शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-सोशल मीडिया)
हे विमानतळावर प्रवाशांना मदत करण्यासाठी ‘ग्राउंड स्टाफ’ तैनात असतात. प्रवाशांचे चेक-इन नीट करण्यासाठी, बोर्डिंग पासेस देण्यासाठी आणि प्रवाशांना संबंधित सर्व आवश्यक माहिती पुरवण्यासाठी ते कार्यरत असतात. जर एखाद्या प्रवाशाला विमानाची वेळ, गेट क्रमांक किंवा इतर कोणत्याही तपशीलांविषयी माहिती हवी असल्यास, ते ग्राउंड स्टाफशी संपर्क साधू शकतात.
केबिन क्रूचे सदस्य विमानाच्या आत काम करतात. प्रवासादरम्यान प्रवाशांची सुरक्षितता आणि आरामदायक प्रवासावर विशेष लक्ष देतात. विमान उड्डाण करण्यापूर्वी, ते प्रवाशांना प्रवासाशी संबंधित सर्व आवश्यक माहिती सांगतात जेणे करुन प्रवासात कोणतीही अडचण येऊ नयेत. याव्यतिरिक्त, प्रवासादरम्यान ते प्रवाशांना जेवणासह इतर आवश्यक गोष्टींची काळजी घेतात.
एयरपोर्ट ऑपरेशन स्टाफचं काम विमानतळाचे कामकाज सुरळीत आणि कार्यक्षमतेने चाललं आहे की नाही याबाबत खात्री करणं हे आहे ते विमानांच्या टेक ऑफ आणि लँडिंगचं व्यवस्थित नियोजन करतात आणि त्याच वेळी सर्व प्रक्रिया सुरक्षित आणि संरक्षित पद्धतीने पार पाडल्या जातील याची खात्री करतात.
विमानतळावर उपस्थित असलेले सिक्योरिटी स्टाफ म्हणजेच सुरक्षा कर्मचारी सुरक्षा व्यवस्थेवर देखरेख ठेवतात. प्रवाशांची आणि त्यांच्या सामानाची तपासणी करण्याचंही ते काम करतात. जेणेकरून विमानात अशा कोणत्याही वस्तू नेल्या जाणार नाहीत ज्यामुळे इतर प्रवाशांना धोका निर्माण होऊ शकेल. अशा प्रकारे सुरक्षिततेची जबाबदारी त्यांच्याकडे असते.
टेक्निकल जॉब्स म्हणजेच तांत्रिक भूमिकांमध्ये तंत्रज्ञानाशी संबंधित कामे हाताळणाऱ्या व्यक्तींचा समावेश केला जातो. विशेषतः, इंजीनियर आणि एयर ट्रॅफिक कंट्रोल (ATC) अधिकारी यांचा यात समावेश असतो. इंजीनियर विमानांची देखभाल आणि दुरुस्तीसाठी जबाबदार असतात, ज्यामुळे विमानांची सुरक्षितता नीट राहते आणि त्याच्याकडे विशेष लक्ष दिला जातो. तर, एटीसी अधिकारी उड्डाण करत असलेल्या विमानांना कंट्रोल करतात आणि त्यांच्या टेक आणि लँडिंगसाठी मदत करतात.
विमानतळावर नोकरी मिळवण्यासाठी अनेक मार्ग आहेत. विमान कंपन्या त्यांच्या अधिकृत वेबसाइटवर नोकरी संबंधित माहिती जाहीर करतात. रिक्त जागांचा आकडा जाहिरात ते आपल्या वेबसाइटवर जाहीर करत असतात. या सगळ्यात उमेदवार ऑनलाइन अर्ज करू शकतात आणि मुलाखत व प्रशिक्षण कालावधीनंतर त्यांची औपचारिकपणे नियुक्ती केली जाते. सरकारी पदांसाठी, विमानतळ प्राधिकरणाद्वारे आयोजित परीक्षा आणि मुलाखतींद्वारे भरती केली जाते. याव्यतिरिक्त,थर्ड पार्टी एजन्सी अनेकदा ग्राउंड स्टाफसारख्या पदांसाठी कॉन्ट्रैक्ट पद्धतीने भरती करतात, तर सुरक्षा भूमिकांसाठी सामान्यतः SSC द्वारे आयोजित केलेल्या परीक्षांसारख्या सरकारी परीक्षा उत्तीर्ण करणे आवश्यक असते.
विमानतळावर नोकरी मिळवण्यासाठी, विद्यार्थ्यांनी त्यांचा शैक्षणिक स्ट्रीम कोणतीही असोत १२ वी किंवा पदवीचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर विमान क्षेत्राशी संबंधित अभ्यासक्रम पूर्ण करणं गरजेचा असतो. अशा अभ्यासक्रमांमध्ये ‘डिप्लोमा इन एव्हिएशन हॉस्पिटॅलिटी’, ‘एअरपोर्ट मॅनेजमेंट’ किंवा ‘ग्राउंड स्टाफ सर्व्हिसेस’ यांचा समावेश असतो. शिवाय, या क्षेत्रात काम करण्यासाठी महत्त्वाच्या स्कील्स असणं आवश्यक आहे. यात उत्तम संवाद कौशल्ये, आत्मविश्वास आणि आकर्षक व्यक्तिमत्त्व असणे अत्यंत आवश्यक आहे. दरम्यान, ‘ग्राउंड स्टाफ’ पदावर काम करण्यासाठी किमान पात्रता ही १२ वी पास असणे किंवा पदवीधर असणं गरजेचं आहे त्याचबरोबर संगणकाचं मूलभूत ज्ञान आवश्यक असते. ‘केबिन क्रू’च्या भूमिकांसाठी, उमेदवारांनी १२ वी किंवा पदवीचे शिक्षण पूर्ण केलेले असावं; त्यासोबतच इंग्रजी भाषेवर प्रभुत्व, उत्कृष्ट संवाद कौशल्ये आणि चांगले व्यक्तिमत्त्व असणे गरजेचे आहे. तांत्रिक पदांसाठी अभियांत्रिकीची पदवी आवश्यक असते, तर ‘एअर ट्रॅफिक कंट्रोल’ (ATC) क्षेत्रातील करिअरसाठी B.Sc. किंवा B.Tech. पदवी असणे आणि संबंधित प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण होणे अनिवार्य असते.
विमानतळावरील वेतन हे प्रामुख्याने कामाच्या अनुभवाच्या पातळीवर अवलंबून असतं. ‘ग्राउंड स्टाफ’ सदस्यांना साधारणपणे ₹२०,००० ते ₹४०,०००; ‘केबिन क्रू’ सदस्यांना ₹२५,००० ते ₹१,००,०००; आणि ‘ऑपरेशन्स स्टाफ’ला ₹३०,००० ते ₹६०,००० इतका पगार मिळण्याची अपेक्षा असते. त्याच वेळी, ‘एअर ट्रॅफिक कंट्रोलर्स’ना (ATC) ₹४०,००० ते ₹१.५ लाख या श्रेणीतील वेतन मिळू शकतं.
