रविवार, 9 ऑगस्ट 2026
How to Become An Air Hostess: एअर होस्टेस बनायचंय? (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
एअर होस्टेस किंवा केबिन क्रू बनण्यासाठी एखाद्या ठराविक शाखेतूनच बारावी केलेली असावी, अशी अट साधारणपणे नसते. कला, वाणिज्य किंवा विज्ञान यापैकी कोणत्याही शाखेतून शिक्षण घेतलेले विद्यार्थी या क्षेत्राचा विचार करू शकतात.
काही विमान कंपन्या पदवीधारक उमेदवारांना प्राधान्य देतात. मात्र प्रत्येक ठिकाणी पदवी अनिवार्य असेलच असं नाही. त्यामुळे बारावी पूर्ण केल्यानंतर इच्छुक उमेदवार संबंधित विमान कंपन्यांच्या भरतीच्या अटी तपासून अर्ज करू शकतात.
केबिन क्रू क्षेत्रात जाण्यासाठी एव्हिएशन, हॉस्पिटॅलिटी, ट्रॅव्हल अँड टुरिझम किंवा केबिन क्रूशी संबंधित अभ्यासक्रम करता येतो. अशा कोर्समुळे विमान क्षेत्राची प्राथमिक माहिती मिळते आणि मुलाखतीच्या वेळीही त्याचा फायदा होऊ शकतो.
मात्र असा कोर्स केला नाही तर संधी मिळणार नाही, असं नाही. अनेक विमान कंपन्या निवड झाल्यानंतर स्वतःच्या पद्धतीने प्रशिक्षण देतात. त्यामुळे योग्य संवाद, आत्मविश्वास आणि व्यक्तिमत्त्व या गोष्टीही तितक्याच महत्त्वाच्या आहेत.
या नोकरीसाठी वयाची अट विमान कंपनीनुसार बदलू शकते. नवीन उमेदवारांसाठी साधारणपणे १८ वर्षांनंतर अर्ज करण्याची संधी असते. त्यासोबत उंची, वजन, शारीरिक तंदुरुस्ती आणि वैद्यकीय क्षमता यांचाही विचार केला जाऊ शकतो.
उमेदवाराची दृष्टी, आरोग्य आणि कामाच्या स्वरूपाशी जुळवून घेण्याची क्षमता तपासली जाऊ शकते. त्यामुळे अर्ज करण्याआधी संबंधित कंपनीने जाहीर केलेल्या पात्रतेच्या अटी नीट वाचणे गरजेचे आहे.
एअर होस्टेसची निवड एकाच मुलाखतीत पूर्ण होत नाही. सुरुवातीला अर्ज आणि बायोडेटाची छाननी केली जाते. त्यानंतर काही कंपन्यांमध्ये ग्रुप डिस्कशन, वैयक्तिक मुलाखत, भाषेची चाचणी आणि इतर मूल्यांकनाचे टप्पे असू शकतात.
उमेदवाराचा आत्मविश्वास, बोलण्याची पद्धत, प्रसंगावधान आणि इतर लोकांशी वागण्याची शैली पाहिली जाते. शेवटी वैद्यकीय तपासणीनंतर निवड झालेल्या उमेदवारांना प्रशिक्षणासाठी पाठवले जाऊ शकते.
केबिन क्रूचं काम जबाबदारीचं असल्यामुळे निवड झाल्यानंतर प्रशिक्षण दिलं जातं. या काळात विमानातील सुरक्षा नियम, आपत्कालीन परिस्थितीत करायची कृती आणि प्रवाशांना सुरक्षित बाहेर काढण्याची प्रक्रिया समजावून सांगितली जाते.
याशिवाय प्राथमिक उपचार, सीपीआर, प्रवाशांशी संवाद, केबिन सर्व्हिस आणि वेगवेगळ्या परिस्थितीत शांतपणे काम करण्याचं प्रशिक्षण दिलं जातं. म्हणजेच विमान उड्डाण करताना काही अनपेक्षित घडलं, तरी केबिन क्रूने घाबरून न जाता परिस्थिती हाताळणे अपेक्षित असते.
या क्षेत्रात संवादकौशल्याला मोठं महत्त्व आहे. हिंदी आणि इंग्रजी भाषेत सहज बोलता येणं उमेदवारासाठी फायदेशीर ठरतं. प्रवाशांना सूचना देताना किंवा त्यांच्या अडचणी समजून घेताना स्पष्टपणे बोलता येणं आवश्यक असतं.
आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांमध्ये काम करण्याची इच्छा असल्यास एखादी परदेशी भाषा शिकणं अतिरिक्त फायदा देऊ शकतं. त्यामुळे शालेय शिक्षणानंतर भाषा आणि व्यक्तिमत्त्व विकासावरही लक्ष देणं उपयोगी ठरू शकतं.
या नोकरीसाठी फक्त चांगलं व्यक्तिमत्त्व पुरेसं नाही. संयम, नम्रपणा, टीमसोबत काम करण्याची सवय आणि अडचणीच्या वेळी योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता आवश्यक आहे. सतत वेगवेगळ्या लोकांशी संवाद साधावा लागत असल्यामुळे माणसांशी सहज मिसळता येणंही महत्त्वाचं ठरतं.
ज्यांना प्रवासाची आवड आहे, नवीन लोकांना भेटायला आवडतं आणि जबाबदारी स्वीकारण्याची तयारी आहे, त्यांच्यासाठी केबिन क्रू हे चांगलं करिअर ठरू शकतं. मात्र या क्षेत्रात येण्याआधी नोकरीच्या चमकदार बाजूसोबतच तिची जबाबदारी आणि मेहनतही समजून घेणं तितकंच गरजेचं आहे.
