षा जवळ आल्यावर मोबाईल पूर्णपणे बंद करावा असा सर्वसामान्य समज असतो. मात्र आजचे स्मार्ट टॉपर्स सोशल मीडिया किंवा तंत्रज्ञानापासून पळत नाहीत, तर कठीण विषयांचे व्हिडिओ पाहण्यासाठी, शंकांचे निरसन करण्यासाठी आणि क्विज़ सोडवण्यासाठी त्याचा चांगल्या कामासाठी वापर करतात.
प्रत्येक टेस्टमध्ये शत प्रतिशत गुण मिळवण्याचा ताण घेण्याऐवजी टॉपर्स मॉक टेस्टला स्वतःच्या चुका सुधारण्याची एक प्रयोगशाळा समजतात. कमी गुण मिळाल्यावर खचून न जाता ते प्रत्येक चुकीचे सखोल विश्लेषण करतात, जेणेकरून मुख्य बोर्ड परीक्षेमध्ये तीच चूक पुन्हा होणार नाही.
Ans: नाही, प्रत्येक विद्यार्थ्याची शारीरिक क्षमता वेगळी असते. स्वतःच्या बॉडी क्लॉकनुसार अभ्यास करणे अधिक फायदेशीर ठरते.
Ans: या नियमानुसार, संपूर्ण पुस्तक वाचण्यापेक्षा परीक्षेच्या दृष्टीने सर्वात महत्त्वाच्या आणि वारंवार विचारल्या जाणाऱ्या २० टक्के घटकांवर अधिक भर दिला जातो.
Ans: सोशल मीडियापासून दूर राहून कठीण विषयांचे व्हिडिओ पाहण्यासाठी, शंकांचे निरसन करण्यासाठी आणि क्विज़ सोडवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा स्मार्ट वापर करू शकता.
