गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
PinakaER: पोखरणमध्ये पिनाका ईआर रॉकेटची गर्जना घुमली, आता ४५ किलोमीटर अंतरावरूनच शत्रूचा खात्मा होणार, नागपूरच्या 'सोलर ग्रुप'ने इतिहास रचला! ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Pinaka ER Rocket Trial Pokhran : भारताच्या संरक्षण क्षेत्रात आज एका सुवर्ण अक्षरांनी लिहिण्यासारखा इतिहास रचला गेला आहे. राजस्थानच्या पोखरण फील्ड फायरिंग रेंजवर जेव्हा ‘पिनाका विस्तारित पल्ला’ (Pinaka ER) रॉकेटने झेप घेतली, तेव्हा केवळ वाळवंटच हादरले नाही, तर जगाने भारताच्या खाजगी संरक्षण उत्पादन क्षमतेची दखल घेतली. नागपूरस्थित ‘सोलर ग्रुप’ (Solar Group) आणि त्यांच्या उपकंपनी असलेल्या इकॉनॉमिक एक्सप्लोझिव्हज लिमिटेड (EEL) ने पिनाका ईआर रॉकेटच्या दोन उत्पादन लॉटच्या चाचण्या यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्या आहेत.
‘पिनाका’ हे नाव भगवान शिवाच्या धनुष्यावरून ठेवण्यात आले आहे. पिनाका ईआर (Extended Range) ही भारतीय लष्कराच्या ताफ्यात आधीपासूनच असलेल्या पिनाका मल्टी-बॅरल रॉकेट लाँचर (MBRL) प्रणालीची प्रगत आवृत्ती आहे. साध्या पिनाका रॉकेटचा पल्ला साधारण ३७ किमी असतो, मात्र या ‘ईआर’ आवृत्तीने तो ४५ किलोमीटरपर्यंत वाढवला आहे. याचा अर्थ असा की, भारतीय सैनिक शत्रूच्या सीमेत न शिरता, दूरवरूनच शत्रूचे बंकर्स, रणगाडे आणि लष्करी तळ सेकंदात जमीनदोस्त करू शकतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India-Iran ties: ‘इराण युद्ध जिंकेल आणि भारत…’ RAWच्या माजी प्रमुखांचा खळबळजनक दावा; दोन्ही देशांमधील संबंधांवर टाकला प्रकाश
आतापर्यंत भारताचे तोफखाना आणि रॉकेट उत्पादन हे प्रामुख्याने सरकारी मालकीच्या ऑर्डनन्स फॅक्टरीजपर्यंत मर्यादित होते. मात्र, संरक्षण मंत्रालयाने ‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेअंतर्गत खाजगी क्षेत्राला वाव दिला. संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्थेने (DRDO) विकसित केलेले तंत्रज्ञान सोलर ग्रुपला हस्तांतरित करण्यात आले. या तंत्रज्ञानाचा (ToT) वापर करून व्यावसायिक स्तरावर रॉकेट तयार करणारी सोलर इंडस्ट्रीज ही पहिली खाजगी कंपनी ठरली आहे. पोखरणमध्ये एकामागून एक तब्बल २४ रॉकेट डागण्यात आले आणि प्रत्येक रॉकेटने ठरवलेल्या लक्ष्यावर अचूक प्रहार केला.
Today Solar Group successfully conducted the maiden proof trial of #Pinaka Extended Range Rockets, advanced variant of thePinaka Multi Barrel Rocket Launcher,
at Pokhran Field Firing Range.
24 rockets tested for accuracy, consistency & lethality, with a range of 45 km.Soon to be… pic.twitter.com/KoQTm66oSz — Manish Prasad (@manishindiatv) March 18, 2026
credit – social media and Twitter
पिनाका ईआर रॉकेटची सर्वात मोठी जमेची बाजू म्हणजे त्याची ‘Precision’ (अचूकता). हे रॉकेट डागल्यानंतर हवेतील बदलांचा अंदाज घेत स्वतःचा मार्ग नियंत्रित करू शकते. युद्धभूमीवर जेव्हा शत्रू डोंगराच्या आड किंवा बंकरमध्ये लपलेला असतो, तेव्हा ४५ किमी अंतरावरून डागलेले हे २४ रॉकेट अवघ्या ४४ सेकंदात शत्रूचा परिसर नरक बनवण्याची क्षमता ठेवतात. सोलर ग्रुपने हे सिद्ध केले आहे की, खाजगी क्षेत्र केवळ लहान शस्त्रेच नाही, तर अवजड तोफखाना प्रणालीमध्येही जागतिक दर्जाचे उत्पादन देऊ शकते.
१. लष्करी सामर्थ्य: चीन आणि पाकिस्तानच्या सीमांवरील तणाव पाहता, कमी वेळात जास्त रॉकेट डागणारी ही प्रणाली गेमचेंजर ठरेल. २. आयात कमी होणार: आता आपल्याला अशा रॉकेटसाठी रशिया किंवा इतर देशांवर अवलंबून राहण्याची गरज नाही. ३. रोजगार आणि अर्थव्यवस्था: नागपूरसारख्या शहरात अशा प्रकारचे जागतिक दर्जाचे संरक्षण उत्पादन केंद्र असणे ही महाराष्ट्रासाठी अभिमानाची गोष्ट आहे, ज्यामुळे स्थानिकांना मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी उपलब्ध होतील.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3 : भारत-पाकिस्तान अणुयुद्ध सुरु होणार? इराणमधील युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर धक्कादायक अहवाल आला समोर
सोलर इंडस्ट्रीजला संरक्षण मंत्रालयाकडून पिनाका रॉकेट पुरवण्याचे मोठे कंत्राट मिळाले आहे. या यशस्वी चाचणीनंतर आता मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनाचा मार्ग मोकळा झाला आहे. भारतीय लष्कर आता स्वदेशी आणि खाजगी क्षेत्रात तयार झालेल्या शस्त्रास्त्रांनी सज्ज होत आहे, हीच खऱ्या अर्थाने ‘आत्मनिर्भरतेची’ गर्जना आहे.
Ans: पिनाका ईआर रॉकेट ४५ किलोमीटर अंतरापर्यंत शत्रूच्या लक्ष्याचा अचूक वेध घेऊ शकते.
Ans: हे रॉकेट नागपूरच्या सोलर ग्रुपची उपकंपनी असलेल्या इकॉनॉमिक एक्सप्लोझिव्हज लिमिटेड (EEL) ने स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित तयार केले आहे.
Ans: ही प्रणाली अवघ्या ४४ सेकंदात १२ रॉकेट डागू शकते, ज्यामुळे शत्रूच्या मोठ्या क्षेत्राचा एकाच वेळी खात्मा होतो.
