मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
एनसीईआरटीने दिलेल्या माहितीनुसार, सध्या इंटरनेटवर परिषदेच्या अनेक पुस्तकांच्या अनधिकृत आणि बनावट प्रति वेगाने प्रसारित केल्या जात आहेत. नुकताच इयत्ता ९ वीच्या सामाजिक विज्ञान (Social Science) विषयाच्या एका बनावट पुस्तकाची प्रत सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. या धक्कादायक प्रकारावर स्पष्टीकरण देताना एनसीईआरटीने सांगितले की, “व्हायरल होत असलेल्या या पुस्तकाचा आणि एनसीईआरटीच्या अधिकृत प्रकाशनाचा कोणताही संबंध नाही. असे असतानाही, काही वेबसाईट आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म्स हे पुस्तक ‘असली’ असल्याचे भासवून विद्यार्थ्यांमध्ये संभ्रम निर्माण करत आहेत.”
𝐁𝐞𝐰𝐚𝐫𝐞 𝐨𝐟 𝐅𝐚𝐤𝐞 𝐚𝐧𝐝 𝐏𝐢𝐫𝐚𝐭𝐞𝐝 𝐍𝐂𝐄𝐑𝐓 𝐓𝐞𝐱𝐭𝐛𝐨𝐨𝐤𝐬 NCERT has noticed the circulation of unauthorized and pirated copies of its textbooks in print and digital formats. A fake version of the 𝐂𝐥𝐚𝐬𝐬 𝐈𝐗 𝐒𝐨𝐜𝐢𝐚𝐥 𝐒𝐜𝐢𝐞𝐧𝐜𝐞 𝐏𝐚𝐫𝐭 𝟏… pic.twitter.com/Ep3FfOmO8M — NCERT (@ncert) June 24, 2026
एनसीईआरटीने स्पष्ट केले आहे की, बोर्डाची सर्व पुस्तके केवळ अधिकृत माध्यमातूनच प्रकाशित आणि वितरित केली जातात. कोणत्याही पुस्तकाचे अधिकृत लॉन्च होण्यापूर्वी ते सार्वजनिकरित्या शेअर करण्यास सक्त मनाई असते. त्यामुळे सोशल मीडिया किंवा इतर अनधिकृत स्रोतांवर उपलब्ध असलेली सामग्री ही अधूरी, चुकीची, बदल केलेली किंवा पूर्णपणे बनावट असू शकते. अशा चुकीच्या माहितीवर विश्वास ठेवल्यास विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासावर आणि परीक्षेच्या तयारीवर अत्यंत वाईट परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे पालक, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांनी केवळ अधिकृत डिजिटल स्रोतांचा किंवा मान्यताप्राप्त विक्रेत्यांचाच आधार घ्यावा, असे आवाहन परिषदेने केले आहे.
CBSE 10वी दुसऱ्या बोर्ड परीक्षेचा निकाल लवकरच; कुठे आणि कसा चेक कराल? जाणून घ्या संपूर्ण माहिती
पुस्तकांच्या पायरसीविरोधात कठोर भूमिका घेत एनसीईआरटीने कडक इशारा दिला आहे. परिषदेच्या परवानगीशिवाय कोणत्याही कॉपीराइट सामग्रीची छपाई करणे, ती पुन्हा प्रकाशित करणे, वितरण करणे किंवा डिजिटल स्वरूपात शेअर करणे हा कॉपीराइट ॲक्ट १९५७ नुसार दंडनीय कायदेशीर गुन्हा आहे. या रॅकेटमध्ये सामील असलेल्या आणि बनावट पुस्तके पसरवणाऱ्या घटकांविरोधात पोलिसांनी कायदेशीर कारवाई सुरू केल्याचेही बोर्डाने स्पष्ट केले.
दरम्यान, इयत्ता ६ वीच्या ‘कृष्णा’ या कन्नड पाठ्यपुस्तकावरून एका नवीन वादाला तोंड फुटले आहे. काही संघटनांनी या पुस्तकात विशिष्ट धार्मिक संदर्भ आणि शाकाहाराला अवाजवी प्रोत्साहन दिल्याचा आरोप केला होता. तथापि, एनसीईआरटीने हे सर्व आरोप पूर्णपणे फेटाळून लावले आहेत. या पुस्तकाचे नाव कोणत्याही धार्मिक संदर्भावरून नसून, कर्नाटक राज्याची जीवनवाहिनी असलेल्या ‘कृष्णा नदी’वर आधारित आहे. तसेच, या पाठात कोणत्याही विशिष्ट विचारसरणीचा प्रसार नसून, केवळ लहान मुलांसाठी आवश्यक असणाऱ्या संतुलित आहाराची शास्त्रीय माहिती देण्यात आली असल्याचे एनसीईआरटीने स्पष्ट केले.
